Anwar al-Awlaki

Anwar al-Awlaki
Anwar al-Awlaki
أنور العولقي
	Al-Awlaki Yemen'de, Ekim 2008
Doğum	21 Nisan 1971; Las Cruces, Amerika Birleşik Devletleri
Ölüm	30 Eylül 2011 (40 yaşında); El-Cevf, Yemen
Ölüm sebebi	İnsansız hava aracı saldırısı
Vatandaşlık	Amerika Birleşik Devletleri; Yemen
Eğitim	Colorado State Üniversitesi (inşaat mühendisliği lisansı, 1994); San Diego State Üniversitesi (eğitim liderliği yüksek lisans öğrenimi); George Washington Üniversitesi (doktora öğrenimi)
Uğraş	İmam, vaiz, yazar

Anwar al-Awlaki (Arapça: أنور العولقي; Türkçe kaynaklarda Enver el-Evlaki; 21 Nisan 1971 – 30 Eylül 2011), Amerikalı-Yemenli imam, vaiz ve yazardır. Amerika Birleşik Devletleri tarafından El-Kaide'nin operasyonel liderlerinden biri olarak değerlendirildi.^[1]^[2]

Hayatı

Al-Awlaki, New Mexico eyaletinin Las Cruces kentinde Yemenli bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Yedi yaşındayken ailesiyle Yemen'e döndü ve çocukluğunun önemli bir bölümünü burada geçirdi. Daha sonra yeniden Amerika Birleşik Devletleri'ne giderek üniversite eğitimi aldı. 1990'lı yıllardan itibaren Denver, San Diego ve Virginia'daki camilerde imamlık yaptı.^[3]

2000'li yıllarda Yemen'e yerleşen Al-Awlaki'nin, internet üzerinden yayımlanan İngilizce vaaz ve konuşmaları sayesinde özellikle Batı ülkelerindeki dinleyicilere ulaşması, AQAP'ın propaganda faaliyetlerinde öne çıkmasına yol açtı.^[1]

El-Kaide ile ilişkisi

Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı, Temmuz 2010'da Al-Awlaki'yi AQAP'ın kilit liderlerinden biri olarak tanımlayarak yaptırım listesine aldı. Bakanlık, onun örgüte üye kazandırma, eğitim faaliyetlerini kolaylaştırma ve saldırı planlamasında rol oynadığını bildirdi.^[2] Aynı yıl Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi de Al-Awlaki'yi El-Kaide ile bağlantılı kişiler listesine ekledi.^[4]

Al-Awlaki'nin İngilizce konuşabilmesi ve interneti yoğun biçimde kullanması, Batı'daki takipçilere ulaşmasını kolaylaştırdı. Akademik çalışmalarda kendisi, AQAP içinde operasyonel bir rol üstlenen ve Amerikalılara karşı şiddet yanlısı cihadın önde gelen İngilizce savunucularından biri olarak değerlendirilmiştir.^[1]

Ölümü

Al-Awlaki, 30 Eylül 2011'de Yemen'in El-Cevf bölgesinde Amerika Birleşik Devletleri tarafından gerçekleştirilen bir insansız hava aracı saldırısında öldürüldü. Saldırıda AQAP'ın İngilizce propaganda faaliyetlerinde görev alan Amerikalı Samir Khan [en] da öldü.^[5]

Amerikan vatandaşı olan Al-Awlaki'nin herhangi bir ceza yargılaması yapılmadan hedef alınarak öldürülmesi, Amerika Birleşik Devletleri'nde anayasal haklar ve hedefli öldürme politikasının hukuki sınırları üzerine tartışmalara yol açtı. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği [en] (ACLU) ve Center for Constitutional Rights, ölümünden önce hedefli öldürme kararına karşı dava açtı. Daha sonraki bilgi edinme davaları sonucunda, Amerika Birleşik Devletleri hükûmetinin Al-Awlaki'nin öldürülmesine ilişkin hukuki gerekçelerini içeren Adalet Bakanlığı belgesinin bir bölümü 2014'te kamuoyuna açıklandı.^[6]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

1 2 3 Ramsden, Michael (2011). "Targeted Killings and International Human Rights Law: The Case of Anwar Al-Awlaki". Journal of Conflict and Security Law (İngilizce). 16 (2). ss. 385-406. doi:10.1093/jcsl/krr015. 29 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Eylül 2026.
1 2 "Treasury Designates Anwar Al-Aulaqi, Key Leader of Al-Qa'ida in the Arabian Peninsula" (İngilizce). Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı. 16 Temmuz 2010. 30 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026.
↑ "Portre: Enver el Evlaki". BBC Türkçe. 30 Eylül 2011. 12 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026.
↑ "Anwar Nasser Abdulla al-Aulaqi". United Nations Security Council (İngilizce). 22 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026.
↑ Finn, Peter; Raghavan, Sudarsan (1 Ekim 2011). "Yemeni al-Qaeda took a blow but remains a threat to U.S." The Washington Post (İngilizce). 10 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026.
↑ "ACLU v. DOJ – FOIA Case for Records Relating to Killing of Three U.S. Citizens". American Civil Liberties Union (İngilizce). 21 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Enver el-Evlaki ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

[Oxford-1] 1 2 3 Ramsden, Michael (2011). "Targeted Killings and International Human Rights Law: The Case of Anwar Al-Awlaki". Journal of Conflict and Security Law (İngilizce). 16 (2). ss. 385-406. doi:10.1093/jcsl/krr015. 29 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Eylül 2026.

[Treasury-2] 1 2 "Treasury Designates Anwar Al-Aulaqi, Key Leader of Al-Qa'ida in the Arabian Peninsula" (İngilizce). Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı. 16 Temmuz 2010. 30 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026.

[BBC-3] "Portre: Enver el Evlaki". BBC Türkçe. 30 Eylül 2011. 12 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026.

[4] "Anwar Nasser Abdulla al-Aulaqi". United Nations Security Council (İngilizce). 22 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026.

[5] Finn, Peter; Raghavan, Sudarsan (1 Ekim 2011). "Yemeni al-Qaeda took a blow but remains a threat to U.S." The Washington Post (İngilizce). 10 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026.

[6] "ACLU v. DOJ – FOIA Case for Records Relating to Killing of Three U.S. Citizens". American Civil Liberties Union (İngilizce). 21 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]