Adalet Cimcoz

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Adalet Cimcoz
Doğum 25 Temmuz 1910 Bunu Vikiveri'de düzenle
Kilitbahir Bunu Vikiveri'de düzenle
Ölüm 13 Mart 1970 (59 yaşında)
İstanbul Bunu Vikiveri'de düzenle
Meslek ÇEvirmen, seslendirmen, köşe yazarı, eleştirmen Bunu Vikiveri'de düzenle
Kardeşi Ferdi Tayfur Bunu Vikiveri'de düzenle
Ödüller

Adalet Cimcoz, (d. 25 Temmuz 1910, Kilitbahir, Çanakkale - ö. 13 Mart 1970, İstanbul)[1], Türk dublaj ustası, çevirmen, eleştirmen, yazar ve galeri sahibi.

Annesi Alman, babası topçu subayı bir Türk'tür. Altı yaşındayken ailesi Almanya'ya göç etti.

Gazetelerde sanat yazıları yazdı. 1951'de Türkiye'nin ilk özel sanat galerisi Maya'yı Beyoğlu'nda kurdu. Galeri beş yıl boyunca yaşamayı başardı. Ağabeyi Ferdi Tayfur'la dublaj yaptı. Adalet Cimcoz, Almancadan Türkçeye çeviriler yaptı. Yeditepe, Varlık ve Yeni Ufuklar gibi edebiyat dergilerinde şiir, öykü ve kitap tanıtım yazıları yazdı. Bertolt Brecht, Georg Büchner, Franz Kafka ve B. Traven gibi yazarların yapıtlarını Türkçeye çevirdi. Kafka'dan Milena'ya Mektuplar çevirisiyle, 1962 Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü'nü almıştır.

Dublajcılığı bir rastlantı sonucu başladı. 1931'de Ferdi Tayfur (O yıllarda Lorel Hardy'i seslendirirdi) eşi Melek Kobra ile İpek Film stüdyosunda seslendirme yapmaktadırlar. Melek'in hastalandığı bir gün Ferdi Tayfur kız kardeşini çağırır. Böylece Adalet Cimcoz'un seslendirme çalışmaları başladı.

Türkiye'de ilk dedikodu yazarlığını Adalet Cimcoz başlattı. Hafta, Salon, Tasvir, Aydede gibi gazetelerde dedikodu yazıları yazdı. Köşesinin adı Fitne Fücur'du.

Türkân Şoray, Belgin Doruk, Muhterem Nur, Sezer Sezin, Fatma Girik ve Filiz Akın'ın seslendirmelerini yaptı.

Adalet Cimcoz'un eşi, aynı zamanda eski Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün eşi Emel Korutürk'ün amcazadesi Mehmet Ali Cimcoz'dur.

Gazeteci Mine Söğüt, Adalet Cimcoz'un ölümünden sonra sahaf vitrinlerine düşen fotoğraflarını toparlayarak Adalet Cimcoz: Bir Yaşam Öyküsü Denemesi adlı kitabı yazdı.

Azra Erhat'tan Adalet Cimcoz yorumu:

Adalet'in sesi neydi? Susup susmadığını, yok olup olmadığını ancak ne olduğunu kavramakla kestirebiliriz. Evet, çok yönlü bir sesi vardı Adalet Cimcoz'un. Türkân Şoray'ı da, Hülya Koçyiğit'i de, Belgin Doruk'u da dile getirirdi o. Radyoda sabundan, diş macunundan ya da kılık kıyafetten söz etti miydi bir "şey" söylerdi hepimize. Kulağımızı diker, sesi bir yandan zevkimizi okşarken, öte yandan da sözü söz ve öz olarak çın çın dolaşırdı beynimizin kıvrımlarında, incecik bir gonk gibi bir oraya, bir buraya vurur, bir kıpırtı, bir canlılık uyandırırdı kafamızda. Vurucu, kışkırtıcı bir uyarıcılığı vardı Adalet'in. Sizi gördü mü, bir bakışta sarıverir tepeden tırnağa görüntünüzü, şişmanladınız mı, zayıfladınız mı, elbiseniz yakıştı mı, yakışmadı mı, keyifli misiniz, keyifsiz mi, hemen anlar, hemen de dile getirirdi düşündüğünü; ufacık bir taş atardı size. (Azra Erhat, "Adalet'in Sesi," Yeni Ufuklar, Mayıs 1970)[2]

Seslendirme yaptığı filmlerden bazıları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Aşk Mabudesi (Türkân Şoray) - 1969
  2. Sonbahar Rüzgarları (Türkân Şoray) - 1969
  3. Hayatım Sana Feda (Türkân Şoray) - 1970
  4. Bana Derler Fosforlu (Türkân Şoray) - 1969
  5. Köroğlu (Fatma Girik) - 1968
  6. İstanbul Tatili - 1968
  7. Artık Sevmeyeceğim (Türkân Şoray) - 1968
  8. Kahvevi Güzeli (Türkân Şoray) - 1968
  9. Kelepçeli Melek (Türkân Şoray) - 1967
  10. Eli Maşalı (Türkân Şoray) - 1966
  11. Düğün Gecesi (Türkân Şoray) - 1966
  12. Serseri Aşık (Hülya Koçyiğit) - 1965
  13. Fakir Bir Gencin Romanı (Filiz Akın) - 1965
  14. Siyah Gözler (Türkân Şoray) - 1965
  15. Hayatımın Kadını (Türkân Şoray) - 1965
  16. Veda Busesi (Türkân Şoray) - 1965
  17. Vahşi Gelin (Türkân Şoray) - 1965
  18. Yılların Ardından (Türkân Şoray) - 1964
  19. Fıstık Gibi Maşallah (Türkân Şoray) - 1964
  20. Öksüz Kız (Türkân Şoray) - 1964
  21. Çalınan Aşk (Türkân Şoray) - 1963
  22. Kırmızı Karanfiller (Türkân Şoray) - 1962
  23. Otobüs Yolcuları (Türkân Şoray) - 1961
  24. Melekler Şahidimdir (Türkân Şoray) - 1961
  25. Aşk Rüzgarı (Türkân Şoray) - 1960
  26. Sahildeki Kadın - 1954

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Adalet Cimcoz". istanbulkadinmuzesi.org. 13 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2016. 
  2. ^ Adalet Cimcoz. sinematurk. 3 Temmuz 2009.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]