Ağın, Elâzığ

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Ağın, Elazığ sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°56′32″N, 38°42′56″E

Ağın
—  İlçe  —
Elâzığ
Elâzığ İli Siyasi Haritası
Elâzığ İli Siyasi Haritası
Koordinatlar: 38°56′32″K 38°42′56″D / 38.94222°K 38.71556°D / 38.94222; 38.71556
Ülke Türkiye
İl Elâzığ
Coğrafî bölge Doğu Anadolu
Yönetim
 - Kaymakam Nedim Akmeşe[1]
 - Belediye başkanı Mustafa Yentür
Rakım [2] 900 m (2.953 ft)
Nüfus (2013)
 - Toplam 2,873
 - Kır 1,069
 - Şehir 1,804
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İnternet sitesi: www.agin.gov.tr

Ağın İlçesinin tarihinin MÖ 16.-17. yüzyıllarda yöreye yerleşen Hurrilere kadar uzandığı bilinmektedir. Yörede hakimiyet kuran çeşitli kavimlerin egemenliğinde kalan Ağın, 1071 yılından sonra Türklerin Anadoluya girmesiyle 1115-1234'e kadar Artukoğulları yönetiminde kalmış, 1514 Çaldıran Savaşı'ndan sonra Osmanlı topraklarına katılmıştır. "Kamus-ül Alamîda İlçeye ilişkin şu bilgiler yer almaktadır. "Mamuret-ül Aziz" (Elâzığ) sancağında Eğin İlçesine bağlı bir bucaktır. 52 köyden oluşmuştur. 1954 yılında Elâzığ'a bağlı olarak bir ilçe olmuştur. Şu anda 16 köyü bulunan İlçenin, 1997 yılı nüfus sayımına göre 2103'ü ilçe merkezinde olmak üzere toplam nüfusu 3198'dir.

Elâzığ ilinin Kuzeybatısında bulunup İl'e uzaklığı 77 km'dir. Ağın doğudan Çemişgezek, batıdan Arapgir, güneyden Keban, kuzeyden yine Arapgir ve Kemaliye ile çevrildir. Yüzölçümü 526 metrekare olup kuzey yönünde Hekemat Tepesi, güney yönünde Osman Tepesi, batı yönünde ise Aliuşağı tepelerinin arasında küçüklü büyüklü dereler arasına yerleşmiştir. Dereleri sulak olduğundan yeşilin her rengine rastlamak mümkündür.

Fırat'ın bir kolu olan Karasu, İlçenin Doğu sınırı boyunca uzanmakta ve Keban civarında Murat Nehri ile birleşerek asıl Fırat'ı teşkil etmektedir. Daha önceleri tipik karasal Doğu ikliminin etkisinde olan ilçenin Baraj Gölünün oluşmasıyla ikliminde önemli bir yumuşama görülmüştür. Elâzığ'dan 77 km uzaklıkta olan Ağın'a ulaşım karayolu ile yapılmakta olup, Keban Baraj gölü üzerinden de feribotla sağlanmaktadır. İlçenin yaz ve kış İl yolu ve köy yolları ulaşıma açıktır.

Konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Ağın doğudan Keban Barajı, kuzeyden Erzincan, batıdan Malatya, güneyden Keban ilçesi çevrelemektedir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

1954 yılında kurulmuştur. Arapgir, Kemaliye, Çemişgezek ve Keban İlçeleri ile komşudur. Yüzölçümü 268 km², kıyı şeridi 70 km dir. Ağın, Elâzığ ilinin kuzey batısında bulunup, ile yaklaşık 85 km uzaklıktadır. Yüz ölçümü 268 km² dir. Rakım 955-1005 arasında değişmektedir. Ağın çevresi, genelde bir plato özelliği gösterir. Bu platolar, yükseltileri 3000 m.yi geçen Munzur Dağlarının güney yamaçlarından Keban Baraj gölüne doğru gittikçe yükselti kaybeden ve basamaklı bir yapıdaki platoların baraj gölü çevresindeki en alçaklarına tekabül eder. Ağın İlçe merkezi Ortalama 900–1100 m arasında uzanan bu alçak plato yüzeylerinin ve kuzeyden gelen Beyelması Deresi'nin ve batıdan gelen Akpınar derelerinin Keban Baraj Gölü'ne ulaşmadan hemen önceki tabanlı vadilerinin içinde kurulmuştur. Aynı zamanda bu kısım, bu iki derenin birleşmesiyle oluşan Ağın Deresi'nin kazdığı vadiyi günümüzde Keban Baraj Gölü'nün doldurmasıyla meydana gelen körfezin kuzeyinde yer alır. Keban Baraj Gölü'nün yapımıyla ilçe yarımada görüntüsü kazanmıştır.

Şive[değiştir | kaynağı değiştir]

Ağın ilçesinde kullanılan Türk şivesinin Doğu Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

1. Doğu Anadolu ağızları

1.1.1. Ağrı, Malazgirt
1.1.2. Muş, Bitlis
1.1.3. Ahlat, Adilcevaz, Bulanık, Van
1.1.4. Diyarbakır
1.1.5. Palu, Karakoçan, Bingöl, Karlıova, Siirt

1.2.1. Kars (yerli)
1.2.2. Erzurum, Aşkale, Ovacık, Narman
1.2.3. Pasinler, Horasan, Hınıs, Tekman, Karayazı, Tercan (kısmen)
1.2.4. Bayburt, İspir (güney), Erzincan, Çayırlı, Tercan (kısmen)
1.2.5. Gümüşhane
1.2.6. Refahiye, Kemah
1.2.7. Kars (Azeriler ve Terekemeler)

1.3.1. Posof, Artvin, Şavşat, Ardanuç, Yusufeli
1.3.2.1. Ardahan, Olur, Oltu, Şenkaya; Ahıska (Gürcistan)
1.3.2.2. Tortum
1.3.2.3. İspir (kuzey)

1.4.1. Kemaliye, İliç, Ağın
1.4.2. Tunceli, Hozat, Mazgirt, Pertek
1.4.3. Harput
1.4.4. Elâzığ, Keban, Baskil

Eski ve Şimdiki Köyleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski ve Şimdiki Mahalleleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Balcılar(Ea:Apuşma)
  2. Şenpınar(Ea:Vahşen)
  3. Akpınar(Ea:Andiri)
  4. Başpınar(Ea:Ekirek)
  5. Müderris Hüseyin Efendi (Ea: Lollar)
  6. Karataşlık (Ea: Donagil)
  7. Kuzgeçe(Ea:Temürlü)
  8. Posavat
  9. Camnönü

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]