1945 Fransa yasama seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
1945 Fransa yasama seçimleri
Fransa
← 1936 21 Ekim 1945 1946 (Haziran) →

Fransız Ulusal Meclisi'nin 522 sandalyesi için
262 sandalye çoğunluk için yeterli
  Çoğunluk partisi Azınlık partisi Üçüncü parti
  Thorez.jpg Maurice Schumann (1969).jpg Guy Mollet Archief.PNG
Lider Maurice Thorez Maurice Schumann Guy Mollet
Parti Fransız Komünist Partisi Cumhuriyetçi Halk Hareketi İşçi Enternasyonali Fransa Grubu
Liderin bölgesi Seine Nord Seine
Sandalye 148 141 134
Halk oyu 5,005,336 4,780,338 4,561,411
Oran 26.1% 24.9 23.8%

Önceki Başbakan

Charles de Gaulle
Bağımsız siyasetçi

Seçilmiş Başbakan

Charles de Gaulle
Bağımsız siyasetçi

1945 Fransa yasama seçimleri, 21 Ekim 1945 tarihinde Fransa'da yapılan seçimlerdir. Kurucu Meclis'i oluşturmak için yapıldı. Nazi Almanyası işgali altında bulunan ülkede II. Dünya Savaşının ardından yapılan ilk seçimdir.

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

1945 Genel seçimleri 2. Dünya Savaşı'ndan sonra yapılan ilk genel seçimdir. 21 Ekim 1945 tarihinde yapılan seçimde aynı zamanda bir referandum da yapılmıştır. Seçmenlerden Kurucu Meclis için vekil belirlemeleri istenmiş ayrıca iki soruluk bir referanduma cevap vermeleri istenmiştir. Sorular; "Yeni bir anayasaya ihtiyacımız var mı?" ile "Bu anayasa Kurucu Meclisin görevlerini sınırlamalı mıdır?" şeklindeydi. Üçlü ittifak olarak tanımlanan komünistler, sosyalistler ve hristiyan demokratlar referandumda evet propagandası yaparken geleneksel sağ ve muhafazakârlar hayırdan yanaydı. Seçimlerde kadınlar ve silah altındaki askerler de oy kullanmıştır. 2. Dünya Savaşının hemen başında askerî olarak yetersizliği ortaya çıkan ve Fransa Savaşında yaşanan mağlubiyetin sorumlusu olarak görülen geleneksel siyasi partiler bu dönemde etkisizdir. Özellikle Nazilerle iş birliği yapan Vichy Fransasının geleneksel sağ tarafından desteklenmesi, işgale karşı savaşan solcu direnişçi Maquisler nezdinde komünistlerin ve ABD başta olmak üzere müttefiklerin desteğini alan General Charles de Gaulle'in etkisinin artmasına yol açmıştır.

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Referandumda %96 oranında "Evet" oyu çıktı. Buna göre toplumda Kurucu Meclis yönünde bir eğilim olduğu görüldü.

Kurucu Meclis vekillik seçimlerinde ise Fransız Komünist Partisi tarihi bir başarı kazandı. %26.23 oy oranıyla seçimlerden birinci sırada çıkan parti 159 vekillik kazandı. De Gaulle tarafından desteklenen, merkezde yer alan Cumhuriyetçi Halk Hareketi meclise girdi. Savaş öncesi dönemde önde gelen siyasi partilerden olan Radikal Sosyalist Parti ise büyük oy kaybı yaşadı. Bu parti savaş sırasındaki başarısızlıkların, Nazilerle iş birliği yapan Pierre Laval Hükümetinin icraatlarının sonuçlarını çekti.

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Komünistler ve sosyal-demokratlar tek kamaralı parlamenter bir rejim öngörürken, Cumhuriyetçi Halk Hareketi iki kamaralı parlamentoda ısrarcı oldu. De Gaulle ise devlet başkanlığında kararlıdır. Siyasi ağırlığı artmakta olan ve özellikle gelişmeye başlayan Soğuk Savaş ortamında Batı tarafından desteklenen De Gaulle 1946 yılı Ocak ayında görevinden istifa etti. Komünistlerin ve sosyal-demokratların önerileri 5 Mayıs 1946 tarihli referandumla reddedilince genel seçimle ortaya çıkmış olan Kurucu Meclis lağvedildi. 2 Haziran 1946 tarihinde yeniden sandık başına giden Fransızlar bu kez birinci parti olarak Cumhuriyetçi Halk Hareketini seçtiler.

d • t 
Partiler ve koalisyonlar Kısaltma Oy  % Sandalye
Fransız Komünist Partisi (Parti communiste français) PCF 5,005,336 26.1 148
Cumhuriyetçi Halk Hareketi (Mouvement républicain populaire) MRP 4,780,338 24.9 141
İşçi Enternasyonali Fransa Grubu[1] (Section française de l'Internationale ouvrière) SFIO 4,561,411 23.8 134
Toplam "Üç Parti İttifakı" 14,347,085 74.8 423
Muhafazakârlar (Demokratik İttifak, Kurtuluş ve Köylüler Ulusal Merkezi, Cumhuriyetçi Özgürlük Partisi ve diğerleri) DA/CNI 2,545,845 13.3 62
Radikal Sosyalistler (Parti radical-socialiste) (Sol Bağımsızlar ve diğerlerini de içerir) Rad./IG 2,131,763 11.1 35
Çeşitli 165,106 0.9 2
Geçersiz/boş oylar 467,804
Toplam 19,657,603 100 522
Katılım: 81.85%
Kaynak: Nohlen & Stöver[2]
Halk oyu
PCF
  
26.08%
MRP
  
24.91%
SFIO
  
23.77%
Muhafazakârlar
  
13.27%
Radikal Sosyalistler
  
11.11%
Diğerleri
  
0.86%

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ II. Enternasyonale bağlı olan sosyal-demokrat bir siyasi partidir
  2. ^ Nohlen, D & Stöver, P (2010) Elections in Europe: A data handbook, s. 688 ISBN 978-3-8329-5609-7