Maurice Thorez
| Maurice Thorez | |
|---|---|
| Fransa başbakanı | |
| Görevde | |
| Makama geliş 22 Ocak 1947 - 4 Mayıs 1947 | |
| Fransız Komünist Partisi Genel Sekreteri | |
| Görevde | |
| Makama geliş 18 Temmuz 1930 - 17 Mayıs 1964 | |
| Yerine geldiği | Pierre Semard |
| Yerine gelen | Jacques Duclos (Interim; 1950–1953) Waldeck Rochet |
| Seine Milletvekili | |
| Görevde | |
| Makama geliş 26 Kasım 1945 - 11 Temmuz 1964 | |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 28 Nisan 1900 Noyelles-Godault, Pas-de-Calais |
| Ölüm | 11 Temmuz 1964 (64 yaşında) Bulgaristan |
| Defin yeri | Père Lachaise Mezarlığı |
| Partisi | Fransız Komünist Partisi |
| Evlilik(ler) | Aurore Membœuf, Jeannette Vermeersch (e. 1947)
|
| Çocuk(lar) | 4 |
| İmzası | |
Maurice Thorez (d. 28 Nisan 1900, Noyelles-Godault, Fransa - ö. 11 Temmuz 1964, Bulgaristan)[1], 1930'dan ölümüne değin Fransız Komünist Partisi'nin (PCF) genel sekreterliğini yapan Fransız siyasetçi.
İlk yılları ve siyasi kariyerinin başlangıcı
[değiştir | kaynağı değiştir]Maurice Thorez, Noyelles-Godault'da (Pas de Calais) bir kömür madencisi ailesinde doğdu.[2] Thorez 12 yaşında kömür madencisi oldu. 1919'da Sosyalist Parti'ye katıldı. 1919'da başlayan erken ve sadık komünizme bağlılığı, ona hem sembolik hem de maddi ödüllerle birlikte macera ve tehlike dolu bir hayat getirdi.[2] 1920'de Komünist Parti'ye geçti ve ajitasyon nedeniyle birkaç kez hapse atıldı. 1923'te Pas-de-Calais'nin parti sekreteri oldu. 1928'de Komintern Yürütme Kurulu üyesi oldu.[3] 1930'da Fransız Komünist Partisi'nin genel sekreteri ve başkanı oldu.[2] 1932'de Temsilciler Meclisi'ne seçildi ve 1936'da yeniden seçildi.
Siyasi yükselişi ve halk cephesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Nazilerin Almanya'daki başarısı, Thorez'i Fransa'daki sağ kanada karşı harekete geçmeye teşvik etti. 1934'te Sovyet liderliğiyle görüşmek üzere Moskova'ya çağrıldıktan sonra, partisini aniden değiştirerek Nazi hareketine katıldı. Halk Cephesi, Komünistler, Sosyalistler ve Radikal Sosyalistler arasında bir ittifaktı. Cephe, güçlü seçim disiplini sayesinde 1936 seçimlerini kazanmayı ve uzun süredir ihmal edilen sosyal yasaları yürürlüğe koymayı başardı. II. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Thorez askere alındı. Ancak Daladier hükûmeti tarafından savaş karşıtlığı nedeniyle Komünist Parti yasaklanınca, ordudan ayrılıp yeraltına indi. Thorez gıyabında yargılandı ve vatandaşlığından çıkarıldı. 1943'te SSCB'ye gitti.[4]
Savaş sonrası dönem ve hükümet görevleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Müttefikler, 1944'te Fransa'yı özgürleştirdiğinde, Thorez, General Charles de Gaulle başkanlığındaki yeni Fransız hükûmeti tarafından affedildi. Sonrasında Sovyetler Birliği'nden Fransa'ya döndü ve 1945'te vatandaşlığı iade edildi. Tekrar Temsilciler Meclisi'ne seçildi ve Dördüncü Cumhuriyet boyunca (1946-1958) yeniden seçildi. 1945'te de Gaulle'ün hükûmetinde devlet bakanı, 1946 ve 1947'de ise başbakan yardımcısı oldu. Ancak daha sonra hiçbir Fransız hükûmetinde yer almadı.[4]
Son yılları ve ölümü
[değiştir | kaynağı değiştir]1950'lerin başlarında felç geçirdikten sonra tedavi için SSCB'de kaldı. Stalin kültünün bir destekçisi olarak, Kruşçev'in 1956'da Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin 20. Kongresi'nde yaptığı konuşmanın tezlerini kabul etmeyi reddetti.[5] 1958'de Komünist Parti, de Gaulle'ün iktidara gelmesini engelleyemedi. Ardından gelen seçimlerde partinin Meclis'teki gücü sadece 10 sandalyeye düştü. Ancak Thorez kendi koltuğunu korudu. Fils du peuple (1937; Halkın Oğlu ) ve Une politique de grandeur française (1945; “Fransız Büyüklüğünün Politikası”) adlı eserlerini yayınladı.[4]
Karadeniz'de bir yolculuk sırasında öldü. Ukrayna'daki bir Sovyet şehri ve Moskova Devlet Yabancı Diller Enstitüsü onun adını taşıyordu. Her iki isim de daha sonra değiştirildi.[5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Maurice Thorez".
- ^ a b c "Thorez, Maurice (1900–1964) | Encyclopedia.com". www.encyclopedia.com. Erişim tarihi: 12 Nisan 2026.
- ^ "Thorez Maurice". Global Communism (İngilizce). Erişim tarihi: 12 Nisan 2026.
- ^ a b c "Maurice Thorez | Communist leader, French Communist Party, French Resistance | Britannica". Encyclopedia Britannica (İngilizce). Erişim tarihi: 12 Nisan 2026.
- ^ a b "Thorez Maurice". Global Communism (İngilizce). Erişim tarihi: 12 Nisan 2026.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1900 doğumlular
- Noyelles-Godault doğumlular
- 1964'te ölenler
- Beyin kanamasından ölenler
- Père Lachaise Mezarlığı'na defnedilenler
- Fransa devlet bakanları
- Fransız Komünist Partisi mensubu siyasetçiler
- Fransa başbakan yardımcıları
- Fransa Beşinci Cumhuriyet 1. dönem milletvekilleri
- Fransa Beşinci Cumhuriyet 2. dönem milletvekilleri