Cumhuriyetçi Halk Hareketi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Cumhuriyetçi Halk Hareketi
Mouvement Républicain Populaire
Kısaltma PRM
Kurucu Georges Bidault
Başkan Maurice Schumann (ilk)
Jean Lecanuet (son)
Kuruluş tarihi 1944
Kapanış tarihi 1967
Birleşme Demokrat Merkez
İdeoloji Hristiyan demokrasi[1]
Pro-Avrupacılık[1]
Siyasi pozisyon Merkez sağ[1][2]
Ulusal üyelik Tripartisme (1944-47)
Üçüncü Güç (1947-58)
Uluslararası üyelik Hristiyan Demokrat Enternasyonal
Avrupa üyelik Avrupa Halk Partisi
Resmî renkleri      Beyaz

Cumhuriyetçi Halk Hareketi (Fransızca: Mouvement Républicain Populaire, MRP), Büyük ölçüde Avrupa Hristiyan Demokrat geleneğine paralel politikalar izleyen sosyal reformcu Fransız eski siyasi partisi.

II. Dünya Savaşı'nda, Alman işgalinin hemen ardından, 26 Kasım 1944'te kuruldu. Georges Bidault, Maurice Schumann, Pierre-Henri Teitgen, François de Menthon gibi eski direnişçiler tarafından kurulan ve yönetilen MRP, başlangıçta General Charles de Gaulle'e bağlılık partisi olarak ortaya çıktı. 1940'larda yapılan bütün seçimlerde genellikle yüzde 25 dolayında oy aldı ve Dördüncü Cumhuriyet'in ilk hükümetlerinde söz sahibi oldu. 1945'ten sonra büyük bir seçim başarısı elde ederek (Kurucu Meclis'te 152 milletvekili) Fransa'nın en büyük siyasi partisi oldu. Liderlerinin hükümet başkanlığı (Georges Bidault, Robert Schuman, Pierre Pflimlin) ya da dışişleri bakanlığı (G. Bidault ve özellikle R. Schuman) yapmaları, Avrupa Birliği'nin oluşturulmasında ve Fransız-Alman yakınlaşmasında partinin önemli bir rol oynamasını sağladı.

Ancak bir merkez partisi olduğundan, Soğuk Savaş dönemindeki siyasi kutuplaşma sırasında hem sağ, hem de sol gruplara oy kaptırdı. 1951 seçimlerinde oyların ancak yüzde 12.6'sını alabildi ve başlangıçtaki gücüne bir daha ulaşamadı. 1958'de Cezayir siyasetini desteklediği Charles de Gaulle'e bağlandı, bunun üzerine G. Bidault partiden ayrıldı.

MRP, Beşinci Cumhuriyet döneminde, Cumhuriyet İçin Demokratlar Birliği (Union des démocrates pour la République (UDR))ve Demokrat Merkez (Centre démocrate, CD) lehine giderek güç kaybetmeye başladı. Ekim 1965'te, başkan adayı Jean Lecanuet'yi desteklemek için öteki merkez sağ partilerle ittifak kurdu. Ama Jean Lecanuet, Charles de Gaulle ve solun adayı François Mitterand'ın ardından ancak üçüncü olabildi. Ardından, kendisine destekleyen partileri bir merkez partisinde toplamak için Şubat 1966'da, MRP'yi de içine alan Demokrat Merkez'i (Centre démocrate, CD) kurdu. Ama 1967 ve 1968 milletvekili seçimleri, her iki seçimlerde de oyların yüzde 13'ünden fazlasını alamayan merkez için yeni yenilgiler getirdi.

1967'nin sonlarında MRP'nin siyasi etkisi iyice azalmıştı. Aynı yıl kendini feshetti.

Seçim sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yasama[değiştir | kaynağı değiştir]

Fransa Ulusal Meclisi
Seçim Oy  % Sandalye +/– Lider
1945 4,780,338 (#2) 24.9
141 / 522
Maurice Schumann
1946 (Haziran) 5,589,213 (#1) 28.22
166 / 586
artış 25 Georges Bidault
1946 (Kasım) 4,988,609 (#2) 25.96
173 / 627
artış 7 Georges Bidault
1951 2,369,778 (#5) 12.60
95 / 625
azalış 78 Georges Bidault
1956 2,366,321 (#6) 10.88
83 / 595
azalış 12 Pierre-Henri Teitgen
1958 1,365,064 (#6) 7.5
57 / 466
azalış 26 Pierre Pflimlin
1962 821,635 (#6) 5.45
36 / 465
azalış 21 André Colin

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c Startin, Nick (2005), "Maastricht, Amsterdam and beyond: The troubled evolution of the French right", French Relations with the European Union (Routledge): ss. 64 
  2. ^ Gunlicks, Arthur B. (2011), Comparing Liberal Democracies: The United States, United Kingdom, France, Germany, and the European Union, iUniverse, ss. 123