1828 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
1828 ABD Başkanlık seçimleri
Amerika Birleşik Devletleri
← 1824 31 Ekim – 2 Aralık 1828 1832 →

261 seçici oylu Seçiciler Kurulu
Çoğunluk için 131 oy gerekli
Katılım 57.6%[1] artış 30.7

  Andrew Jackson.jpg John Quincy Adams by Charles Osgood.jpg
Aday Andrew Jackson John Quincy Adams
Parti Demokratik Parti Ulusal Cumhuriyetçi Parti
Bölgesi Tennessee Massachusetts
Beraber aday John C. Calhoun Richard Rush
Seçim oylaması 178 83
Taşıdığı eyalet 15 9
Aldığı oy 642,553 500,897
Oran 56.4% 43.6%

Önceki Başkan

John Quincy Adams
Ulusal Cumhuriyetçi Parti

Seçilen Başkan

Andrew Jackson
Demokratik Parti

1828 Birleşik Devletler başkanlık seçimi, on birinci dört yılda bir yapılan başkanlık seçimiydi. 31 Ekim Cuma ile 2 Aralık 1828 Salı günleri arasında yapılmıştır. Ulusal Cumhuriyetçi Parti Başkanı John Quincy Adams'ın, Demokrat Parti'den Andrew Jackson ile karşı karşıya gelmesi, 1824 seçimlerden sonra adeta bir rövanş maçı gibiydi. İki partide yeni örgütlenmişti ve adayların itiraz ettiği ilk başkanlık seçimiydi. Jackson'ın Adams karşısındaki zaferi, federal politikada Demokratik egemenliğin başlangıcına işaret ediyordu.

Adaylıklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Demokrat Parti Adayları[değiştir | kaynağı değiştir]

1828 seçimleri için Demokrat Parti kadrosu
Andrew Jackson John C. Calhoun
Başkanlık için Başkan yardımcılığı için
Andrew Jackson.jpg
JCCalhoun-1822.jpg
Eski Senatör
(1797-1798 & 1823-1825)
Amerika Birleşik Devletleri Başkan yardımcısı
(1825-1832)
Kampanya

John Quincy Adams'ın 1825'te göreve başlamasından birkaç ay sonra, Tennessee yasama organı Jackson'ı yeniden başkanlığa aday gösterdi ve böylece üç yıl sonra bu iki çok farklı politikacı arasında yeniden bir rekabet için zemin hazırlanmış oldu. Eski William H. Crawford destekçisi Martin Van Buren de dahil olmak üzere Adams karşıtları, Jackson'ın adaylığını desteklediler. Jackson'ın destekçileri kendilerini Demokratlar olarak adlandırdılar ve onun seçilmesinden kısa bir süre sonra resmen Demokrat Parti adı altında örgütleneceklerdi.[2] Jackson, Adams'a muhalif olanları birleştirme umuduyla, Başkan Yardımcısı John C. Calhoun ile birlikte seçime katılmıştır. Calhoun, Demokrat Parti'ye katılma davetini reddedecek ve bunun yerine seçimden sonra Nullifier Partisi'ni kuracaktı; Nullifierslar önümüzdeki birkaç yıl boyunca büyük ölçüde Demokratlarla aynı çizgide kalacaktı, ancak Jackson'ın ilk döneminde eyalet hakları konusunda anlaşmazlığa düştüler.

Ulusal Cumhuriyetçi Parti Adayları[değiştir | kaynağı değiştir]

1828 Ulusal Cumhuriyetçi Parti kadrosu
John Quincy Adams Richard Rush
Başkanlık için Başkan yardımcılığı için
John Quincy Adams by Charles Osgood.jpg
Richard Rush engraving.png
Amerika Birleşik Devletleri başkanı
(1825-1829)
ABD Hazine Bakanı
(1825-1829)
Kampanya

Başkan Adams ve ABD Dışişleri Bakanı Clay ve Massachusetts Senatörü Daniel Webster dahil müttefikleri Ulusal Cumhuriyetçiler olarak biliniyordu. Ulusal Cumhuriyetçiler, Demokratlardan önemli ölçüde daha az örgütlüydü. Adams, eyalet yasama meclislerinin ve partizan mitinglerinin desteğiyle yeniden aday gösterildi. Demokratlarda olduğu gibi, aday gösterme veya ulusal kongre yapılmadı. Adams, korumacı görüşleri ile tanınan bir Pennsylvanyalı olan Hazine Bakanı Richard Rush ile beraber aday olmayı tercih etti. New England'da kişisel olarak popüler olan Adams, Clay'in Batılı seçmenleri cezbettiği, Rush'ın orta eyaletlerdeki seçmenleri cezbettiği ve Webster'ın Federalist Parti'nin eski üyelerini kazandığı bir koalisyon kurmayı umuyordu.

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim 31 Ekim'de Ohio ve Pennsylvania'da yapılan seçimlerle başladı ve 13 Kasım'da Kuzey Carolina'daki seçimlerle sona erdi. Seçici Kurul 3 Aralık'ta toplandı.

Adams, babasının 1800 (New England eyaletleri, New Jersey ve Delaware) ve Maryland seçimlerinde kazandığı aynı eyaletleri kazandı, ancak Jackson diğer tüm eyaletleri kazandı ve seçimde büyük bir galibiyet elde eldi.

Başkanlık Seçim sonuçları
Başkan adayı Parti Ana Eyalet Kazandığı Oy Yüzdesel Miktar Seçim Oyu
Andrew Jackson Demokrat Parti Tennessee 642,553 55.97% 178
John Quincy Adams Ulusal Cumhuriyetçiler Massachusetts 500,897 43.63% 83
Diğer 4,568 0,40%
Toplam 1,148,018 100% 261
Kazanmak için gerekli 131
1828 Electoral Map.png
Başkan yardımcılığı Seçim sonuçları
Başkan yardımcısı aday Ana Eyalet Seçim oyu
John Caldwell Calhoun Güney Karolina 171
William Smith Güney Karolina 7
Richard Rush Pennsylvania 83
Diğer
Toplam 261
Kazanmak için gerekli 131

Seçim Sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Rachel Jackson (eşi) kampanya boyunca göğüs ağrısı çekiyordu ve evliliğine yönelik kişisel saldırılar yüzünden travma geçirdi. 22 Aralık 1828'de hastalandı ve öldü. Jackson, Adams kampanyasını ve Henry Clay'i eşinin ölümünün sebebi olarak gördü ve onları suçladı.

Andrew Jackson, 4 Mart 1829'da başkan olarak yemin etti. Yemin töreninden sonra beyaz saray'a gelen bir grup mobilyalara ve eşyalara zarar verdi, Jackson arkadan kaçmak zorunda kaldı. Muhafazakarlar ise bu olay karşısında adeta dehşete kapıldı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Voter Turnout in Presidential Elections". The American Presidency Project. UC Santa Barbara. 23 Ekim 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ Yenne, Bill (15 Mart 2016). The Complete Book of US Presidents (İngilizce). Voyageur Press. ISBN 978-0-7603-5007-2. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]