1824 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
1824 ABD Başkanlık seçimleri
Amerika Birleşik Devletleri
← 1820 26 Ekim – 1 Aralık 1824
9 Şubat 1825 (koşullu seçim)
1828 →

261 seçici oylu Seçiciler Kurulu
Çoğunluk için 131 oy gerekli
Katılım 26.9%[1] artış 16.8

  John quincy adams - thomas sully.png Andrew Jackson.jpg
Aday John Quincy Adams
(ABD Temsilciler Meclisi tarafından kararlaştırıldı)
Andrew Jackson
Parti Demokratik-Cumhuriyetçi Parti Demokratik-Cumhuriyetçi Parti
İttifak Ulusal Cumhuriyetçi Parti Jacksonian
Bölgesi Massachusetts Tennessee
Beraber aday John C. Calhoun John C. Calhoun
Seçim oylaması 84 99
Delege sayısı 13 7
Taşıdığı eyalet 7 12
Aldığı oy 113,122 151,271
Oran 30.9% 41.4%

  WilliamHCrawford.jpg Henry Clay.JPG
Aday William H. Crawford Henry Clay
Parti Demokratik-Cumhuriyetçi Parti Demokratik-Cumhuriyetçi Parti
İttifak Old Republican Ulusal Cumhuriyetçi Parti
Bölgesi Georgia Kentucky
Beraber aday Nathaniel Macon Nathan Sanford
Seçim oylaması 41 37
Delege sayısı 4 0
Taşıdığı eyalet 2 3
Aldığı oy 40,856 47,531
Oran 11.2% 13.0%

Önceki Başkan

James Monroe
Demokratik-Cumhuriyetçi Parti

Seçilen Başkan

John Quincy Adams
Demokratik-Cumhuriyetçi Parti

1824 Birleşik Devletler başkanlık seçimi, onuncu dört yılda bir yapılan başkanlık seçimiydi. 26 Ekim Salı ile 1 Aralık 1824 Çarşamba tarihleri arasında yapılmıştır. Andrew Jackson, John Quincy Adams, Henry Clay ve William Crawford, başkanlık için adaylardı. Hiçbir aday Seçiciler kurulu çoğunluğunu kazanamadığı için seçimin sonucu belirsizdi. Başkan yardımcılığı seçiminde ise John C. Calhoun, açık ara bir farkla çoğunluğu elde ederek başkan yardımcısı seçildi. Başkan adaylarından hiçbiri Seçiciler kurulu çoğunluğunu elde edemediği için, ABD Temsilciler Meclisi, ABD Anayasasında yer alan On ikinci Değişiklik hükümleri uyarınca, koşullu bir seçim yaptı. Bu seçim sonucunda ise 9 Şubat 1825'te John Quincy Adams başkan seçildi.[2][3][4]

Demokratik-Cumhuriyetçi Parti arka arkaya altı başkanlık seçimini kazandı ve 1824'te tek ulusal siyasi parti oldu. Bununla birlikte seçim yaklaştıkça birden fazla adayın varlığı, parti'nin parçalandığını ve İyi Hissetme Çağı'nın sona erdiğini gösteren bir işaretti.

Bu seçim aynı zamanda ABD tarihinde Seçiciler kurulunun çoğunluğunu elde edemeyip ABD Temsilciler meclisi tarafından başkanın belirlendiği ikinci seçimdir. Diğer seçim ise 1800 yılı seçimleridir.

Adaylık Süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

Demokratik-Cumhuriyetçilerin Başkanı James Monroe, 1820 seçimlerinde parti içi muhalefet olmadan aday olabilmişti. Sadece İki dönem için seçilen önceki başkanlar gibi, Monroe'da üçüncü bir dönem için yeniden aday gösterilmeyi reddetti.

Kongre parti oylaması
Başkan adayı Oy Başkan yardımcısı adayı Oy
William H. Crawford 64 Albert Gallatin 57
Henry Clay 2 Erastus Root 2
John Quincy Adams 2 John Quincy Adams 1
Andrew Jackson 1 William Eustis 1
William Rufus King 1
William Lowndes 1
Richard Rush 1
Samuel Smith 1
John Tod 1

Kongre grubu, Crawford'u başkanlığa ve Albert Gallatin'i de başkan yardımcılığına aday gösterdi, ancak toplantıya parti içi katılım az oldu ve bunun demokratik olmadığını savunan kesim tarafından eleştrilere maruz kaldı. Gallatin adaylık istememişti ve kısa süre sonra Crawford'un isteği üzerine çekildi. Yerine Kuzey Carolina Senatörü Nathaniel Macon getirildi.

Başkanlık için adaylıklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçimden önce çekilen adaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçime katılan adaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dört adayın tamamı en az bir eyalet yasama organı tarafından aday gösterildi. Andrew Jackson, Tennessee eyalet yasama organı tarafından başkanlık makamına aday gösterildi. Jackson başkanı adayı olmayı düşünmüyordu bunun yerine Nashville'deki mülkünde istirahate çekilmek istiyordu ama böyle bir teklifide reddecek biri değildi.

Seçim sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD Başkanlık seçimleri
Başkan Adayı Partisi Ana Eyalet Kazandığı Oy Yüzdesel Miktar Seçim Oyu
Andrew Jackson Demokratik-Cumhriyetçi Parti Tennessee 151,271 41.36% 99
John Quincy Adams Demokratik-Cumhriyetçi Parti Massachusetts 113,122 30.92% 84
William Harris Crawford Demokratik-Cumhriyetçi Parti Georgia 40,856 11.21% 41
Henry Clay Demokratik-Cumhriyetçi Parti Kentucky 47,531 12.99% 37
Bağımsız adaylar Yok Massachusetts 6,616 1.81% 0
Diğer 6,437 1.71% 0
Toplam 365,833 100.00% 260
Kazanmak için gerekli 131
ElectoralCollege1824-Large.png
ABD Başkan Adaylığı seçimleri
Aday Partisi Eyalet Seçim Oyu
John C. Calhoun Demokratik-Cumhuriyetçi Parti Güney Carolina 182
Nathan Sanford Demokratik-Cumhuriyetçi Parti New York 30
Nathaniel Macon Demokratik-Cumhuriyetçi Parti Kuzey Carolina 24
Andrew Jackson Demokratik-Cumhuriyetçi Parti Tennessee 13
Martin Van Buren Demokratik-Cumhuriyetçi Parti New York 9
Henry Clay Demokratik-Cumhuriyetçi Parti Kentucky 2
Toplam 260
Kazanmak için gerekli 131

1825 koşullu seçim[değiştir | kaynağı değiştir]

1825 Koşullu Birleşik Devletler başkanlık seçimi
9 Şubat 1825
Adaylar Oylar %
John Quincy Adams 13 54.17
Andrew Jackson 7 29.17
William H. Crawford 4 16.67
Toplam Oylar 24 100
Gerekli oylar 13 54.17

Seçim sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Adams'ın zaferi, hem halkın hem de seçiciler kurulu oyların'ın çoğunluğunu kazanan ve Meclisin kendisini seçmesini bekleyen Jackson'ı şok etti.[5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "National General Election VEP Turnout Rates, 1789-Present". United States Election Project. CQ Press. 25 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ Robin Kolodny, "The Several Elections of 1824." Congress & the Presidency: A Journal of Capital Studies 23#2 (1996) online.
  3. ^ George Dangerfield, George. The Awakening of American Nationalism: 1815-1828 (1965) pp 212–230.
  4. ^ "Presidential Election of 1824: A Resource Guide (Virtual Programs & Services, Library of Congress)". www.loc.gov. 10 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021. 
  5. ^ "United States presidential election of 1824 | United States government". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.