2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri
Amerika Birleşik Devletleri
← 2016 3 Kasım 2020 (10 ay önce) (2020-11-03) 2024 →

Seçiciler kurulunun 538 üyesi
Çoğunluk için 270 seçici oy gerekli
Katılım %66.4

  Joe Biden presidential portrait (cropped).jpg Donald Trump official portrait (cropped).jpg
Aday Joe Biden Donald Trump
Parti Demokratik Parti Cumhuriyetçi Parti
Bölgesi Delaware Florida
Beraber aday Kamala Harris Mike Pence
Seçim oylaması 306 232
Taşıdığı eyalet 25 + DC + NE-02 25 + ME-02
Aldığı oy 81,268,924 74,216,154
Oran %51,3 %46,9

ElectoralCollege2020 with results.svg
Mavi Biden/Harris
Kırmızı Trump/Pence

Önceki Başkan

Donald Trump
Cumhuriyetçi Parti

Seçilen Başkan

Joe Biden
Demokratik Parti

2020 ABD başkanlık seçimleri, 3 Kasım 2020 Salı günü gerçekleştirilmiş olan ABD'nin 59. başkanlık seçimleridir. Demokratik parti adayları Eski başkan yardımcısı ve başkan adayı Joe Biden ve görevdeki Kalfiforniya senatörü ve başkan yardımcısı adayı Kamala Harris, Cumhuriyetçi parti adayları olan görevdeki başkan Donald Trump ve başkan yardımcısı Mike Pence'i yendi ve Trump, 1992'den bu yana ülke tarihinde ikinci dönem için yeniden seçilemeyen on birinci ABD başkanı oldu.[1]

Başkan adayı olmak için gerçekleştirilen ön seçim ve caucuslar, Şubat ile Ağustos 2020 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Bu, doğrudan olmayan bir seçim olup, seçmenlerin delegeleri seçmeleri, bu delegelerin ise ön seçimde yer alan adaylar için seçim kongresinde oy kullanmaları yoluyla gerçekleşmektedir.

Şu anda görevde olan 45. ABD Başkanı Donald Trump, ön seçimlere girerek yeniden seçim kampanyasına başlamış, 17 Mart 2020 tarihinde ise yeterli delege sayısına ulaşarak Cumhuriyetçi Parti'nin olası adayı (presumptive nominee) olmuştur. Ardından adaylığı resmen kabul etmiştir.

Demokrat Parti'de ise ön seçimlere 29 önemli aday katılmış ve modern Amerikan tarihinin en fazla adaya sahip ön seçimi gerçekleştirilmiştir. Eski Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcısı olan Joe Biden, ikinci en fazla delegeye sahip Bernie Sanders'ın seçim kampanyasını durdurması üzerine 8 Nisan 2020'de Partinin olası adayı olmuştur. İlerleyen zamanlarda Biden, 1.991 delege sınırını geçmiş ve Demokrat Parti kongresinde adaylığı kabul etmiştir.[2] Biden, yardımcı başkan adayını Senatör ve eski başkan adayı Kamala Harris olacağını açıkladı.[3]

23 Mayıs 2020'de Liberteryen Parti, profesör Jo Jorgensen'ı delegelerin katıldığı online kongrede aday seçerek, parti tarihinin ilk kadın adayını göstermiştir.[4] Yardımcısı Spike Cohen olarak açıklanmıştır. Yeşil Parti online kongresinde aday Howie Hawkins, Yardımcı adayı Angela Nicole Walker seçilmiştir.[5]

Biden ve Harris 20 Ocak 2021'de görevlerine başladılar.

Seçim prosedürü[değiştir | kaynağı değiştir]

Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın İkinci Maddesi (İngilizceArticle Two) başkan adaylığının şartlarını ortaya koyar. İkinci Madde'ye göre başkan adayının (1) doğuştan Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olması, (2) en az 35 yaşında olması ve (3) en az 14 yıldır Amerika Birleşik Devletleri'nde ikamet etmesi gerekir. Başkan adaylar tipik olarak Amerika Birleşik Devletleri'nin çeşitli siyasi partilerinden birinden aday gösterilmek isterler. Bu adaylar da ön seçim gibi bir süreçte halkın oylarına dikkat ederek verilir. Ön seçimlerde halk başkan adayları yerine önceden nasıl oy vereceğini beyan eden parti delegesine oy verir; bu nedenle ön seçimler dolaylı seçimlerdir. Ön seçimlere dahil olmayan "süper delegeler" ise istediği adaya oy verebilir. Seçilmiş ve "süper" delegeler daha sonra yapılan bir kongrede resmî olarak oylarını kullanırlar. Bu oylara göre de siyasi partiler adaylarını seçerler. Başkan adayları tipik olarak, o partinin biletini oluşturmak için bir başkan yardımcısı adayı seçer ve parti kongresindeki delegelerin oyuna sunar.

Kasım ayındaki genel seçimler de dolaylı seçimlerdir. Burada seçmenler, Seçiciler Kurulu'nun (Electoral College) aday listesi için oy kullanırlar. Seçiciler Kurulu'nu oluşturan bu kimseler (elector) daha sonra doğrudan başkan ve başkan yardımcısını seçerler.[6] Seçimi kazanmak için gereken asgari 270 seçim oyunu hiçbir aday alamazsa, Temsilciler Meclisi Seçiciler Kurulu'ndaki oylamadan en çok oy alan üç aday arasından başkanı seçmesi ve Senato'nun başkan yardımcısını seçmesi koşuluyla bir seçim yapar. Başkanlık seçimi, Temsilciler Meclisi seçimleri, Senato seçimleri ve çeşitli eyalet ve yerel düzeydeki seçimlerle eşzamanlı olarak gerçekleştirilir.

Adaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhuriyetçi Parti[değiştir | kaynağı değiştir]

Donald Trump'ın, yeniden seçilmek için seçime girme niyeti bulunmaktaydı. Eski Massachusetts valisi Bill Weld, 15 Nisan 2019'da yapılan bir duyuruda Trump'ın Cumhuriyetçi Parti ön seçimlerimde ilk resmi rakibi olacağını bildirdi.[7]

Ön seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

17 Mart 2020 tarihinde partinin adayı olabilmek için yeterli delege sayısına ulaşan Trump, Cumhuriyetçi Parti'nin muhtemel adayı (presumptive nominee) statüsüne sahip oldu.[8] Sonraki gün Weld seçim kampanyasını durdurduğunu açıkladı.[9] Trump, 24 Ağustos 2020 tarihinde partisinin resmi adayı oldu.

Aday[değiştir | kaynağı değiştir]
Republican Party (United States)
2020 seçimleri için Cumhuriyetçi Parti kadrosu
Donald Trump Mike Pence
Başkanlık için Başkan yardımcılığı için
Official Portrait of President Donald Trump.jpg
Vice President Pence Official Portrait.jpg
45.
Amerika Birleşik Devletleri başkanı
(2017–2021)
48.
Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcısı
(2017–2021)
Kampanya
Trump-Pence 2020.svg
Çekilmiş adaylar[değiştir | kaynağı değiştir]
Cumhuriyetçi Parti'nin ön seçimde çekilmiş adayları
Bill Weld Joe Walsh Rocky De La Fuente Mark Sanford
Bill Weld campaign portrait.jpg
Rep Joe Walsh.jpg
Rocky De La Fuente1 (2) (cropped).jpg
Mark Sanford, Official Portrait, 113th Congress.jpg
Massachusetts Valisi(1991–1997) Illinois 8. seçim bölgesinden ABD Temsilciler Meclisi üyesi

(2011–2013)

İş adamı Güney Karolina 1. seçim bölgesinden ABD Temsilciler Meclisi üyesi(1995–2001, 2013–2019)

Güney Karolina Valisi

(2003–2011)

Bill Weld campaign 2020.png Joe Walsh 2020 Logo-black.svg Rocky De La Fuente 2020 presidential campaign logo.png Mark Sanford 2020.png
Çekilme: 18 Mart 2020 391,472 oy 1 delege Çekilme: 7 Şubat 2020 169,713 oy 23 Nisan 2020'de 3. parti adaylığını kabul etti 85,306 oy Çekilme: 12 Kasım 2019 4,258 oy

Demokrat Parti[değiştir | kaynağı değiştir]

Hillary Clinton'ın önceki seçimdeki yenilgisinden sonra Demokrat Parti büyük ölçüde lidersiz olarak görülmekteydi ve merkezci Clinton kanadı ile ilerlemeci Sanders kanadı parti içinde ayrılmıştı.

Ön seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

17 büyük adayın yer aldığı 2016 ön seçimlerine kıyasla 2020 ön seçimlerinde 29 büyük aday yer aldı ve sayı artış gösterdi.[10] Bu, modern ABD tarihinde en çok adayın katıldığı ön seçimi olma rekorunun kırılmasına neden oldu. Adaylar arasında pek çok kadın da yer almaktaydı.[11]

Şubat başında gerçekleştirilen ve Pete Buttigieg'in kazandığı Iowa caucusları sonucunda aday sayısı 11'e geriledi. İlerleyen zamanlarda Sanders ve Biden çeşitli eyalet ön seçimlerinde başarılar elde etti. Michael Bennet, Deval Patrick ve Andrew Yang bu süre zarfında seçim kampanyalarını durdurduklarını açıkladılar. Biden'ın Nevada ön seçimlerini kazanması sonucunda Buttigieg, Amy Klobuchar ve Tom Steyer da çekildi. 3 Mart'da gerçekleştirilen Super Tuesday'den sonra Michael Bloomberg ve Elizabeth Warren çekildiklerini açıkladı. Bu dönemde ön seçimlerde Biden, Sanders ve az delege almış ve seçilmesi muhtemel olmasa da hala kampanyasını bitirmemiş Tulsi Gabbard bulunuyordu. Gabbard, 17 Mart'da seçim kampanyasını durdurduğunu ve Biden'ı desteklediğini açıkladı. 8 Nisan'da da Bernie Sanders ön seçimlerden çekileceğini ve Biden'ı desteklediğini açıklayarak, Biden'ı ön seçimlerde kalan tek önemli aday ve DP'nin muhtemel Başkan adayı haline getirdi.

Aday[değiştir | kaynağı değiştir]

Democratic Party (United States)
2020 seçimleri için Demokrat Parti kadrosu
Joe Biden Kamala Harris
Başkanlık için Başkan yardımcılığı için
Senator Harris official senate portrait.jpg
47.Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcısı
(2009–2017)
Kaliforniya senatörü
(2017–2021)
Kampanya
Biden Harris logo.svg
Çekilmiş adaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki tablo, delege kazanmış ve ön seçimlerden çekilmiş Demokrat Parti başkanlık adaylarını göstermektedir. Adaylar çekildiklerini açıklama tarihlerine göre sıralanmıştır.

Demokrat Parti'nin ön seçimde çekilmiş delegeye sahip adayları
Bernie Sanders Tulsi Gabbard Elizabeth Warren Michael Bloomberg Amy Klobuchar Pete Buttigieg
Bernie Sanders March 2020 (cropped).jpg
Tulsi Gabbard (48011616441) (cropped).jpg
Elizabeth Warren by Gage Skidmore (cropped).jpg
Michael Bloomberg by Gage Skidmore (cropped).jpg
Amy Klobuchar by Gage Skidmore (cropped).jpg
Pete Buttigieg by Gage Skidmore.jpg
Vermont senatörü

(2007–günümüz) Vermont ABD Temsilciler Meclisi üyesi

(1991–2007)

Hawaii 2. seçim bölgesinden ABD Temsilciler Meclisi üyesi

(2013–günümüz)

Massachusetts senatörü

(2013–günümüz)

New York Belediye Başkanı

(2002–2013) Bloomberg L.P. CEO'su

Minnesota senatörü

(2007–günümüz)

South Bend, Indiana Belediye Başkanı

(2012–2020)

Bernie Sanders 2020 logo.svg Tulsi Gabbard logo.svg Elizabeth Warren 2020 presidential campaign logo.svg Mike Bloomberg 2020 presidential campaign logo.svg Amy Klobuchar 2020 presidential campaign logo.svg Pete for America logo (Strato Blue).svg
Çekilme: 8 Nisan 2020

(Biden'ı destekledi)

8,823,936 oy

1,051 delege

Çekilme: 19 Mart 2020

(Biden'ı destekledi)

233,079 oy

2 delege

Çekilme: 5 Mart 2020

(Biden'ı destekledi)

2,668,057 oy

58 delege

Çekilme: 4 Mart 2020

(Biden'ı destekledi)

2,430,062 oy

43 delege

Çekilme: 2 Mart 2020

(Biden'ı destekledi)

501,332 oy

7 delege

Çekilme: 1 Mart 2020

(Biden'ı destekledi)

874,727 oy

21 delege

[12]

Liberteryen Parti[değiştir | kaynağı değiştir]

Aday[değiştir | kaynağı değiştir]

2020 seçimleri için Liberteryen Parti kadrosu

Jo Jorgensen Spike Cohen
Başkanlık için Başkan yardımcılığı için
Jo Jorgensen portrait 3.jpg Spike Cohen portrait 1 (crop 2).jpg
Clemson University'de kıdemli okutman Podcaster ve iş adamı
Jorgensen Cohen 2020 Campaign Logo.svg

Çekilmiş adaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeşil Parti[değiştir | kaynağı değiştir]

24 Temmuz 2019'da, Yeşil Parti, Howie Hawkins'in başkanlık kampanyasını resmen tanıdı.[13]

Açıklanan adaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Green Disc.svg
2020 seçimleri için Yeşil Parti kadrosu
Howie Hawkins Angela Walker
Başkanlık İçin Başkan yardımcılığı için
Hawkins 2010 (1).jpg Angela Walker (cropped).jpg
Aktivitst Aktivist
Hawkins Walker logo wide.png

Diğer Adaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim konuları[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçimleri ilişkilendiren temel konuları COVID-19 pandemisi, George Floyd'un öldürülmesi ve bunu takip eden protestolar, Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi hâkimi Ruth Bader Ginsburg'un ölümü üzerine yerine Amy Coney Barrett'ın atanması, Trump'ın çekilmeyi planladığı Paris Anlaşması ve iklim değişikliği düzenlemeleri ile Hasta Koruma ve Ekonomik Bakım Yasası'nın (Affordable Care Act) geleceği oluşturmuştur.[14]

Seçim tahminleri ve anketler[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki harita, Eylül 2019'dan günümüze kadar iki adayın anket toplayıcılığı verilerine göre kazandığı eyaletleri göstermektedir. Anket toplayıcılığı verilerine göre DP adayı Joe Biden'ın, CP adayı Başkan Donald Trump'a karşı 7.9 puanlık üstünlüğü bulunmaktadır.

US presidential election 2020 polls.svg
  DP adayı 2016'da kazandı, ama güncel anket bilgisi yok
66
  Joe Biden, hata payı dışında
124
  Hata payı içerisinde
259
  Donald Trump, hata payı dışında
32
  CP adayı 2016'da kazandı, ama güncel anket bilgisi yok
57

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Başkan Adayı Yardımcı Başkan Adayı Parti Kazanılan Delege Aldığı Oy Oy Oranı Kaynakça
Joseph Robinette Biden Jr. Kamala Devi Harris Demokratik Parti 306 81,268,924 %51.31 [15]
Donald John Trump Michael Richard Pence Cumhuriyetçi Parti 232 74,216,154 %46,86
Jo Jorgensen Jeremy Cohen Liberteryen Parti 0 1,865,724 %1,18
Howie Gresham Hawkins Angela Nicole Walker Yeşil Parti 0 405,035 %0,26
Diğer Adaylar 0 627,566 %0.40

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Biden defeats Trump for White House, says 'time to heal'". apnews.com. 8 Kasım 2020. 17 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Demokratlar Joe Biden'ı resmen açıkladı". 19 Ağustos 2020. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Kamala Harris kimdir? Kamala Harris kaç yaşında?". 12 Ağustos 2020. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Steinhauser, Paul (25 Mayıs 2020). "Libertarians pick first female presidential nominee". Fox News (İngilizce). 25 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2020. 
  5. ^ "Syracuse's Howie Hawkins, a lifelong activist, is Green Party's nominee for president". Robert Harding. auburnpub.com. 12 Haziran 2020. 15 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "US Election guide: how does the election work?". The Daily Telegraph. 6 Kasım 2012. 10 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2015. 
  7. ^ "Bill Weld officially announces he is challenging Trump for GOP nomination in 2020". CNN. 15 Nisan 2019. 15 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2019. 
  8. ^ Budryk, Zack (March 17, 2020). "Trump becomes presumptive GOP nominee after sweeping primaries". The Hill. Retrieved March 17, 2020.
  9. ^ Karni, Annie (March 18, 2020). "Bill Weld, Trump's Last G.O.P. Challenger, Exits Presidential Race". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved March 18,2020.
  10. ^ Burns, Alexander; Flegenheimer, Matt; Lee, Jasmine C.; Lerer, Lisa; Martin, Jonathan (March 5, 2020). "Who's Running for President in 2020?". The New York Times. Retrieved March 8, 2020.
  11. ^ Jacobson, Louis (May 2, 2019). "The big 2020 Democratic primary field: What you need to know". PolitiFact. Archived from the original on May 22, 2019. Retrieved June 23, 2019.
  12. ^ Woodall, Hunter (8 Nisan 2020). "Bernie Sanders Suspends 2020 Presidential Campaign". The Daily Beast. 10 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2020. 
  13. ^ "Hawkins officially recognized as Green Party candidate". 24 Temmuz 2019. 4 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2019. 
  14. ^ * Edsall, Thomas B. (3 Haziran 2020). "Opinion | The George Floyd Election". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. Erişim tarihi: 13 Ekim 2020. 
  15. ^ "The Green Papers: 2020 General Election". thegreenpapers.com. 27 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.