Şeref Han
| Şeref Han Bitlisî | |
|---|---|
 Emir Şemseddin oğlu Şeref Han | |
| Doğum | 1543 Kerehrud, Safevî Devleti |
| Ölüm | 1603 (59-60 yaşlarında) Bitlis, Osmanlı İmparatorluğu |
| Meslek | Devlet adamı, edebiyatçı, şâir, târihçi |
| İkamet | Bitlis |
| Milliyet | Kürt-Türkmen |
| Vatandaşlık | Safevî Devleti Osmanlı İmparatorluğu |
| Dönem | 16.-17. yüzyıllar |
| Konu | Kürt devletleri, Kürt dilleri, Kürt târihi ve Kürt aşîretleri |
Etkiledikleri | |
Şeref Han ya da Şeref Han Bitlisî (Kürtçe: Şerefxanê Bidlîsî; 1543, Kerehrud - 1603?, Bitlis), Kürt-Türkmen[1] asıllı Safevî ve sonradan Osmanlı devlet adamı, edebiyatçısı, şâiri ve tarihçisidir. Şerefname'nin yazarıdır.
1543'te Kerehrud'da doğdu. Babası Kürt asıllı Emir Şemseddin, annesi ise Türkmen kökenli Emir Han Musullu bin Külâbi Bey bin Emir Bey'in kızıdır. Emir Şemseddin, Şeref Han doğmadan 8 yıl önce emirlikten azledildiğinden Safevîler'e sığınmıştır. Şeref Han 9 yaşındayken babası tarafından Kazvin'e gönderilerek I. Tahmasb'ın buradaki sarayında eğitim görmüştür.[2]
12 yaşındayken Şirvan Eyâleti'nde bulunan Mahmudabad ve Salyan hükümdarı olarak atandı. Akabinde Şirvan Eyâleti'nin çeşitli bölgelerinde hüküm sürdü. II. İsmail tarafından İran'daki Kürtlerin hükümdarı (Əmir Əmrə) yapıldı. Fakat bir süre sonra bu görevinden alınarak Nahçıvan hükümdarı olarak görevlendirildi. Osmanlı-İran Savaşı sırasında 3 Aralık 1578'de Osmanlılar'a sığınarak saf değiştirdi. 1597'de 53 yaşına geldiğinde hükümdarlığını oğlu Ebûl Meâli Şemseddin'e bırakıp târihile ilgilenmeye başlamış ve Şerefname eserini yazmıştır. 1603'te hâlen Osmanlı'ya bağlı olarak Bitlis'te 59-60 yaşlarındayken öldü.[2][3]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Şeref Han". Adilcevaz 13. 10 Haziran 2013. 18 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2022.
- ^ a b Özgüdenli, Osman Gazi (2010). "Şeref Han". Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Cilt 38. Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 548-550. 28 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi12 Ocak 2022.
- ^ Süreyya, Mehmed (Ağustos 1996). Sicill-i Osmânî. 5. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. s. 1584. ISBN 9753330383.
