İkincil ağızlılar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Deutrostomia
Yaşadığı dönem aralığı: 540-0 Ma
Fanerozoik-Günümüz[1] 
Deuterostomia2.png
İkincil ağızlı örnekleri, sol üstten sağ aşağıya; bir kordalı, bir yarı sırtipli, †Saccorhytus, ve bir derisi dikenli.
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Alt âlem: Bilateria
İnfra alem: Deuterostomia
Grobben, 1908
Şubeler[2]
İlkin (üstte) ve ikincil ağızlıların (altta) embriyonik gelişimi

Deutrostomia ya da Deuterostomes (Deuterostomia; Yunanca'da "ikinci ağız"), hayvanlar aleminin üst şubesidir. Protostomia'ya girmeyen hayvanları kapsayan ve alt alem olan Eumetazoa'nın Bilateria dalının bir taksonudur.[2][3]

Gelişim aşamalarındaki farklılık; ağzın embriyonik gelişim sırasında blastoporun bulunduğu kısmın aksi tarafında yeni bir delik açılmasıyla oluşmasıdır. Blastopor anüsü oluştururken, ağız karın tarafının ön ucuna yakın bir yerden ikincil olarak oluşur. Mezoderm ve sölom oluşumu Protostomia'dan farklıdır.[3]

Sınıflandırma ve sistematik[değiştir | kaynağı değiştir]

İkincil ağızlılar, Animalia içinde Bilateria adı verilen daha büyük bir grupta ilkin ağızlıların kardeş taksonu olarak sınıflandırılırlar. Vücutlarına göre sol ve sağ taraflarla iki yanlı (bilateral) bakışımlıdırlar.[3]

Açıkça bu, denizyıldızı gibi yetişkin derisidikenliler için doğru değildir ve bazı radyal simetrik canlılar da bu gruptadır. Bunun nedeni, embriyonun gelişiminde yatmaktadır. Embriyonik bir deniz yıldızının gelişiminde, canlı yaşamına iki yanlı başlar ancak olgunlaştıkça ışınsal (radyal) bakışıma geçer.[3]

İç ve dış sistematiği[değiştir | kaynağı değiştir]

Bilateria

Xenacoelomorpha Proporus sp.png

Nephrozoa
Deuterostomia

Chordata Cyprinus carpio3.jpg

525 myö
Ambulacraria

Echinodermata Portugal 20140812-DSC01434 (21371237591).jpg

Hemichordata Balanoglossus by Spengel 1893.png

Protostomia

Ecdysozoa Long nosed weevil edit.jpg

Spiralia Grapevinesnail 01.jpg

610 myö
650 myö

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Scientists find 'oldest human ancestor'". BBC News (İngilizce). 30 Ocak 2017. 30 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2021. 
  2. ^ a b Holland, Linda Z. (15 Şubat 2015). Anderson, Peter A. V. (Ed.). "Evolution of basal deuterostome nervous systems". Journal of Experimental Biology. 218 (4): 637-645. doi:10.1242/jeb.109108. ISSN 0022-0949. 
  3. ^ a b c d "Introduction to the Deuterostomia". ucmp.berkeley.edu. 16 Ağustos 2000 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2021. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]