Yemen Eyaleti

Eyalet-i Yemen Osmanlı İmparatorluğu Eyaleti ← 1517–1728/1864 →   → Yemen Eyaleti (1609) Merkez Sana'a Tarih  - Kuruluş 1517  - Kaldırılış 1864 Bugün parçası Yemen

Yemen Eyaleti, Osmanlı Devleti'nin, Arabistan Yarımadası'nın güneyindeki toprakları kapsayan yönetim birimi.

Tarih

Hadım Süleyman Paşa tarafından 1539'da Osmanlı topraklarına katılan Yemen, aynı yıl Zebid ve Aden'i içine alan salyaneli bir eyalet olarak düzenlendi. 16. yüzyıl sonlarında Zeydi imamlarının başlattığı ayaklanma merkezi denetimi zayıflattı ve 1635'e değin eyalete beylerbeyi atanamadı. Batıdaki toprakların 17. yüzyılın ikinci yarısında İmam Kasım'ın yönetimine girmesinden sonra güneydeki Aden sancağı bir beylerbeylik konumuna getirildi. 19. yüzyıl başlarına değin ulaşım güçlüğü, doğal engeller ve etnik sorunlar yüzünden, Yemen'in salyaneli eyalet düzenine kavuşması sağlanamadı. Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa 1834'te Yemen'i Mısır'a bağlamak istediyse de başaramadı. Osmanlı hükümeti, eyaleti bir süre el-Ariş şeriflerine bıraktı. Aynı dönemde İngilizler de Aden'i işgal etti.

1849'da yeniden Osmanlı egemenliğine giren Yemen, önce eyalet, arada sancak (mutasarrıflık), 1867'den sonra da 1918'de değin Osmanlı sınırları içinde kaldı.

Yöneticileri

Yemen Eyaleti'nin valileri:

• Mustafa Sabri Paşa (Mayıs 1850 - Mart 1851)
• Mehmed Sırrı Paşa (Mart 1851 - Ekim 1851)
• Bonaparta Mustafa Paşa (Ekim 1851 - Mayıs 1852)
• Kürt Mehmed Paşa (Mayıs 1852 - Mayıs 1856)
• Babanli Ahmed Paşa (Birinci) (Mayıs 1856 - Aralık 1862)
• Musullu Ali Yaver Paşa (Aralık 1862 - Ağustos 1864)

Sancakları

Eyaletin sancakları:

1. Mohka Sancağı
2. Ehariş Sancağı (Ebu `Ariş?)
3. Massu Sancağı

Ayrıca bakınız

• Yemen'de İslamiyetin tarihi

Kaynaklar

• Bu maddenini yazılmasında Encyclopædia Britannica Fifteenth Edition'ndaki Yemen Eyaleti maddesinden yararlanılmıştır.