Studio Ghibli

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 35°42′11.5″K 139°31′44.9″D / 35.703194°K 139.529139°D / 35.703194; 139.529139

Studio Ghibli Ltd.
株式会社スタジオジブリ
Tip Animasyon film stüdyosu
Kuruluş Haziran 1985
Kurucu Hayao Miyazaki ve Isao Takahata
Konum Koganei, Tokyo, Japan
Önemli kişiler Hayao Miyazaki (yönetmen)
Isao Takahata (yönetmen)
Toshio Suzuki (yapımcı)
Alan Medya ve Eğlence sektörü
Ürün animasyon filmleri (Anime)
Ana sayfa www.ghibli.jp

Studio Ghibli Ltd. (Japonca 株式会社スタジオジブリ, Kabuşiki-gaişa Sutacio Ciburi, Türkçe Stüdyo Ghibli), Haziran 1985'te kurulan Japon film stüdyosudur. Şirketin logosu Komşum Totoro filminin ikonik karakteri Totoro'dur. Şirketin ana binası Tokyo'nun Konagei semtinde bulunmaktadır.[1]

Stüdyonun yapmış olduğu Gökteki Kale, Komşum Totoro, Küçük Cadı Kiki gibi birçok anime filmi Animage Anime Büyük Ödülü'nü kazanmıştır (sırasıyla 1986, 1988, 1989). 2002 yılında Ruhların Kaçışı filmi Altın Ayı ve en iyi animasyon dalında Akademi Ödülü'nü kazanmıştır.

İsmi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ghibli ismi, arapça sirocco (Akdeniz rüzgarı) kelimesinden gelmektedir. İtalyanlar İkinci Dünya Savaşı'nda Sahra Çölü'nde kullandıkları keşif uçaklarına bu adı vermişlerdir. Hayao Miyazaki'nin uçaklara olan büyük ilgisi bilinmektedir ve stüdyonun anime endüstrisinde yeni bir rüzgar estirmesini umarak bu ismi koymuştur.[2]

İtalyanca'da ghibli sert bir g harfi ile telaffuz edilirken, stüdyonun ismi c harfi ile telaffuz edilir (ciburii).

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Stüdyo, Haziran 1985'te Hayao Miyazaki, Isao Takahata ve yapımcı Toshio Suzuki tarafından kurulmuştur. Stüdyonun kurulmasından önce Miyazaki ve Takahata'nın japon animasyon sektöründe uzun süreli bir deneyimleri bulunmaktadır. İkisi Güneşin Prensi Horus ve Panda Kopanda! filmlerinde ortak olarak çalışmıştır. Suzuki ise Animage adlı manga dergisinde editörlük yapmıştır.

Stüdyo, 1984 yılında Hayao Miyazaki tarafından yönetilen Rüzgarlı Vadi filminin elde ettiği başarının ardından kurulmuştur. Film, aynı adlı iki ciltlik manga serisinin animasyona aktarılmış halidir. Animage dergisinde yayınlanan serinin filme aktarılması ekibinde Suzuki ve Miyazaki beraber yer almıştır.[2][3] İkisi daha sonra Studio Ghibli'yi kurmuş ve bu yeni stüdyoya katılması için Takahata'yı davet etmişlerdir.

Stüdyo yoğunlukla Miyazaki tarafından, ve ikinci en üretken yönetmen Takahata tarafından yazılan ve yönetilen filmler üretmiştir. Bunun yanında Yoshifumi Kondo, Hiroyuki Morita ve Gorō Miyazaki gibi yönetmenlerin filmleri de stüdyonun yaptığı filmler listesinde yer alır. Studio Ghibli'nin ürettiği bütün Miyazaki filmlerinin müziklerinde Joe Hisaishi'nin imzası vardır.

Birçok Ghibli filminin Japonya'daki dağıtımını Toho şirketi üstlenmiştir. Yurtdışında ise Walt Disney, filmlerin dağıtım hakkını satın almıştır.

Studio Ghibli ile Animage dergisi arasında yakın bir bağ vardır. Dergi, stüdyo ve üyeleri hakkında makalelerin yayınlandığı "Ghibli Notes" adlı bir köşeyi okuyucularıyla paylaşmaktadır. Ghibli filmleri ve diğer çalışmalarında yapılmış sanat çalışmaları derginin kapağında sık sık yer almaktadır. 1999 ve 2005 yılları arasında Studi Ghibli Animage dergisinin yayıncı şirketi Tokuma Shoten`e bağlı bir şirket olarak çalışmıştır.

Ekim 2001'de Tokyo'da Ghibli Müzesi açılmıştır. Müze, stüdyonun filmlerine ait çeşitli eserleri sergilemektedir, bunun yanında müzeden başka hiçbir yerde yayınlanmayan kısa animasyonların gösterimini yapmaktadır.

Studio Ghibli, yurtdışında filmlerin yayınlanmasında "no-edits" (düzenlemesiz) politikasını sıkı bir şekilde uygulamasıyla bilinir. Bunun sebebi, Miyazaki'nin Rüzgarlı Vadi filminin Amerika'da yayınlanması esnasında dublajının oldukça fazla değiştirilmiş, isimlerin değiştirilerek filmin daha "Amerikanvari" hale getirilmiş ve filmin isminin Warriors of the Wind olarak değiştirilmiş olmasıdır. Filmin ayrıca çoğu kısmı kesilmiş ve ağır bir şekilde düzenlenmiştir. Bunun üzerine Miyazaki diğer Ghibli filmlerinin yurtdışında yayın haklarının alınması uzun süre izin vermemiş, yıllar sonra "no-cut" (kesme yok) taahhütüyle yayınlanmasına izin vermiştir. Bu politika, Miramax'ın başkan yardımcısı Harvey Weinstein'in Prenses Mononoke filminin daha satılabilir hale getirilmesi için düzenlenmesi talebine Miyazaki'nin otantik bir katana hediyesi göndermesiyle daha sembolik bir hale gelmiştir. Katana, "kesme yok" uyarısını basit bir şekilde dile getirmiştir.[4]

Şubat 2008'de, Toshio Suzuki Studio Ghibli'nin 2005'ten beri yürüttüğü başkanlık görevinden ayrılmış ve yerini Walt Disney Japonya'nın eski başkanı Koji Hoshino'ya bırakmıştır. Suzuki bu istifanın sebebini yapımcılık görevini çalışanlarından beklemek yerine eskiden olduğu gibi kendisinin yapmak istediği olduğunu belirtmiştir. Hoshino'ya görevi bırakmasının nedeni ise Hoshino'nun 1996'dan beri stüdyonun filmlerinin satılmasına yardımcı olması ve Prenses Mononoke filminin A.B.D.'de yayınlanmasında büyük yardımının dokunmasıdır.[5]

Stüdyonun yayınlanan son filmi Mary Norton'un 1952 tarihli Aşırıcılar romanından uyarlanan Kari-gurashi No Arietty'dir.

Belirli Başarılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Studio Ghibli tarihindeki ilk box-office başarısı (Küçük Cadı Kiki)
  • Studio Ghibli'nin ilk bilgisayar efekti kullandığı film (Porco Rosso)
  • Miyazaki'nin ilk bilgisayar efekti kullandığı ve Studio Ghibli'nin ilk dijital renklendirme kullandığı film (Prenses Mononoke)
  •  %100 dijital proses kullanılan ilk film (Komşum Yamada'lar)
  • Dünya genelinde 200 milyon dolar hasılat yapan ilk japon filmi, En İyi Animasyon dalında Oscar ödülü kazanan ilk anime, İngilizce konuşan ülkeler dışında En İyi Animasyon dalında Oscar ödülü kazanan ilk film, En İyi Animasyon dalında Oscar ödülü kazanan ilk geleneksel animasyon yöntemi kullanan film, Japonya box-office'de Titanik'in rekorunu geçen ilk film, (Ruhların Kaçışı)

Filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

1984 yapımı Rüzgarlı Vadi filmi Studio Ghibli filmi olarak kabul edilmesine rağmen, stüdyonun kuruluş tarihi olan 1985'ten önce çekilmiştir.

# Film Yayın tarihi Yönetmen IMDB puanı Rotten Tomatoes puanı
1 Gökteki Kale 01986-8-02 Ağustos 02, 1986 Hayao Miyazaki
8.1
94
2 Ateşböceklerinin Mezarı 01988-4-16 Nisan 16, 1988 Isao Takahata
8.3
96
3 Komşum Totoro 01988-4-16 Nisan 16, 1988 Hayao Miyazaki
8.2
90
4 Küçük Cadı Kiki 01989-7-29 Temmuz 29, 1989 Hayao Miyazaki
7.9
100
5 Dün Gibi 01991-7-20 Temmuz 20, 1991 Isao Takahata
7.7
-
6 Porco Rosso 01992-7-18 Temmuz 18, 1992 Hayao Miyazaki
7.8
100
7 Büyülü Dalgalar 01993-5-03 Mayıs 03, 1993 Tomomi Mochizuki
7.2
-
8 Pom Poko 01994-7-16 Temmuz 16, 1994 Isao Takahata
7.4
80
9 Yüreğinin Sesi 01995-7-15 Temmuz 15, 1995 Yoshifumi Kondō
8.0
89
10 Prenses Mononoke 01997-7-12 Temmuz 12, 1997 Hayao Miyazaki
8.4
93
11 Komşum Yamadalar 01999-7-17 Temmuz 17, 1999 Isao Takahata
7.5
60
12 Ruhların Kaçışı 02001-7-27 Temmuz 27, 2001 Hayao Miyazaki
8.6
97
13 Kedinin Dönüşü 02002-7-19 Temmuz 19, 2002 Hiroyuki Morita
7.2
94
14 Howl'un Yürüyen Şatosu 02004-11-20 Kasım 20, 2004 Hayao Miyazaki
8.1
86
15 Yerdeniz Öyküleri 02006-7-29 Temmuz 29, 2006 Gorō Miyazaki
6.5
42
16 Küçük Deniz Kızı Ponyo 02008-7-19 Temmuz 19, 2008 Hayao Miyazaki
7.8
91
17 Arrietty 02010-7-17 Temmuz 17, 2010 Hiromasa Yonebayashi
7.7
-
18 From up on Poppy Hill 02011-7-16 Temmuz 16, 2011 Gorō Miyazaki
-
-
19 The Tale of the Bamboo Cutter[6] Unknown Isao Takahata
-
-

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "会社情報." Studio Ghibli.
  2. ^ a b The Birth of Studio Ghibli, Nausicaä of the Valley of the Wind DVD, Walt Disney Home Entertainment, 2005.
  3. ^ "First of Two-part Miyazaki Feature". Animerica 1 (5): 4. July 1993. 
  4. ^ Brooks, Xan (September 14, 2005). "A god among animators". The Guardian (UK). http://film.guardian.co.uk/interview/interviewpages/0,6737,1569689,00.html. Erişim tarihi: May 23, 2007. "There is a rumour that when Harvey Weinstein was charged with handling the US release of Princess Mononoke, Miyazaki sent him a samurai sword in the post. Attached to the blade was a stark message: 'No cuts.' / The director chortles. 'Actually, my producer did that.'" 
  5. ^ "スタジオジブリ社長に星野康二氏" (Japanese). http://mainichi.jp/enta/mantan/news/20080201mog00m200025000c.html. Erişim tarihi: February 1, 2008. 
  6. ^ "atomic popcorn". http://www.atomicpopcorn.net/studio-ghibli-to-make-the-tale-of-the-bamboo-cutter/. Erişim tarihi: November 11, 2009. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]