Hayao Miyazaki

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hayao Miyazaki
Genel bilgiler
Doğum 5 Ocak 1941 (1941-01-05) (73 yaşında)
Tokyo, Japonya
Evlilik(ler)i Akemi Ôta
Çocukları Gorō Miyazaki (b.1967)
Keisuke Miyazaki (b. 1969)
Akademi Ödülleri
En İyi Animasyon Film
2001 Ruhların Kaçışı
Ödüller
Altın Ayı
2002 Ruhların Kaçışı

Hayao Miyazaki (宮崎 駿 Miyazaki Hayao?)[1] (doğum 5 Ocak 1941, Tokyo, Japonya), Japon manga ve anime sanatçısıdır. Elli yılı aşkın bir süredir animasyon dünyasının içindedir ve en yakın çalışma arkadaşı Isao Takahata ile birlikte Studio Ghibli adlı animasyon stüdyosunun kurucusudur.

Animasyonun en büyük ustalarından biri olarak kabul edilen Hayao Miyazaki'nin animasyon filmlerinin başarısı dünya çapında ilgi görmüş ve ismi ABD'li Walt Disney, Britanyalı Nick Park ve ABD'li Robert Zemeckis ile karşılaştırılır hale gelmiştir. Miyazaki Time dergisinin dünyanın en etkileyici insanları listesinde yer almaktadır.[2]

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Hayao Miyazaki, 5 Ocak 1941 yılında Tokyo'da doğdu. Dört erkek kardeşin ikincisiydi ve ağabeyinin savaş uçakları için parça üreten şirketi Miyazaki Airplanes'de yöneticiydi. Annesi ise omurilik veremi hastalığı nedeniyle 1947-1955 yılları arasındaki 8 yıllık süreçte hasta yattı.

Toyotama Lisesi 'ndeki üçüncü senesinde, dünyanın ilk renkli uzun metrajlı animasyon filmi olan Hakujaden 'i izlediğinde filmden çok etkilendi ve animasyona ilgi duymakla kalmayıp; o anda çizgi roman çizeri olmaya karar verdi. 1962 yılında gittiği Gakushuin Üniversitesi 'nde uluslararası ilişkiler ve ekonomi okumaya başladığında; üniversitenin Japon imparatorluk ailesiyle yakın olması sebebiyle Marksist düşünceden etkilendi. Mezun olduktan sonra Toei Animasyon Şirketi 'nde animatör olarak çalışmaya başlayan Hayao Miyazaki; bu yıllarda yönetmen olan Isao Takahata ile tanıştı ve beraber şirket sendikasında çalışmaya başladılar.

1965'te anime yönetmeni Otsuka Yasuo ve Isao Takahata'nın çalışmaya başladıkları Güneşin Prensi Horus (Taiyo no Oji Horus no Daiboken); Hayao Miyazaki'nin uzun metrajlı bir animasyon filminde çalışmak adına yakaladığı büyük bir fırsattı. Kariyeri boyunca hem pek çok uzun metrajlı animeye, hem de Japonya'da manga olarak adlandırılan çok sayıda çizgi romana imza attı. Eserleri Japonya'da olağanüstü ilgi ve saygı gören Miyazaki, Oscar Ödülü'nü kazandığı 2002 yılına kadar çizgi film çevreleri dışında batıda pek tanınmıyordu. Kendisine sadece bu ödülü getirmekle kalmayıp bir ilke de imza atmasını sağlayan Ruhların Kaçışı filmi Berlin Film Festivalinde ödül alan ilk animasyon filmidir. Ayrıca bu filmle Japonya'da gişe rekorları kırarak; 1997'de yönetmenliğini yaptığı Prenses Mononoke filmi ile kendisine ait olan gişe rekorunu yine kendisi kırmıştı. Miyazaki Isao Takahata ile beraber yaptığı Heidi dizisi Türkiye'de tanınır.

Miyazaki özellikle son zamanlardaki eserlerinin büyük bir kısmının yönetmenliğinin yanı sıra metin yazarlığını da yapmıştır. Bu türden ilk eserlerinden biri kendi yarattığı bir mangadan uyarlama olan Rüzgarlı Vadi 'dir. Bu eserinden sonra Stüdyo Ghibli'yi kuran Miyazaki eserlerini burada hazırlamaya başlamış ve bu stüdyo aracılığıyla hayranlarına ulaştırmıştır.

Miyazaki hakkında bazı bilgiler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Miyazaki, fotoğrafının çekilmesinden hoşlanmaz, dolayısıyla çok az fotoğrafı bulunmaktadır.
  • Miyazaki, Stüdyo Ghibli'yi kurduğu zaman İngilizce ismi yanlışlıkla Ghibli olarak koymuştur. Bu nedenle İngilizce'de bu stüdyonun ismi Ghibli olarak okunur.
  • Miyazaki'nin çoğu filminin başlığında no sözcüğü geçer. Beraber çalıştığı yapımcı Suzuki Prenses Mononoke'nin ilk adı olan Ashitaka'yı beğenmedi ve içinde no geçen adların daha çekici olduğunu söyledi. Bunun üzerine Miyazaki filmin adını Prenses Mononoke'ye çevirdi.

Filmleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yönetmenliğini yaptığı filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

2 Miyazaki'nin 1984-2004 arası tüm filmleri ve Senaryo yazarlığı yaptığı "Yüreğinin Sesi : Whisper of the Heart, 1995" Türkiye'de Türkçe dublajlı veya altyazılı olarak yayınlanmıştır>

Metin yazarlığını yaptığı filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Dobutsu takarajima, 1971, (Metin danışmanlığı)
  • Panda kopanda, 1972
  • Panda kopanda amefuri saakasu no maki, 1973
  • Cagliostro'nun Şatosu (Lupin III), 1979
  • Rüzgarlı Vadi, 1984
  • Gökteki Kale, 1986
  • Komşum Totoro, 1988
  • Küçük Cadı Kiki, 1989
  • Kırmızı Kanatlar, 1992
  • On Your Mark (müzik videosu), 1995
  • Yüreğinin Sesi, İng: Whisper of the Heart, 1995
  • Prenses Mononoke, 1997
  • Ruhların Kaçışı, 2001
  • Howl'un Yürüyen Şatosu, 2004

Görev aldığı filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Horus: Güneşin Prensi, İng: The Little Norse Prince Valiant, 1965, (Isao Takahata ve Yasuo Otsuka ile ortak çalışması)
  • Çizmeli Kedi, Nagagutsu wo Haita Neko, İng: Puss in Boots, 1969, (çeşitli görevler)
  • Ruhların Kaçışı'nın Yapımı, The Art of 'Spirited Away' , 2003, (belgesel filmde kendisi rolünde)
  • Arietti'nin Gizli Dünyası, Kari-gurashi no Arietti, 2010 (senaryo)

Televizyon Dizileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya Şaheserleri Serisi (Sekai Meisaku Gekijou; İng: World Masterpiece Series)'nin parçası olarak:

  • Heidi - (Alps no Shoujo Heidi, İng: Heidi, Girl of the Alps): 6 Ocak 1974'ten 29 Aralık 1974'e kadar 52 bölüm. Miyazaki bu serinin sahne tasarım ve düzenlemesini yaptı.
  • - (Furandaazu no Inu, İng: A Dog of Flanders), 5 Ocak 1975'ten 28 Aralık 1975'e kadar 52 bölüm. Miyazaki 15. bölümün baş animatörlüğünü yaptı.
  • Marko - (Haha wo Tazunete Sanzenri, İng: 3000 Miles in Search of Mother): 4 Ocak 1976'dan 26 Aralık 1976'a kadar 52 bölüm. Miyazaki bu dizinin sahne tasarım ve düzenlemesini yaptı.
  • - (Araiguma Rasukaru, İng: Rascal the Raccoon): 2 Ocak 1977'den 25 Aralık 1977'e kadar 52 bölüm. Miyazaki 4-6, 10, 12-22, 24-28 no.lu bölümlerde baş animatörlük yaptı.
  • Kızıl Saçlı Anna - (Akage no An, İng: Anne of Green Gables), 7 Ocak 1979'dan 30 Aralık 1979'a kadar 50 bölüm. Miyazaki ilk 15 bölümün sahne tasarım ve düzenlemesini yaptı.

Diğer:

  • Lupin III - Rupan Sansei), 1971, (Isao Takahata'yla beraber yönetmen)
  • Yeni Lupin III - (新ルパン3世 Shin Rupan Sansei), (145. ve 155. bölümler), 1977, (yönetmen)
  • Geleceğin Çocuğu Konan - (Mirai Shounen Konan; İng: Future Boy Conan), 1978, (Isao Takahata'yla beraber yönetmen)
  • Meitantei Holmes - (İng: Sherlock Hound, the Detective), (2., 4., 5., 12., 17. ve 26. bölümler), 1984, (yönetmen; 2., 17. ve 26. bölümler Tatsuo Hayakava'yla beraber)

Notlar ve Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Japonca'da soyisim önce gelir, dolayısıyla Miyazaki'nin ismi Japonca'da Miyazaki Hayao olarak söylenir.
  2. ^ Morrison, Tim (13.11.2006). "Hayao Miyazaki: In an era of high-tech wizardry, the anime auteur makes magic the old way". Time Asia. http://www.time.com/time/asia/2006/heroes/at_miyazaki.html. Erişim tarihi: 19.02.2007. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]