Yıldız Savaşları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tüm filmlerde görülen Star Wars logosu

Yıldız Savaşları, George Lucas tarafından tasarlanmış, öncelikle filmleriyle tanınmış, sonraki yıllarda çizgiroman, bilgisayar ve konsol oyunları, televizyon yapımları vb. dallarda ününü geliştirmiş kurgusal evren ve markadır. Film serisinin ilki 25 Mayıs 1977'de, 20th Century Fox tarafından Star Wars(Yıldız Savaşları) ismiyle yayınlanmış ve dünya çapında bir popüler kültür fenomeni olmuştur. Üçer yıl arayla iki devam filmi yayınlanmıştır. Orijinal üçlemenin son filminin yayınlanmasının 16 yıl ardından, "öncül" üçlemenin ilk filmi yayınlanmıştır ve tekrar üçer yıl arayla, diğer iki film de yayınlanarak, tüm seri 19 Mayıs 2005'te tamamlanmıştır.

2008 yılı verilerine göre altı Yıldız Savaşları filminin toplam hasılatı yaklaşık olarak 4.41 milyar dolardır.[1] Bu hasılatla Yıldız Savaşları serisi, James Bond ve Harry Potter serilerinin ardından en çok hasılat yapmış üçüncü film serisi olmuştur.

George Lucas filmleri, kitaplar, televizyon dizileri, video oyunları ve çizgiromanlar gibi birçok farklı alanda yayınların ortaya çıkmasına vesile olmuştur. Üçlemede tasvir edilen kurguya pek çok yenilik getiren bu yan ürünler, serinin takipçileri tarafından Genişletilmiş Evren adıyla bilinen kurgusal evrenin oluşmasına imkan sağlamıştır. Bu yayınlar sayesinde filmler arasındaki boşlukta, Star Wars markasının popülerliği ve değeri korunmuştur. 2008 yılında Star Wars: Klon Savaşları adlı film, üçlemeler serisi haricinde yayınlanmış tek film olma özelliğiyle gösterime girmiştir. Bu film ayrıca, daha sonra aynı adla yayınlanmaya başlamış televizyon dizisine de bir başlangıç teşkil etmektedir. Ayrıca bu film, seride yayınlanmış ilk animasyon filmdir.

Kurgu[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıldız Savaşları yayınlarındaki olaylar, kurgusal bir galakside gerçekleşmektedir. Pek çok uzaylı ırkı tasvir edildiği gibi, genellikle sahiplerinin emirlerini yerine getiren robotlara da yer verilmiştir. Uzay yolculuğuna oldukça sık rastlanır, evrendeki pek çok gezegen (daha sonra Galaktik İmparatorluk olarak değişmek üzere)Galaktik Cumhuriyetin bir üyesidir.

Yıldız Savaşları'nın göze çarpan bir karakteristiği "Güç" olarak adlandırılan, yetenekli bireyler tarafından kullanılabilen, tüm evreni kapsadığına inanılan enerjidir. Yayınlanan ilk filmde "tüm canlı varlıkları sarmalayan, delip geçen, birbirine bağlayan enerji" olarak açıklanmıştır.[2] "Güç", kullanıcılarına, telekinezi, kehanet, öngörü, zihin kontrolü gibi çeşitli doğaüstü yetenekler bahşeder ve refleksler ve hız gibi pek çok fiziksel özelliğin gelişmesini sağlar. Bu yetenekler karakterler arasında farklılık gösterebilir. Güç iyilik için kullanılabileceği gibi, nefret, saldırganlık ve kötülük duygularını besleyen karanlık tarafının takipçileri tarafından farklı amaçlar için kullanılabilir. Temel altı filmde Güç'ü iyilik için kullanan Jediler ile galaksiyi ele geçirmek amacıyla karanlık tarafa geçmiş Sithlerin mücadelesi konu edilmiştir.

Filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

Film serisi 25 Mayıs 1977'de yayınlanan Yıldız Savaşları ile başladı. Ardından, 21 Mayıs 1980'de yayınlanan İmparator ve 25 Mayıs 1983'te yayınlanan Jedi'ın Dönüşü geldi. Klasikleşmiş olan açılış metni sahnesinde bu iki devam filminin 5. ve 6. bölümler olduğu belirtilmişti ancak her iki filmin de reklam kampanyasında sadece alt başlıkları olan İmparator(Empire Strikes Back) ve Jedi'in Dönüşü(Return of the Jedi) kullanılmıştır. İlk filmin adı Yıldız Savaşları olmasına rağmen, daha sonra diğer filmlerle isim karışıklığı yaşamamak için Yeni Bir Umut(A New Hope) altbaşlığı eklenmiştir.[3]

1997'de, Yıldız Savaşları'nın gösterime girmesinin 20. yıldönümünde, orijinal üçleme çeşitli yenilemelerle tekrar sinemalarda gösterime girdi. Bu yenilemeler, filmlerin çekildiği tarihte mümkün olmayan bilgisayar efektleri ile gerçekleştirilmiş eklemelerdi. Filmlerin daha sonraki yayınlarında da (örn. 21 Eylül 2004'te yayınlanan serinin DVDleri) değişiklikler yapılmaya devam edildi.

Uzun süre beklenilen öncül üçleme de, 19 Mayıs 1999'da yayınlanan Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike, 16 Mayıs 2002'de yayınlanan Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı, 19 Mayıs 2005'te yayınlanan Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı ile tamamlandı.[4]

Oyuncu Kadrosu ve Karakterler[değiştir | kaynağı değiştir]

Character Film
Gizli Tehlike Klonların Saldırısı Sith'in İntikamı Yeni Bir Umut İmparator Jedi'ın Dönüşü
Anakin Skywalker / Darth Vader Jake Lloyd Hayden Christensen Hayden Christensen
James Earl Jones (seslendirme; Darth Vader)
David Prowse
James Earl Jones (seslendirme)
Vader: David Prowse
James Earl Jones (seslendirme)
Anakin: Sebastian Shaw
Hayden Christensen (2004 DVD)
Obi-Wan Kenobi Ewan McGregor Alec Guinness
R2-D2 Kenny Baker
C-3PO Anthony Daniels
Yoda Frank Oz (seslendirme) Frank Oz (seslendirme)
Palpatine Ian McDiarmid Clive Revill (seslendirme)[5]
Ian McDiarmid
(2004 DVD)
Ian McDiarmid
Qui-Gon Jinn Liam Neeson Liam Neeson (seslendirme)
Nute Gunray Silas Carson
Padmé Amidala Natalie Portman
Yüzbaşı Panaka Hugh Quarshie
Sio Bibble Oliver Ford Davies
Jar Jar Binks Ahmed Best (seslendirme)
Boss Nass Brian Blessed (seslendirme)
Sabé Keira Knightley
Darth Maul Ray Park
Peter Serafinowicz (seslendirme)
Watto Andy Secombe (seslendirme)
Sebulba Lewis MacLeod (seslendirme)
Shmi Skywalker Pernilla August
Jabba the Hutt Larry Ward (seslendirme) Larry Ward (seslendirme) Larry Ward (seslendirme)
Bib Fortuna Matthew Wood Michael Carter
Erik Bauersfeld (seslendirme)
Şansölye Valorum Terence Stamp
Mace Windu Samuel L. Jackson
Ki-Adi-Mundi Silas Carson
Yüzbaşı Typho Jay Laga'aia
Bail Organa Jimmy Smits
Zam Wesell Leeanna Walsman
Jango Fett Temuera Morrison
Dexter Jettster Ronald Falk (seslendirme)
Boba Fett Daniel Logan Jeremy Bulloch
Jason Wingreen (seslendirme)
Temuera Morrison (seslendirme; 2004 DVD)
Owen Lars Joel Edgerton Phil Brown
Beru Bonnie Piesse Shelagh Fraser
Cliegg Lars Jack Thompson
Count Dooku Christopher Lee
General Grievous Matthew Wood (seslendirme)
Chewbacca Peter Mayhew
Luke Skywalker Aidan Barton Mark Hamill
Leia Organa Aidan Barton Carrie Fisher
Grand Moff Tarkin Wayne Pygram Peter Cushing
Han Solo Harrison Ford
Wedge Antilles Denis Lawson
Amiral Piett Kenneth Colley
Lando Calrissian Billy Dee Williams
Amiral Ackbar Timothy M. Rose
Erik Bauersfeld (seslendirme)
Wicket Warwick Davis

Tema[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıldız Savaşları şövalyeler, büyücüler ve prensesler gibi fantastik öğeler kullanmamıştır. Yıldız Savaşları dünyası, o güne kadar yaratılmış diğer çoğu bilim-kurgu filmleri ve fantastik filmlerde kullanılan şık, gösterişli ve fütüristik gelecek kavramının aksine, "kirli" bir portre çizmiştir. Lucas'ın bu vizyonu daha sonra karanlık ve yıpranmış bir uzay gemisinde geçen Yaratık(Alien), post-apokaliptik bir çölde geçen Mad Max 2 ve yıkık dökük ve kaotik bir şehirde geçen Bıçak Sırtı(Blade Runner) filmleriyle popülerlik kazanmıştır. Lucas, filmlerde gerek diyaloglarda, gerek sahne planlarında paralellik öğelerine özellikle dikkat etmiştir. Luke Skywalker ve ustası Anakin'in yolculuklarındaki paralellikler buna örnek gösterilebilir.

Teknik bilgi[değiştir | kaynağı değiştir]

Altı Yıldız Savaşları filmi de 2.40:1'lik görüntü oranında çekilmiştir. Orijinal üçlemenin çekimlerinde anamorfik lensler kullanılmıştır. Bölüm IV ve V Panavision ile çekilirken, Bölüm VI'de Joe Dunton Camera(JDC) kullanılmıştır. Bölüm I, Arriflex kameralarda anamorfik Hawk lensiyle, Bölüm II ve III ise Sony'nin CineAlta yüksek çözünürlüklü dijital kamerasıyla çekilmiştir.

Yeni Bir Umut'un ses efekteri için George Lucas, Ben Burtt'ü işe almıştır. Burtt'ün başarıları Academy of Motion Picture Arts and Sciences tarafından, o tarihte bu dal için bir ödül kategorisi olmadığından özel başarı ödülüyle ödüllendirilmiştir. Lucasfilm şirketi, Jedi'in Dönüşü filmi için THX ses standardını geliştirmiştir. John Williams altı filmin de müziklerini bestelemiştir. George Lucas, her önemli karakter ve konsept için farklı temalarda besteler olmasını planlamıştır. Williams'ın Star Wars teması modern müzik tarihinin en bilinen bestelerinden biri olmuştur.

Orijinal üçlemenin ışın kılıcı koreografisi kılıç ustası Bob Anderson tarafından geliştirilmiştir. Anderson, aktör Mark Hamill'i (Luke Skywalker) eğitmiş ve İmparator ile Jedi'in Dönüşü filmlerinde Darth Vader'in kılıç dövüşü sahnelerinde dublörlük yapmıştır.

Yıldız Savaşları'nda Zaman[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıldız Savaşları filmleri "çok çok uzun zaman önce uzak bir galakside " geçiyor olsalar da çizgi romanlar, kitaplar gibi film dışı ürünlerde zaman Yavin Savaşı'na, yani Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut'a göre düzenlenir. Örneğin Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü 4 ABY (After Battle of Yavin - Yavin Savaşı'ndan Sonra) tarihinde iken Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı 19 BBY (Before Battle of Yavin - Yavin Savaşı'ndan Önce) tarihindedir. Yıldız savaşları filmler dışında da Genişletilmiş Evren (Expanded Universe - EU) kategorisi altında da birçok öykü içermektedir. 50.000 BBY'dan şu ana kadar 138 ABY'e kadar ulaşılmış birçok farklı mekân ve hikâye devam etmektedir.İyiler ve kötüler mücadele etmektedir.

Hasılat[değiştir | kaynağı değiştir]

Film Çıkış tarihi Bütçe (Tahmini) Hasılat Hasılat sıralaması
ABD ABD dışı Uluslararası Enflasyona göre ayarlanmış
(Amerikan Doları)
ABD Uluslararası
Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut[6] 25 Mayıs 1977 11.000.000 $ 460.998.007 $ 314.400.000 $ 775.398.007 $ 1.416.050.800 $ 4. 30.
Yıldız Savaşları: Bölüm V - İmparator[7] 21 Mayıs 1980 18.000.000 $ 290.475.067 $ 247.900.000 $ 538.375.067 $ 780.536.100 $ 38. 62.
Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü[8] 25 Mayıs 1983 32.500.000 $ 309.306.177 $ 165.800.000 $ 475.106.177 $ 747.772.300 $ 29. 80.
Orijinal Yıldız Savaşları üçlemesi 1.060.779.251 $ 728.100.000 $ 1.788.879.251 $ 2.944.359.200 $
Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike[9] 19 Mayıs 1999 115.000.000 $ 431.088.301 $ 493.229.257 $ 924.317.558 $ 674.365.200 $ 7. 11.
Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı[10] 16 Mayıs 2002 115.000.000 $ 310.676.740 $ 338.721.588 $ 649.398.328 $ 425.074.300 $ 27. 42.
Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı[11] 19 Mayıs 2005 113.000.000 $ 380.270.577 $ 468.728.238 $ 848.998.815 $ 471.630.400 $ 11. 20.
Öncül Yıldız Savaşları üçlemesi 1.122.035.618 $ 1.300.679.083 $ 2.422.714.701 $ 1.571.069.900 $
Star Wars: Klon Savaşları[12] 15 Ağustos 2008 8.500.000 $ 35.161.554 $ 33.121.290 $ 68.282.844 $ 35.020.908 $ 1557.
Tüm Yıldız Savaşları filmleri 430.000.000 $ 2.217.976.423 $ 2.061.900.373 $ 4.279.876.796 $ 4.384.857.465 $

Akademi Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Altı film toplamda 25 Akademi Ödülüne aday olmuş, 10'unu kazanmıştır. Bunlardan üçü Özel Başarı Ödülüdür

Ödül Kazanılan Ödüller
IV: Yeni Bir Umut V: İmparator VI: Jedi'in Dönüşü I: Gizli Tehlike II: Klonların Saldırısı III: Sith'in İntikamı
Yardımcı Erkek Oyuncu Aday
(Alec Guinness)
Sanat Yönetmenliği Kazandı Aday Aday
Kostüm Tasarımı Kazandı
Yönetmen Aday
(George Lucas)
Kurgu Kazandı
Makyaj Aday
Müzik (Orijinal Şarkı) Kazandı Aday Aday
Sinematografi Aday
Özgün Senaryo Aday
Ses Kurgusu Aday Aday
Ses Miksajı Kazandı Kazandı Aday Aday
Görsel Efekt Kazandı Aday Aday
Özel Başarı Ödülü Kazandı
(Uzaylı, Yaratık ve Robot Sesleri)
Kazandı
(Görsel Efekt)
Kazandı
(Görsel Efekt)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Star Wars - Box Office History". The-numbers.com. http://www.the-numbers.com/movies/series/StarWars.php. Erişim tarihi: Haziran 17, 2010. 
  2. ^ Star Wars Episode IV: A New Hope (DVD). 20th Century Fox. 2006. 
  3. ^ Lucas, George (2004). DVD commentary for Star Wars Episode IV: A New Hope (DVD). 20th Century Fox. 
  4. ^ "Episode III Release Dates Announced". Star Wars. Nisan 5, 2004. Nisan 15, 2008 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20080415144223/http://www.starwars.com/episode-iii/bts/production/news20040405.html. Erişim tarihi: Mart 27, 2008. 
  5. ^ IMDB entry for Clive Revill
  6. ^ "Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut (1977)". Box Office Mojo. http://boxofficemojo.com/movies/?id=starwars4.htm. Erişim tarihi: 12 Eylül 2008. 
  7. ^ "Yıldız Savaşları: Bölüm V - İmparator (1980)". Box Office Mojo. http://boxofficemojo.com/movies/?id=starwars5.htm. Erişim tarihi: 12 Eylül 2008. 
  8. ^ "Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü (1983)". Box Office Mojo. http://boxofficemojo.com/movies/?id=starwars6.htm. Erişim tarihi: 12 Eylül 2008. 
  9. ^ "Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike (1999)". Box Office Mojo. http://boxofficemojo.com/movies/?id=starwars.htm. Erişim tarihi: 12 Eylül 2008. 
  10. ^ "Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı (2002)". Box Office Mojo. http://boxofficemojo.com/movies/?id=starwars2.htm. Erişim tarihi: 12 Eylül 2008. 
  11. ^ "Star Wars: Bölüm III - Sith'in İntikamı (2005)". Box Office Mojo. http://boxofficemojo.com/movies/?id=starwars3.htm. Erişim tarihi: 14 Eylül 2008. 
  12. ^ "Star Wars: Klon Savaşları (film)". Box Office Mojo. http://boxofficemojo.com/movies/?id=starwarsclonewars.htm. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]