Ateşböceklerinin Mezarı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Ateşböceklerinin Mezarı
火垂るの墓
Grave of the Fireflies
Yönetmen Isao Takahata
Yapımcı Toru Hara
Senarist Roman:
Akiyuki Nosaka
Senaryo:
Isao Takahata
Oyuncular Tsutomu Tatumi
Ayano Shiraishi
Yoshiko Shinohara
Akemi Yamaguchi
Görüntü yönetmeni Nobuo Koyama
Kurgu Takeshi Seyama
Dağıtıcı Toho (Japonya)
Central Park Media (ABD ,eski)
AEsir Holdings (ABD şimdiki)
Cinsi Sinema filmi
Türü Animasyon
Renk Renkli
Yapım yılı 1988
Çıkış tarih(ler)i 16 Nisan 1988 (Japonya)
Süre 88 dk.
Ülke Japonya
Dil Japonca
Sakuma şekerleri

Ateşböceklerinin Mezarı (火垂るの墓 Hotaru no Haka?) Isao Takahata'nın yazıp yönettiği 1988 yapımı animasyon filmidir. Animasyonun yapımı için Studio Ghibli ile anlaşan Shinchosha'nın ilk film projesidir. Film Akiyuki Nosaka'nın, II. Dünya Savaşı esnasına açlıktan ölen kızkardeşinden özür dilemek niyetiyle yazdığı Hotaru no Haka (animasyon Japonya'da aynı isimle yayınlandı) isimli kısmi otobiyografik romanından uyarlandı.

Drama en sarsıcı animasyonlardan biri olarak kabul edilir. Roger Ebert filmi şimdiye dek yapılmış en güçlü savaş karşıtı filmlerden biri olarak nitelendirmektedir. Animasyon tarihçisi Ernest Rister filmi Steven Spielberg'in Schindler'in Listesi yapıtı ile karşılaştırarak, gördüğü en içten animasyon filmi olduğunu belirtmiştir.[1]

Konu[değiştir | kaynağı değiştir]

Ateşböceklerinin Mezarı II. Dünya Savaşı'nın sonuna yakın bir dönemde Japonya'da geçer. Filmde, bombalanan Kobe şehrinde hayatta kalmış 14 yaşındaki Seita (清太) ve onun dört yaşındaki kızkardeşi Setsuko'nun (節子) umutsuz çabaları anlatılır.

Filmin başlangıcında, nasıl sonlanacağı sezinlenmektedir. Seita Sannomiya İstasyonu'nunun karanlık bir köşesinde terkedilmiş ve bir deri bir kemik halde ölür. Ardından ruhu kızkardeşinin ruhuyla biraraya gelir ve kardeşler trenle çeşitli istasyonlara giderlerken geriye dönüşlerle ve fon sesiyle geçmiş anlatılır.

Liman şehri Kobe'ye bombalı saldırı yapıldıktan sonra anneleri ölen Seita ve Setsuko teyzelerinin yanına giderler. Başlangıçta iyi görünen teyzeleri zamanla çocuklara daha az yemek verip daha kötü davranmaya başlar. Bunun üzerine kardeşler şehrin dışında yer alan eski bir sığınağa taşınmaya ve kendilerine bakmaya karar verirler.

Seita, kendisi ve kardeşi için tarlalardan sebze çalmaya ve bombalama esnasına evleri yağmalamaya başlasa da yiyecek bulmak giderek zor bir hale gelir. Sonunda küçük kız yetersiz beslenmeden ölür. Seita kardeşi için insanlardan uzakta yalnız bir cenaze töreni düzenler. Ardından kızkardeşine ait küllerin birazını şeker kutusuna ekler ve kutuyu ve babasının fotoğrafını birlikte ölene kadar taşır.

Filmin sonunda Seita ve Setsuko'nun ruhları görülür. Artık sağlıklı ve iyi giyimli görünmektedirler ve yan yana oturarak günümüz Kobe'sine bakmaktadırlar.

Hikayenin kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Hikaye, 1945'de Japonya'daki savaş esnasında kızkardeşini yetersiz beslenme sebebiyle kaybeden Nosuka'nın yazdığı aynı adlı yarı otobiyografik romanı temel alır. Kızkardeşinin ölümünden kendisini sorumlu tutan yazar bu romanı olayı telafi etmek ve trajediyi kabullenmesine yardım etmesi için yazdı. Bombardıman esnasında Nosuka'nın kızkardeşi on altı aylıktır ve kardeşinin bakımı altındayken malnutrisyon sonucu ölmüştür. Eleştirmen Igarashi Yoshikuni'ye göre Nosuka kendisini temsil eden Seita'yı öldürerek, kızkardeşinin ölümündeki suçluluğunu bastırmaya çalışmaktadır.[2]

Takahata İsao sadece romanın büyük başarı elde etmesi sebebiyle (ya da Miyazaki'nin sevki ile) değil kendisinin de başından buna benzer bir olay geçtiği için projeyi almıştı. Yönetmenin kardeşlerinden biri bir bombardıman esnasında iki gün boyunca ailesinden ayrı kalmıştı. İsao bu olayı hayatının en kötü tecrübesi olarak tanımlıyor. [3]

Savaşın insan toplumu ve toplumun içinde yer alan bireyler üzerindeki negatif sonuçlarını duygusal bir şekilde betimlemesi sebeiyle bazı eleştirmenler Ateşböceklerinin Mezarı'nı savaş karşıtı film kategorisine katmaktadır. Film, karşıt görüşler arasında kahramanca bir uğraşı abartılı bir şekilde anlatmak yerine tamamen savaşın sebep olduğu kişsel trajedilere odaklanır.

Filmin adı[değiştir | kaynağı değiştir]

Japoncada isimler çoğul durumda değişikliğe uğramazlar yani hotaru tek veya birden fazla ateş böceğini ifade ediyor olabilir. Filmde Seita ve Setsuko ateş böceklerini yakalayıp, yaşadıkları bomba sığınağını aydınlatmak için kullanırlar. Ertesi gün Setsuko ölmüş böcekler için bir mezar kazar ve "Neden ateş böcekleri bu kadar çabuk ölüyor" diye sorar. Yani isim, olayın sembolik ve tematik önemini artırmak için kullanılmış olabilir.

Alternatif olarak Setsuko, isimdeki "ateş böceği" olabilir. Setsuko erken ölüyor ve ailenin uygun bir cenazesi olan tek üyesi. Eğer öyle ise filmin adı Bir Ateş Böceğinin Mezarı şeklinde yorumlanabilir.

Filmin Japonca adında hotaru (ateş böceği) sözcüğü genellikle kullanılan tek kanji 蛍 ile değil de iki kanji ile 火 (hi, ateş) ve 垂 (tareru, su damlasının yapraktan neredeyse düşecek durumda olması gibi asılmak, sarkmak anlamında) yazılmıştır. Bu ateş böcekleği görüntülerinin ateş damlalarını andırması gibi yorumlanabilir.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Roger Ebert (19 Mart 2000). "Grave of the Fireflies (1988)". rogerebert.com. http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20000319/REVIEWS08/3190301/1023. Erişim tarihi: 2006-12-26. 
  2. ^ Goldberg, Wendy (2009). "Transcending the Victim’s History: Takahata Isao’s Grave of the Fireflies". Mechademia 4: 39-52. doi:10.1353/mec.0.0030. 
  3. ^ Takahata Isao, "Isao Takahata on Grave of the Firefies" Ateşböceklerinin Mezarı için hazırlanmış DVD'de yer alan altyazılı söyleşisi (Central Park Media, 2002).

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]