Roma kubbeleri listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
The Panteon, Roma, Roma. 1700 yıldan daha fazla dünyadaki en büyük kubbe.
Pantheon'un gözü

Bu bir ‘’’Roma kubbeleri listesi’’’ dir. Roma’lılar, mimarlık tarihinde geniş ve iyi tanımlanmış iç alanlar yaratmak için kubbe potansiyalini gerçekleştiren ilk inşaacılardır.[1] Kubbeler, birkaç Roma yapı tiplerinden olan tapınaklar, termal, Saray, mozele ve daha sonra Kiliselerde oluşturuldu. Yarım kubbe ayrıca favori mimari unsur oldu ve Hıristiyan dini mimarisinde apse olarak benimsendi.

Anıtsal kubbeler, 1. yüzyılda Roma’ da ve Akdeniz etrafında Roma bölgesinde görünmeye başladı. Kubbelerin yapımı, Roma İmparatorluğu döneminde inşaat yapımında kullanılan ve “Roma Mimari Devrimi” olarak isimlendirilen beton’un icadıyla büyük bir şekilde kolaylaştı.[2] Onların koskocaman çapları, 19ncu yüzyıl sonlarında yapıya ait çelik çerçevenin takdimine kadar üstün, eşiz kalıyordu. (bakınız Dünya’nın en büyük kubbeleri listesi).[1][3][4]

Kubbeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bütün çaplar m dir. Çok köşeli kubbeler için dairesel çapa başvurulur. Ana kaynak Jürgen Rasch'ın Roma kubbeleri (1985) çalısmasıdır.

Çap  İsim,
Part
Yer Yapım Kubbe biçimi,
Zemin planı
Materyal,
Çatı inşaatı
İskelet
kalınlığı (ST)
ST to 
Perde duvar
kalınlığı (CWT)
CWT to 
Çap göz (DO)
DO to 
Yorumlar/
Diğer karakteristikler
~ 43.45 [5] Panteon, Roma Roma ~ 2nci y. Rotunda Concrete,
Kurşun levha çatı
~ 1.35
~ 1:32
~ 5.93
~ 1:7.3
~ 8.95
~ 1:4.9
1881 yılına kadar dünyanın en büyük kubbesi; günümüze kadar en büyük kubbe;[6] Bu güne Batı kubbe kemer tipi inşaası[3][7]
~ 38.20 [8] "Apollo Tapınağı" Lake Avernus ~ 1st c.
~ 35.08 [4] Caracalla Hamamı,
Caldarium
Roma ~ 3ncü y. Amforas Sekiz dikme; Seramik holloware dışında dünyanın en büyük kubbesi
~ 29.50 [9] "Temple of Diana" Baiae ~ 2nd c. ~ 1.20
~ 1:25
~ 5,70 [10]
~ 1:5.2
~ 26.30 [9] "Venüs Tapinağı" Baiae ~ 2nd c. ~ - ~ 2.90 [11]
~ 1:9.1
Dış duvar dikmeleri
~ 25.04 [12] Maxentius'un anıtkabri Roma ~ 4th c.
~ 25.00 [13] Agrippa Hamamları,
'Arco della Ciambella'
Roma 1st c. BC Kubbeli bina Roma'da ilk merkezi kubbeli Thermae;[13] Dünyanın en büyük kubbeleri
~ 24.15 [9] Aziz George'un kubbeli odası Selanik ~ 4ncü y. Tuğla ~ 1
~ 1:24
~ 6.00
~ 1:4
Dünyanın en büyük tuğla kubbesi
~ 23.85 [9] Sanctuary of Asclepius Pergamon ~ 2nci y. Tuğla ~ - ~ 3.35
~ 1:7.1
En erken anıtsal tuğla kubbe;[14] Dünyanın en büyük tuğla kubbesi
~ 23.70 to
~ 19.80 [15]
Aziz Gereon Basilikası Köln ~ 4ncü y. Oval, sekiz Niş ve apse li Aya Sofya ve Floransa Katetrali kubbeleri arasında Roma yapı dokulu geç Ortaçağ en büyük batı dünyası yapısı[16]
~ 23.65 [9] "Minerva Medica Tapınağı" Roma ~ 4ncü y. Ongen Concrete with brick rips ~ 0.56
~ 1:42
~ 2.60 [11]
~ 1:9.1
Dış duvar dikmeleri
~ 22.00 [17] Antoninus Hamamları Kartaca ~ 2nci y. Poligon Yedi kubbe, çapları 17 ve 22 m arasında[17]
~ 22.00 [18] Hipodrom'da rotunda Konstantinopolis ~ 5th c. Rotunda with ten niches
~ 22.00[19] Baths of Diocletian,
San Bernardo
Rome ~ 300 Concrete with brick rips
~ 21.65 or
~ 21.25 [20][21]
Baths of Diocletian,
'Planetarium'
Roma ~ 300 Şemsiye kubbe,
Octagon
Concrete iç kısım tuğla kaplı ~ 4.20
~ 1:5.1
~ 21.55 [21] "Mercury Tapınağı" Baiae 1st c. BC Concrete[22] ~ 3.65
~ 1:5.9
En erken anıtsal kubbe;[23] Dünyanın en büyük kubbesi
~ 20.18 [9] Helena mozelesi Roma ~ 4nci y. Kubbenin zeminine birleştirilmiş seramik amfora ~ 0.90
~ 1:22
~ 2.40
~ 1:8.4
~ 19.80 [20] Caracalla Hamamları,
Side building
Roma ~ 3ncü y. Sekizgenn pendentive kubbe'nin başlangıç formu [20]
~ 19.40 [20] Bacucco Hamamları Viterbo yakını ~ 4th c. Şemsiye kubbe,
Sekizgen
~ 19.30 [21] Diocletian Hamamları,
Tepidarium
Roma ~ 300 ~ 3.68
~ 1:5.2
~ 18.38 [9] Pantheon Ostia ~ 3ncü y. ~ - ~ 1.98
~ 1:9.3
~ 18.00 [15] Euphemia Kilisesi Konstantinopolis ~ 5nci y. Altıgen
~ 16.75 [24] Hadrian Villası,
'Serapeum'
Tivoli ~ 2nci y. Şemsiye kubbe Concrete Oyuk alan sistemi
~ 16.45 [17] İmparatorluk Banyoları,
Tepidarium
Trier ~ 4nci y. Concrete
~ 15.70 [17] San Vitale Basilikası Ravenna ~ 6ncı y. Balçık kil,
Ağaç çatı inşaatı
~ 15.60 [21] Nymphaeum, Albano ? ~ 1st c. Concrete ~ 2.08
~ 1:7.6
Ağırlığı azaltmak için kubbenin zemininde oyuk alanların en erken kanıtı[25]
~15.00 to
~13.00 [14]
Güney banyoları Bostra ~ 3ncü-4ncü y. Sekizgen Concrete
~ 15.00 [15] Batı banyoları Gerasa ~ 2nci y. Kare Voussoir Kare planlı taş kubbelerin en eskilerinden biri;[15] Dünyanın en büyük taş kubbesi
~ 14.70 [9] Roma Forumu'nda "Heroon of Romulus" ]] Roma ~ 4ncü y. Kurşun plaka çatı ~ 0.90
~ 1:16
~ 1.80
~ 1:8.2
~ 3,70
~ 1:4.0
~ 14.50 [9] "Portunus Tapınağı" Porto ~ 3ncü y. Concrete iç kısım tuğla kaplı ~ - ~ 2.20
~ 1:6.6
~ 13.71 [9] Tor de' Schiavi Mozelesi Via Prenestina ~ 4ncü y. ~ 0.60
~ 1:23
~ 2.60
~ 1:5.3
Kubbenin zemininde dört açıklık
~ 13.48 [23] Domus Aurea Roma ~ 1st c. Cloister vault,
Sekizgen
Concrete ~ 5.99
~ 1:2.3
Sekizgen planlı ilk kubbe; saray mimarisinde en erken[23]
~ 13.35 [9] Diocletian Mozelesi Split ~ 300 Tuğla,
Kiremit kaplı çatı
~ 0.68
~ 1:20
~ 3.40 [10]
~ 1:3.9
Çift-duvarlı kubbe[12]
~ 12.90 [12] Chapel of Saint Aquilino Milano ~ 4ncü y. Tuğla
~ 12.33 [26] "Tempio della Tosse" Tivoli ~ 4ncü y. Concrete with brick rips ~ 1.30
~ 1:9
~ 2.08
~ 1:5.9
~ 2.10
~ 1:5.9
~ 12.00 [19] Hadrian Villası,
Summer Triclinium (Exedra)
Tivoli ~ 2nci y. Concrete iç kısım tuğla kaplı
~ 12.00 [17] Aquae Flavianae Hamamları El Hammam ~ 3rd c. Balçık kil Seramik holloware dışında dünyanın en büyük kubbesi
~ 12.00 [15] Hodegetria Kilisesi Constantinople ~ 5ni y. Altıgen
~ 12.00 [15] Skeuophylakion Konstantinopolis ~ 5. c. Onikigen
~ 11.90 [9] Baptistery Nocera Inferiore,
Campania
~ 6th c. Sekiz dikdörtgen kubbe pencereleri
~ 11.90 [27] Hadrian Villası,
'Heliocaminus'
Tivoli ~ 2nci y. Merkezi ısıtma sistemi için çift-duvarlı kubbe.[27]
~ 11.50 [28] "Kırmızı Basilika" Pergamon ~ 2nci y. Tuğla İki Rotunda (Kubbeli bina veya oda); Dünyanın en büyük tuğla kubbesi
~ 11.50 [26] Santa Costanza Roma ~ 4ncü y. Concrete with brick rips,
Tiled roof directly resting on dome shell
~ 0.70
~ 1:16
~ 1.45
~ 1:7.9
Tambur[29]
~ 11.50 [15] Mor Gabriel Manastırı Tur Abdin ~ 6ncı y. Tuğla ~ evet
~ 11.47 [26] Praetorium Köln ~ 4ncü y. Sekizgen ~ - ~ 2.00 [10]
~ 1:5.7
~ 11.10 [26] Gordian Villası Roma,
Via Prenestina
~ 3ncü y. Sekizgen ~ - ~ 1.35 [10]
~ 1:8.2
Pendentive kubbe'nin başlangıç forumu;[20] Kubbenin zemininde sekiz açıklık
~ 11.00 [4] Allance Termali ? ~ ?
~ 10.80 [26] Gallien Mozelesi Roma,
Via Appia
~ 3rd c. Rotunda altı nişli ~ - ~ 1.60
~ 1:6.8
~ 10.70[26] "Centocelle Mozelesi" Centcelles,
Tarragonayakını
~ 4ncü y. Tuğla ve taş ~ 0.40
~ 1:27
~ 1.90
~ 1:5.6
~ 10.40 to
~ 9.40 [24]
Hadrian Villası,
küçük banyolar
Tivoli ~ 2nci y. Dalga benzeri kenarlı oval kubbe
~ 10.00 [24] Gordian Villası,
Salon
Via Prenestina ~ 2nci y.
~ 10.00 [25] "Villa delle Vignacce" Via Latina ~ 2nci y. Kubbenin zemininde seramik amfora en erken bilinen, Kubbe zeminde amfora kullanımı[25]
~ 9.85 [17] Katedral,
Baptistery
Ravenna ~ 5nci y.
~ 9.50[20] Hadrian Villası,
Altın Alan (vestibule)
Tivoli ~ 2nci y. Şamsiye kubbe ~ 1,90
~ 1:5.0
~ 9.50 [18] Praetextat catacomb,
'Calventier mezar'
Roma ~ 3rd c. Rotunda altı niş li
~ 9.00 [14] Capito Thermae,
Laconicum
Milet ~ 1nci y. Concrete
~ 9.00 [15] Küçük yuvarlak tapınak Baalbek ~ 3ncü y.
~ 8.50 [18] Domus Augustana Roma ~ 1nci y. Cloister vault,
Octagon
Sekizgen perde duvarlı en erken dehliz kemerlerden biri[18]
~ 8.10 [26] "Torraccio del Palombaro" Roma,
Via Appia
~ 4ncü y. ~ 0.90
~ 1:9
~ 2,30
~ 1:3.5
~ 1.50
~ 1:5.4
~ 7.70[20] Maxentius Hamamları Roma ~ 4ncü y. Şmesiye kubbe,
Sekizgen
~ 7.60 [4] Domus Flavia Roma ~ 1nci y.
~ 7.60 to
~ 6.20 [18]
Hadrian Villası,
'Heliocaminus'
? ~ 2nci y. Cloister vault,
Eğri (Düz olmayan) Sekizgen
~ 6.80 [15] Nymphaeum Riza,
Epirus
~ 250-350 Onikigen
~ 6.75[20] "Venus Tapınağı",
Annex building
Baiae ~ 2nci y. Düz şemsiye kubbe,
Sekizgen
~ 6.65 [21] Thermae Pisa Salonu ? ~ 2nci y. Cloister vault with eight windows,
Octagon
~ 2.00
~ 1:3.3
~ 6.52 [23] Stabian Thermae,
Laconicum
Pompeii 1st c. BC Kozalak kemer (kubbenin erken şekli) Concrete ~ evet Bilinen en eski beton kubbeler[23]
~ 6.00 [17] Hunting Thermae Leptis Magna ~ 200 Dehliz kemer sekiz pencereli
~ 5.86 [17] Marcus Aurelius Kemeri Tripoli ~ ? Dehliz Kemer Voussoir
~ 5.70 [9] Water Castellum Pompeii ~30 BC-
~14 AD
Düz kubbe
~ 5.40 [20] Sekizgen 'Mercury Tapınağı' bitişiği Baiae ~ 2nci y. Şemsiye kubbe,
Sekizgen
~ 5.40 [12] San Vitale,
Merdiven kuleler
Ravenna ~ 6ncı y. Tuğla
~ 5.20 [15] "Sedia del Diavolo",
Tomb
Roma,
Via Nomentana
~ 2nci y. Kare
~ 4.70 [18] Tabularium Roma 1st c. BC Dehliz Kemer,
Kare
En eski dehliz kemer[15]
~ 4.41 [24] "Venus Tapınağı",
Ek yapı
Baiae ~ 2nci y. Dairesel zemin plan üzeri şemsiye kubbe ~ 0.59
~ 1:7.5
~ 4.40 [30] Galla Placidia Mozelesi Ravenna ~ 5nci y. Kiremit çatı
~ 4.00 [9] Casal de' Pazzi'de mezar Roma,
Via Nomentana
~ 2nci y. Dairesel kubbe,
Kare
Concrete Pendentive Kubbe ön şekli;[9] Oyuk alan sistemi
~ 1.65 [23] "Gizemler Villası",
Laconicum
Pompeii 1st c. BC Kozalak Kemer (kubbenin erken formu) Tuğla ve kil (üst calotte) Beton duvar iskeleti[31]
~? [18] Havariyyun kilisesi'nde Constantine Mozelesi Konstantinopolis ~ 4. y. Rotunda oniki nişli farzolunur

Yarı-kubbeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Çap  İsim,
Part
Yer Yapım Kubbe biçimi,
Zemin planı
Materyal,
Çatı inşaası
İskelet
kalınlığı (ST)
ST to 
Perde duvar
kalınlığı (CWT)
CWT to 
Yorumlar/
Diğer karakteristikler
~ 30.00 [5] Trajan Hamamları Roma ~ ? Dünyanın en büyük kubbeleri
~ 22.00 [5] Diocletian Hamamları,
Two apse halls
Roma ~ 300
~ 18.50 [5] Trajan Forumu Roma ~ ?
~ 15.80 [17] Santi Cosma e Damiano,
Apse
Roma ~ 6ncı y.
~ 11.00 [14] Nymphaeum Jerash ~ 2nci y. Beton
~ 9.60 [14] Basilika,
Apse
Bostra ~ 3nü y. Beton, içerisi taş taş işçiliği ile kaplıdır
~ 8.00 [14] Katedral,
Annex rooms
Bostra ~ 6ncı y. Beton
~ 5.70 [12] Panteon, Roma,
Front niches
Roma ~ 2nci y.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Referans[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Rasch 1985, sayfa 117
  2. ^ Lechtman & Hobbs 1986
  3. ^ a b Mark & Hutchinson 1986, sayfa 24
  4. ^ a b c d Heinle & Schlaich 1996, sayfa 27
  5. ^ a b c d Rasch 1985, sayfa 119
  6. ^ Romanconcrete.com
  7. ^ Müller 2005, sayfa 253
  8. ^ Bishop 1977, sayfa 92
  9. ^ a b c d e f g h i j k l m n o Rasch 1985, sayfa 129
  10. ^ a b c d Corner
  11. ^ a b Pillar
  12. ^ a b c d e Rasch 1985, sayfa 123
  13. ^ a b Heinz 1983, sayfalar 60–64
  14. ^ a b c d e f Rasch 1985, sayfa 125
  15. ^ a b c d e f g h i j k Rasch 1985, sayfa 126
  16. ^ Schäfke 1985, sayfalar 100 & 118
  17. ^ a b c d e f g h i Rasch 1985, sayfa 124
  18. ^ a b c d e f g Rasch 1985, sayfa 127
  19. ^ a b Rasch 1985, sayfa 138
  20. ^ a b c d e f g h i Rasch 1985, sayfa 130
  21. ^ a b c d e Rasch 1985, sayfa 136
  22. ^ Mark & Hutchinson 1986, sayfa 33
  23. ^ a b c d e f Rasch 1985, sayfa 118
  24. ^ a b c d Rasch 1985, sayfa 133
  25. ^ a b c Rasch 1985, sayfa 135
  26. ^ a b c d e f g Rasch 1985, sayfa 128
  27. ^ a b Rasch 1985, sayfa 139
  28. ^ Rasch 1985, sayfa 137
  29. ^ Rasch 1985, sayfa 120
  30. ^ Rasch 1985, sayfa 134
  31. ^ Rasch 1985, sayfa 122

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Main source

  • Rasch, Jürgen (1985), "Die Kuppel in der römischen Architektur. Entwicklung, Formgebung, Konstruktion", Architectura 15: 117–139 

Further sources

  • Bishop, John (1977), "The Pantheon: Design, Meaning, and Progeny (Review)", Art Journal 37 (1): 92 
  • Heinle, Erwin; Schlaich, Jörg (1996), Kuppeln aller Zeiten, aller Kulturen, Stuttgart, ISBN 3-421-03062-6 
  • Heinz, Werner (1983), Römische Thermen. Badewesen und Badeluxus im römischen Reich, München, ss. 60–64, ISBN 3-7774-3540-6 
  • Lechtman, Heather; Hobbs, Linn (1986), "Roman Concrete and the Roman Architectural Revolution. Ceramics and Civilization", Kingery, W. D., High Technology Ceramics: Past, Present, Future, 3, American Ceramics Society 
  • Mark, Robert; Hutchinson, Paul (1986), "On the Structure of the Roman Pantheon", Art Bulletin 68 (1): 24–34 
  • Müller, Werner (2005), dtv-Atlas Baukunst I. Allgemeiner Teil: Baugeschichte von Mesopotamien bis Byzanz (14th bas.), München, ISBN 3423030208 
  • Schäfke, Werner (1985), Kölns romanische Kirchen. Architektur, Ausstattung, Geschichte (5th bas.), Köln, ISBN 3-7701-1360-8 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]