Mihail Kalinin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mihail İvanoviç Kalinin
Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanı
Görev süresi
1919–1946
Yerine geldiği Mikhail Vladimirsky
Yerine gelen Nikolay Shvernik
Kişi bilgileri
Doğum 19 Kasım 1875(1875-11-19)
Verkhnyaya Troitsa, Rus İmparatorluğu
Ölüm 3 Haziran 1946 (70 yaşında)
Moskova, Rusya SFSC, Sovyetler Birliği
Milliyeti Rus
Partisi Sovyetler Birliği Komünist Partisi

Mihail İvanoviç Kalinin (Rusça: Михаи́л Ива́нович Кали́нин) (7 Kasım 1875 – 3 Haziran 1946), 1919 - 1946 yılları arasında Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanı yapmış Bolşevik devrimci. 1926 yılından itibaren Sovyetler Birliği Komünist Partisi (SBKP) Politbüro üyesi olmuştur. SBKP Genel Sekreteri Josef Stalin’in yakın çalışma arkadaşı ve Eski Bolşevik.

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalinin 7 Kasım 1875 günü Rusya İmparatorluğuna bağlı Tver Oblastındaki bir köyde köylü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir. 1889 yılında orta eğitimine tamamlayarak çiftliklerde çalışmaya başlar.[1] Daha sonra Sankt Petersburg’a geçer ve 1895 yılında metal işçisi olur. 1906 yılında Estonya kökenli Katarina Loorberg ile evlenir[2].

Siyasete atılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalinin 1898 yılında Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi RSDİP’e katılmıştır. Partiye ilk katılanlardandır[3]. RSDİP içinde 1903 yılında yaşanan BolşevikMenşevik ayrışmasında Vladimir Lenin tarafında Bolşeviklerin yanında yer alır. 1905 Devrimi sırasında metal işçileri arasında örgütlenir. Sonrasında sırasıyla Tiflis[4], Reval, Tallinn ve Moskova’da görev yapar. 1912 yılında Prag’da yapılan ve Bolşeviklerin ayrı bir siyasi parti olduklarını ilan ettikleri ilk toplantı olan Parti Konferansına delege olarak katılır. Oluşturulan Merkez Komiteye aday üye olarak seçilir ve Rusya’da faaliyet göstermesi kararlaştırılır.

1917 yılı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalinin 1916 yılında siyasi faaliyetlerinden ötürü 1916 yılında tutuklanır. 1917 yılında Şubat Devrimi ile Çarlık rejiminin devrilmesiyle beraber serbest kalır. Başkent Petrograd’a giderek buradaki Bolşeviklere katılır. Pravda gazetesinin çıkartılmasına yardımcı olur. Bu dönemde Pravda yayın kurulundaki Josef Stalin ve Matvei Muranov gibi Menşeviklerle birleşilmesini savunur. Lenin'in sürgünde bulunduğu İsviçre’den Mühürlü Tren ile dönmesiyle beraber yayınladığı Nisan Tezlerinden sonra fikirlerini değiştirecektir. Ancak yaz aylarında Aleksandr Kerenski’nin başbakanlığını yürüttüğü Geçici Hükümetin silahlı bir ayaklanmayla devrilmesine karşıdır. Kalinin Ekim Devriminin öncesi ve sırasında Petrograd Şehir Duması tarafından seçilmiş belediye başkanıdır.

Sovyet devlet adamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mart 1919 Stalin, Lenin ve Kalinin

1919 yılında Rusya Komünist Partisi Merkez Komitesi üyesi ve Politbüro aday üyesi olur.[5] Yakov Sverdlov Mart 1919’da hayatını kaybedince Kalinin onun yerine Tüm Rusya Merkez Yönetim Komitesi (VtsIK) başkanlığına getirilir. Kalinin’in başkanlığının adı çok kez değişikliğe uğrar[6]. Kalinin bu görevde II. Dünya Savaşının sonuna kadar bulunacaktır.

Komintern görevleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalinin 1920 yılında Moskova’da yapılan Komintern 2. Kongresine Rus delegasyonunda katılır. Ayrıca 1924 yılındaki Komintern 5. Kongresine de hitap edecektir.

Stalin ile ilişkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

21 Aralık 1929 Stalin ve ekibi: Kalinin, Kaganoviç, Ordjonikidze, Stalin, Voroşilov, Kirov

Kalinin, 1924 yılında Lenin'in ölümünden sonra başlayan Bolşevikler arası iktidar kavgasında Stalin tarafında yer alır. Kalinin, köylü geçmişe sahip olduğundan dolayı devlet başkanı olması Sovyetler Birliği için bir gurur kaynağı olarak gösterilmiştir. Ancak Sovyetler Birliğinde gerçek karar yetkisi hep Bolşevik Parti yönetiminde olmuştur.

Büyük Temizlik adı verilen tasfiye hareketlerine karşı çıkmasa da idam cezalarına karşı tepki gösterir. Yakın arkadaşı Avel Enukidze’nin idamına karşı çıksa da Stalin’e hep bağlı kalacaktır. Kendisi de bu dönemde NKVD tarafından takip edilecektir. Eşi karşı-devrimci Troçkist eylemlerinden dolayı 25 Ekim 1938’de tutuklanır. Çalışma kampına sürülecek ve ancak 1945 yılında serbest kalacaktır[7][8].

Ölümü ve geleneği[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalinin 1946 yılında emekli olur ve aynı yıl 3 Haziran günü Moskova’da ölür. Devlet töreniyle Kremlin Duvarı Mezarlığına gömülür. Yaşamı sırasında Tver, Korolyov ve Königsberg şehirlerine onun adı verilir. Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra eski adı Königsberg olan Kaliningrad hâlâ onun adını taşımaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Branko Lazitch ve Milorad M. Drachkovitch, Biographical Dictionary of the Comintern: New, Revised, and Expanded Edition. Stanford, CA: Hoover Institution Press, 1986; s. 204-205.
  2. ^ Eşi Katarina 1882 doğumludur. Stalin iktidarındaki tasfiyeler sırasında eşi devlet başkanıyken tutuklu kalmış, sonra serbest bırakılmıştır.1960 yılında ölmüştür.
  3. ^ George Jackson ve Robert Devlin (editörler), Dictionary of the Russian Revolution. Westport, CT: Greenwood Press, 1989; s. 295-296
  4. ^ Tiflis’de bulunduğu sırada o zamanlar takma adı Koba olan Stalin ile tanışacaktır.(Montefiore, Simon Sebag, Young Stalin, Vantage, 2008, s.81 (İngilizce))
  5. ^ 1926 yılında Politbüro üyesi olur. 1946 yılında ölünceye dek Politbüro üyesi kalacaktır.
  6. ^ Kurumu adı 1922 yılında SSCB Merkezi Yönetim Komitesi Başkanlığı, 1938 yılında da Yüksek Sovyet Prezidyum Başkanlığı olur.
  7. ^ [1] Katarina Kalinin’in hayatı, 15 Şubat 2010 tarihinde erişilmiştir.
  8. ^ Kendisi iktidarda önemli görevdeyken eşi tasifye edilen liderler arasında Vyaçeslav Molotov ve Aleksandr Poskrebişev de bulunmaktadır.