Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri, Stalin'in gücü ele geçirmesinden sonra Sovyetler Birliği'nin lideri olarak anılan kişiydi.

Geçmişi[değiştir | kaynağı değiştir]

1919-1922 yılları arasında Sorumlu Sekreter (Rusça: ответственный секретарь Otvetstvenny sekretar') olan Yakov Sverdlov, Nikolay Krestinski, Yelena Stasova, ve Vyacheslav Molotov'un partide önemli bir görevleri yoktu. Zaten o zamanlarda Lenin partinin fiili lideriydi.

Genel Sekreter makam aslen idari bir makam olarak yaratıldı. Josef Stalin bu makamdaki ilk kişiydi. Lenin'in ölümünden Stalin Politbüro içinde hakim konuma geldi ve kendi elindeki Genel Sekreter makamını pratikte parti liderliği ve SSCB liderliğine dönüştürdü. Daha sonra Stalin 19 Aralık 1927'deki 15. Parti Kongresinden sonraki Merkezi Komite'nin genel kurulunda Genel Sekreterliğin kaldırılmasını önerdi. Fakat bu öneri kabul edilmedi. 1934'teki 17. Parti Kongresinden Genel Sekreterlik kaldırıldı. 17., 18. ve 19. Parti Kongrelerinden sonraki Merkez Komite genel kurullarında hiç kimse Genel Sekreter olarak seçilmedi. Bu genel kurullarda Politbüro, Sekreterlik ve Orgbüro üyeleri seçildi. Stalin bu üç büroya da seçildi. Stalin bundan sonraki zamanda belgeleri Merkez Komitesi Sekreteri olarak imzaladı. 17. Parti Kongresinden Stalin'in ölümüne kadar Genel Sekreter olduğuna hiçbir resmi kanıt olmamasına rağmen Sovyet ansiklopedisinde Stalin'den 1922-1953 arası Genel Sekreter diye bahseder.

Stalin öldükten sonra Merkez Komitesi yönetimi yeniden oluşturuldu. Genel sekreterlik makamı hala boştu fakat iki önemli Politbüro üyesi, Georgy Malenkov (yeni başbakan) ve Nikita Kruşçev, aynı zamanda Sekreterlik üyesiydi. 14 Mart 1953'te Malenkov Sekreterlik üyeliğinden çıkarıldı. Bu da Kruşçev'in gücü ele geçirmesini sağladı. 7 Eylül 1953'teki Merkez Komite genel kurulunda Nikita Kruşçev Merkez Komitesi Birinci Sekreteri seçildi. 23. Parti Kongresinde parti tüzüğü ("Ustav") değiştirilerek yeniden Genel Sekreterlik makamı oluşturuldu. Bu kongreden sonraki Merkez Komite genel kurulunda Leonid Brejnev Genel Sekreter seçildi.

Ağustos 1991'deki darbe girişiminden sonra Mihail Gorbaçov Genel Sekreterlikten istifa etti. Yerine yardımcısı Vladimir Ivaşko getirildi. Fakat 5 gün sonra, 29 Ağustos 1991'de Yüksek Sovyet Meclisi Komünist Partisini yasakladı.

Komünist Partisi Genel Sekreterleri[değiştir | kaynağı değiştir]

# Name Dönem başlangıcı Dönem bitişi Doğumu Ölümü
1 Josef Stalin CroppedStalin1943.jpg 3 Nisan 1922 5 Mart 1953 18 Aralık 1878(1878-12-18) 5 Mart 1953 (74 yaşında)
2 Georgy Malenkov Malenkow.jpg 5 Mart 1953 13 Mart 1953 8 Ocak 1902(1902-01-08) 14 Ocak 1988 (86 yaşında)
3 Nikita Kruşçev Bundesarchiv Bild 183-B0628-0015-035, Nikita S. Chruschtschow.jpg 7 Eylül 1953 14 Ekim 1964 17 Nisan 1894(1894-04-17) 11 Eylül 1971 (77 yaşında)
4 Leonid Brejnev Brezhnev-color.jpg 14 Ekim 1964 10 Kasım 1982 19 Aralık 1906(1906-12-19) 10 Kasım 1982 (75 yaşında)
5 Yuri Andropov Yuri Andropov - Soviet Life, August 1983.jpg 12 Kasım 1982 9 Şubat 1984 15 Haziran 1914(1914-06-15) 9 Şubat 1984 (69 yaşında)
6 Konstantin Çernenko Konstantin Chernenko1.jpg 13 Şubat 1984 10 Mart 1985 24 Eylül 1911(1911-09-24) 10 Mart 1985 (73 yaşında)
7 Mihail Gorbaçov RIAN archive 850809 General Secretary of the CPSU CC M. Gorbachev (crop).jpg 11 Mart 1985 24 Ağustos 1991 2 Mart 1931 (1931-03-02) (83 yaşında)
8 Vladimir İvaşko Portre yok (erkek).svg 24 Ağustos 1991 29 Ağustos 1991 28 Ekim 1932(1932-10-28) 13 Kasım 1994 (62 yaşında)

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]