Kara Yorgi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kara Yorgi

Kara Yorgi Petroviç (Sırpça: Црни Ђорђе/Карађорђе - Crni Đorđe/Karađorđe) (3 Kasım 176813 Temmuz 1817), Osmanlı Devletine karşı Sırpların başlattığı ilk ayaklanmasının lideri ve sonradan bağımsızlığını kazanan Sırbistan'ı uzun süreler yöneten Karayorgeviç hanedanının atasıdır.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

19. yüzyılın başlarında Sırbistan, Osmanlı Devleti, Avusturya ve Rusya'nın bölgedeki güç çekişmelerine sahne oldu. Bölge devamlı savaş halinde kaldı ve sınırlar sürekli el değiştirmeye başladı. Fransız Devriminin Avrupa'ya getirdiği özgürlük rüzgarları Balkan halklarını da etkilemişti. Avusturya ve Rusya buradaki halkı Osmanlı egemenliğine karşı kışkırtıyorlardı. Bu ortamda Sırplar ayaklandılar. Sıradan bir çoban olan Kara Yorgi bu ayaklanmanın önderi oldu. İsyancılar birçok kasabaları ellerine geçirdiler ve Belgrad'ı kuşattılar. Osmanlı padişahı III. Selim isyancılarla pazarlığı denedi ama sonuç alamadı.

Ruslardan aldığı destekle Kara Yorgi 13 Aralık 1806’da Belgrad’a girdi. 1806-1812 yılları arasında devam eden Osmanlı-Rus savaşı sırasında Belgrad Kara Yorgi'nin önderliğindeki isyancıların elinde kaldı. Bu arada Osmanlı Devletinde Kabakçı Mustafa isyanı çıktı ve saltanat iki defa el değiştirdi. Sonunda II. Mahmut'un uzun süren saltanatı başladı. 28 Eylül 1812 tarihinde Osmanlılarla Ruslar arasında Bükreş Antlaşması imzalandı ve savaş sona erdi. Rusların Fransa'yla devam eden savaşından da yararlanan Osmanlılar Sırbistan'daki isyancıları yenerek Belgrad'ı tekrar ellerine geçirdiler. Kara Yorgi 21 Eylül 1813'de diğer isyancılarla birlikte canını kurtarmak için Avusturya'ya kaçtı.

Kara Yorgi Avusturya'dan Besarabya'ya geçti. Osmanlılara karşı isyan eden Yunanlıların kurduğu Filiki Eterya Derneği üyeleri ile tanıştı. Onların yardımıyla 28 Haziran 1817'de tekrar Sırbistan'a girdi. Fakat bu arada Sırp isyancıları arasında Sırbistan'da kalarak ikinci bir Sırp isyanına önderlik yapmış olan Miloş Obrenoviç Osmanlılarla bir anlaşmaya varmış ve kendini Sırp Prensi olarak kabul ettirtmişti. Kara Yorgi'yi kendine rakip olarak görmek istemeyen Miloş Obrenoviç Kara Yorgi'yi Sırbistan'a geri gelmesinden kısa bir süre sonra 1817 yılında öldürttü.

Miloş Obrenoviç o tarihten sonra Sırbistan'da iktidarı eline geçirdi ama Kara Yorgi ailesinin Sırbistan'daki etkinliği sona bulmadı. Kara Yorgi'nin çocukları ve torunları Karayorgeviç hanedanını oluşturdular. Miloş Obrenoviç'in çocuk ve torunları da Obrenoviç hanedanını oluşturdular. 1945 yılında Sırbistan'da monarşinin sona ermesine kadar krallık defalarca Karayorgeviç ve Obrenoviç hanedanları arasında el değiştirdi. Günümüzde bile Kara Yorgi'nin torunlarından Aleksandar Karayorgeviç Yugoslavya'nın sürgündeki kralı olarak kabul edilmektedir. Sırbistan'da anayasal krallık yönetiminin yeniden kurulması zaman zaman tekrar gündeme gelmektedir. Eğer bu görüş ağırlık kazanırsa Kara Yorgi'nin torunları tekrar Sırbistan'da iş başına gelebilecektir.