I. Adil

Adil Seyfeddin
Eyyubiler Mısır Sultanlığı Eyyubiler Suriye Şam Emirliğı
Hüküm süresi	Suriye Şam Emirliğı: 1196–1218 Mısır Sultanlığı:1200–1218
Önce gelen	Suriye Şam Emirliğı:Efdal bin Selahaddin Mısır Sultanlığı: Mansur bin Aziz
Sonra gelen	Suriye Şam Emirliğı:Muazzam bin Adil Mısır Sultanlığı: Kamil bin Adil
Tam adı	Ebū Bakir Seyfeddīn "al-Malik al-ʿĀdil" Aḥmed bin Necmeddīn Eyyūb
Doğum tarihi	1143
Ölüm tarihi	Agustos 1218
Hanedan	Eyyubiler Hanedanı
Babası	Necmeddin Eyyubi

I. Adil (Malik Adil Seyfeddin (Arapça: بو بكر سيف الدين "الملك العادل" أحمد بن نجم الدين أيوب, - Ebū Bakir Seyfeddīn "al-Malik al-ʿĀdil" Aḥmed bin Necmeddīn Eyyūb; Haçlılar:Safedino veya il Giusto (Adil)) (d. 1143 – ö. Ağustos 1218). Necmeddin Eyyubi'nin oğlu, Selahaddin Eyyubi'nin küçük kardeşi olup 1196–1218 döneminde Eyyubiler Suriye Şam Emirliğı ve 1200–1218 döneminde Eyyubiler Mısır Sultanlığı yapmıştır.

Yaşamı

Selahaddin Eyyubi'nin hayatı döneminde yaşamı

Adil Necmeddin Eyyubi'nin oğlu olup Selahaddin Eyyubi'nin küçük kardeşi idi. Haziran 1145'de çok muhtemel olarak Şam'da doğdu. Ununun ilk duyulması Sam'da Zengiler Atabeyi olan olan Nureddin Zengi'nin sağladığı bir ordu ile amcası Sirkuh'un 1168-1169'da Mısır'a yaptığı üçüncü ve sonuncu seferde bir subay olarak gösterdiği üstün başarı dolayısı ile oldu. 18 Ocak 1169'da Șirkuh Fatimiler tarafından vezir tayin edildi ama hiç beklenmedik bir sırada birkaç haftalık bir vezirlikten sonra birden oldu. Yerine Sirkuh'un yeğeni olan Selahadin Eyyubi'yi Fatimiler veziri seçildi. Selahaddin Kahire'de idare mevkilerine kendi adamlarını yerleştirerek iktidar gücünü gittikçe kendi üzerine almaya başladı. Buna karşı olan Fatimi muhafız askerlerinin ortaya çıkardığı isyan hareketi Adil tarafından çok sertçe bastırıldı. Elebaşları olan Nubiyalı muhafızların kışlası basılıp hepsi elimine edildi. Son Fatimi Sultanı Adid 13 Eylül 1169'da ölmesinden beş gün sonra 13 Eylül'de Kahire ve Fustat'ta Abbasiler halifesi Müstadhı adına hutbeler okunarak Fatimiler Şii halifeliği ve Fâtımî Devleti sona erdirildi. Selahaddin Eyyubi efektif olarak Eyyubi devletini kurdu; ama hala Zengiler'e bağlı olduğunu kabul etmekte idi. Adil ağabeyinin Mısır'da yeni Sünni asıllı Eyyubiler idaresini kurmasında büyük desteği oldu.

Nureddin Zengi'nin 1174'de ölmesinden sonra yerine küçük yaşta olan Salih İsmaïl al-Malik, Zengiler Suriye Şam Atabeyi olarak tahta çıkartıldı. Zengiler Halep Atabeyi olan Gümüştekin idareyi eline almak için harekete geçtiği için Selahhadın Eyyubi Suriye'de durumu kontrolü altına almak için Kasım 1174'de Mısır'dan ayrıldı ve 27 Kasım'da Şam'a girdi. Küçük Kardeşi Adil Mısır'da vali olarak efektif olarak Mısır'ı idareye başladı. 1176'da Selahhadın'ın Mısır'a dönüşüne kadar iki yıl boyunca Mısır valisi olan Adil, hem bu ülkenin idaresinde ve hem de ağabeyi Selahaddin Eyyubi'nin Suriye'de harekatına bu ülkenin büyük tabii ve insan kaynakları desteğini sağlamakla büyük başarı sağladı.

Bundan sonra Kasım 1174'den itibaren Selahhadın Filistin'de ve Kudüs'de bulunan Haçlı Kutsal Kudüs Krallığı ve bu devlete bağlı haçlı Frank yerel feodal idarecilere karşı çok geniş bir askeri kampanyaya girişti. Eyyubiler Mısır valisi olan Adil birkaç kere ağabeyi Selahaddin'in askeri kampanyasına destek sağlamak için Mısır ordusu ile Gaza'ya ve Filistin'e sefereler yaptı. Özellikle Selahhadın Haçlı Trablus Kontluğu elinde bulunan [[Beyruyt]'yu ele geçirmek için sefer yapmakta iken Adil Mısır ordusu ile Gazze ve Filkistin'e gelip Kudüs'ten Amalrik'ten sonra 1174'de Kudüs Kralı olan IV. Baudouin'in Haçlı ordusu ile Trablus Düklüğüne destek sağlamasını önledi.

IV. Baudouin'in yaşı nisbeten küçük olması ve cüzzamlı olmakla beraber efektif ve aktif bir askeri komutan olduğu anlaşıldı. 1176'da hapislikten kurulmuş olan "Chatillon'lu Raynald" desteği ile 1177'de "Montgisard Muharebesi"'nde Selahaddin ve ordusuna karşı bir galibiyet kazandı. Bundan hemen sonra yapılan bir ateşkes ve Eyyubiler ve Kudüs Krallığı arasında serbest ticaretin yapılması antlaşması yapıldı. Fakat Kudüs Kralına destek veren Raynald ise azili bir eşkıya gibi hareket ederek imzalanan anlaşmaya ve askeri duruma hiç aldırmadan bölgedeki müslüman ticaret kervanlarına hücum etmeye başladı. Bu eşkiyalık hücumlarını bir gemi filosu edinerek deniz ticaretine de uygulamaya başlayıp Kızıl Deniz'de ticaret gemilerine korsanlık hücumlarına da yapmaya başladı. Hatta Mekke'ye giden hacılara ve daha da azili bir haydutluk olarak Mekke yoluna hücumlar yaptı. Bu korsanlık ve eşkiyalık hücumlarını önlemek için Kasım 1182'de Mısır valisi olan I. Adil Hicaz'a bir sefer düzenledi ve Medine 'ye çok yakın mevkide Raynald ve korsanlaiinin ordusunu muğlup etti; alınan korsan esirler Kahire'ye götürülüp orada idam edildiler. Ama Raynald kaçmayı başardı.

1183'de Selahaddin Halep'e yürüyerek bu şehri Zengiler'in Halep Atabeyi "II. İmameddin Zengi"'den aldı ve burada Eyyubiler idaresi kurdu. ilk Eyyubiler Halep Emirliği'ne kardeşi Adil'i atadı. I. Adil'in yerine yeni Eyyubiler Mısır Emiri olarak ortatklaşa kendi oğlu Aziz Osman bin Selahaddin ile Adili'in oğlu "Takieddin Abbas'ı getirdi. Fakat 1186'da yeni bir değişme ile Eyyubiler Halep Emirliği'ne Selahaddin kendi oğlu olan Zahir Gazi'yi getirdi ve Mısır'da ortak valilik yapan Adil'in oğlu olan Takieddin Abbas'ı bu görevden alıp sadece kendi oğlu olan Aziz Osman bin Selahaddin'i bıraktı. Kardeşi Adil'i de Urfa ve Harran valisi olarak olarak tayin etti.

Bu tayin, Adil'in kardeşinin 23 Temmuz 1187'de Haçlı Kudüs Krallığı'na karşı [[Hittin Muharebesi]'nde kazandığı büyük zafere; Kudüs Krallığı'nın Filistin'de işgal ettiği büyük arazilerin geri alınmasına, Yafa limanının ele geçirilmesine ve 30 Eylül 1187'de Selahaddin Eyyubi'nin Kudüs Kuşatması ve Fethi'ne aktif olarak katılmasına engel olmadı. 1187 sonbaharında Selahaddin, Avrupa'dan yeni gelmiş Haçlı komutan Montferrat'lı Kondrad'ın savunduğu çok iyi muhafazalı ve bir muhasara için çok iyi hazırlanmış olan Sur kalesini kuşatmaya başladı ve bu kuşatmaya oğlu Takiyeddin ile Adil ve Selahaddin'in oğlu olan Efdal bin Selladdin de katıldılar. Fakat özellikle çok dsgilmiş olan Eyyubi donanmasının katkısı olamaması nedeniyle bu kuşatma Eyyubiler için başarısız kaldı ve kuşatma Aralık 1187'de bırakılmak zorunda kaldı. Bundan hemen sonra Selahaddin kardeşi Adil'e Ürdün Nehri ötesinde bulunan Haçlılar idaresinde iken "Chatillon'lu Raynald"'in olan feodal arazilerin malikane haklarını bağışladı ve onu Mısır'a gonderdi

Kudüs'ün tekrar Müsulmanlar eline geçmesi haberi Avrupa'ya yayılınca Avrupalı hristiyanlar büyük bir şok geçirdiler ve (sonradan Üçüncü Haçlı Seferi adı verilecek) yeni büyük bir Haçlı Seferi organize etmeye koyuldular. Bu Hacli ordularini kendi ulkelerinde organize edenler Almanya kralı ve Kutsal Roma Cermen İmparatoru Friedrich Barbarosa, Fransa Krali II. Filip August ve Ingiltere Krali II. Henry oldu. 1189'da baIngiltere Krali II. Henry'nin ölümü üzerine Aslan Yurekli Risar Ingiltere Krali oldu ve Hacli Seferi katilan Ingiltere Hacli odrusunun sahsen komutanligini uzerine aldi. Friedrich Barbarosa ve II. Filip karadan Anadolu uzerinden gitmeye karar vermislerdi; I. Richard ise denizden Kibris uzerinden Filistin'e geldi. 1190'da Friedrich Barbarosa guney Anadolu'da Goksu Nehri'nde bogulup oldu ve yerine Alman Hacli guclerine Svabya Dükü VI. Friedrich komutan oldu..

Çocukları

Malik I. Adil'in 16 oğlu ve birkaç kızı olmuştur. Eyyubilerin Arap tarihçisi (ve Malik Afdal bin Selahaddin'in oğlu olan) Ebu Feda eserinde verilen günümüze gelen çocuklarının isimleri şunlardır:

• Malik Muazzam Musa (1175 - 1227), 1218-1227 döneminde Eyyubiler Suriye Şam Emiri
• Malik Kamil bin Adil (1178- 1237) 1229-1237 döneminde Eyyubiler Mısır Sultanı
• Eşref Mozafferiddin Musa (1178 - 1237), Urfa Emiri sonra 1229-1237 döneminde Eyyubiler Suriye Şam Emiri
• Hafid Nuredul Arslan Şah (o. 1241), Kalat-ı Caher Emiri
• Aziz İmadeddin Osman, émir de Panéas
• Salih İmadeddin İsmaïl (1199 - 1250), 1237-1238 döneminde Eyyubiler Suriye Şam Emiri
• Vahad Eyyub (ö. 1210)
• Asram Musa
• Muzaffer Şehabeddin Gazi, Urfa Emiri
• Mevdud
• Takieddin Abbas
• Bir kızı. Kocası: Muizzeldin Kaysar-Şah, Anadolu Selçuklula Sultanı II. Kılıç Arslan'ın oğlu
• Daifa Hatun (1185 - 1242), Kocalar: Kuzenleri Eyyübiler Halep Emirleri
• Malika Hatun (o. 1220), Kocası: Eyyubiler Hama Emiri Mansur Muhammed.

Önce gelen: Afdal bin Selahaddin (1193 - 1196)	Eyyubiler Suriye Şam Emirliği Adil Seyfeddin 1196 – 1218	Sonra gelen: Muazzam bin Adil (1198-1200)
Önce gelen: Mansur bin Aziz (1198-1200)	Eyyubiler Mısır Sultanlığı Malik Adil Seyfeddin 1193 – 1198	Sonra gelen: Kamil bin Adil (1218-1238)

Kaynakça

• Fransizca Vikipedia "Al-Adil" maddesi (Fransızca)
• Ingilizce Vikipedia "Al-Adil_I" maddesi (İngilizce)

Ayrıca bakınız

• Eyyubiler Mısır Sultanlığı

Dış bağlantılar

• Grousset, Rene (1934-1936)Histoire des Croisades et du royaume franc de Jérusalem [3], 3 Cilt. Paris: Plon. OCLC 37267632 (Fransızca)
• Eyyubiler Hanedani soyağacı (Fransızca)