II. Henry (İngiltere Kralı)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
II. Henry
Henry II of England.jpg
İngiltere Kralı II. Henry
İngiltere Kralı
Hüküm süresi 25 Kasım 1154 - 6 Nisan 1189
Taç giymesi 19 Aralık 1154
Önce gelen Kral Stephen
Sonra gelen I. Richard
Veliaht(lar) Henry the Young King
Eş(leri) Elanor Akuitanyalı
Hanedan Plantagenet Hanedanı
Babası V. Geoffrey Anjou Dükü
Annesi İmparatoriçe Matilda
Doğum 5 Mart 1133(1133-03-05)
Le Mans, Fransa
Ölüm 6 Temmuz 1189 (56 yaşında)
Chinon, Fransa
Defin Fontevraud Abbey, Fransa

II. Henry (5 Mart 1133 – 6 Temmuz 1189) İngiltere Kralı. Anarşi olarak da adlandırılan iç savaş döneminin ardından tahta çıkmış ve 1154-1189 yılları arasında hüküm sürmüştür.

Çocukluğu ve gencligi[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Henry 5 Mart 1133'te, Fransa'nın Le Mans kentinde doğdu. Babasi Anjou Kontu V. Geoffroy Anjoulu ve annesi Ingiltere Kralicesi Mathilda idi. Ingiltere Krali olmakla beraber cocuklugunu 9 yasina kadar Normandiya'da gecirdi. 9 yaşında iken, Robert Glouchesterlı tarafından İngiltere'ye götürüldü ve Bristol'lu Matthew tarafından eğitim gördü. 1144 yılında Normandiya'ya geri döndü ve eğitimine orada devam etti. Henry gayet zeki ve caliskan bir ogrenci olup zamanina gore gayet iyi egitim gordu. Ama Ingilizce'yi hic ogrenmedi ve Ingilizce konusmamakta olup konusma dili Fransizca idi. Fakat Avrupa'da o zaman egitim gormus kisiler gibi, gayet iyi Latince de bilmekteydi. Tum devlet belgeleri ve kanunlari da Latince olarak yazilmaktaydilar,

Ingiltere'de 1135'de olen Ingiltere Krali I. Henry'in olumunden sonra bir anarsik ic savas cikmisti. I. Henry'nin kizi olan ve 1041'de Kutsal Roma Imparatoru V. Heindrich'e de yaptigi yaptigi kisa bir evlilik dolayisiyla Imporatorice olarak anilan Impratorice Mathilda kendini mesru Ingiltere hukumdari olarak gormekteydi. Fakat onun kuzeni olan Stephen Bloisli Ingiltere tahtini mesru olmadan gasp etmis ve Ingiltere'de hukum surmeye baslamisti. Bu Ingiltere'de "Anarsi" adi verilen Bir karisiklik durumu yaratti. II. Henry daha yetisgen olmadan bile annesinin Ingiltere Krali olma haklarini savunmaya ve Ingiltere'yi Stephen Bloisli'dan geri alma ugraslarina da katki yapmaya baslamisti. II. Henry annesi ile Ingiltere'deki ic savaslara katildi. 14 yasinda iken Fransa'da parali askerlerden olusna bir ordu kurarak bu orduyu Mans Denizi uzerinden Ingiltere'ye gecirtti. Bu parali askserlerl ordusu Wiltshire'da olan karisikliklara katildilar. 17 yasinda iken Normandiya Duku olarak ilan edildi. 1151'de ise Anju Duku unvanini kalitsal olarak aldi.

1151'de Henry Elonor Akitanyali ile evlendi. Elanor Akitanyali Fransa'da Akitanya'da buyuk arazilere sahipti Kendi adina Akitanya Dusesi olarak hukum surmekteydi. 1387-1151'de Fransa Krali VII. Louis'nin kralicesi olmustu ve bu Fransa kralicesi rolu ile [[Ikinci Hacli Seferi]'ne katilmisti. Fkata bu seferden sonra Elanor Fransa Krali VII. Louis'den ayrilmak istedi. Once bu Papa III. Eugene bunu kabul etmedi Ama Elanor'un Fransa Kralindan ikinci cocuku bir kiz olunca Fransa Krali bir erkek varis bulmak icin Elanor Akitanyali'dan ayrilmaya karar verdi. "Ikinci Beaugency Konsil"'inde bu evliligin yakin kuzenler arasinda yapildigi icin kilise yasasina gore kanunsuz oldugu kabul edildi ve VI. Lois ile Elanor Akitanyali'nin yasal evlilik bulinmadigi ilen edildi.

1153'de II. Henry Fransa'dan Ingiltere'ye Stephen'e karsi bir askeri sefere cikti. Stephen Bloislu'nin tek oglu ve varisi Eustacae o yil baslarinda olmustu. Bunun uzerine Stephen ile Henry arasinda "Walingsford Antlasmasi" yapildi. Bu anlasmaya gore Stephen Impoaratorice Matilda'nin oglu [II. Henry|Henry]] Stephen tarafindan da Ingiltere Krali valiahti olarak kabul edildi ve boylece Ingiltere'deki anarsisk ic savas sona erdi . Stephen Bloisli Aralik 1154 basinda oldukten sonra II. Henry Ingiltere Krali oldu ve 19 Aralik 1154'de tac gityme torenei yapildi.

Krallik donemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aralik 1154'de Stephen Bloisli olunce II. Henry Ingiltere Krali olarak tahta gecti. II. Henry enrejik ve bazan gayet gaddar bir hukunmdar idi. Buyuk babasi I. Henry'nin krliyetei zamanindna elde ettigi iktidar gucunu ve kraliyet yonetim gucunu tekrar kendi elinde toplamak icin buyuk calimalar yapti. Ilk iktidara geldigi bugunlerde soylu baraonlarin elde etmis oldujlari buyuk yetkileri azaltnmaya buyuk onem verdi., Bununicin Londra'da bir merkez sivil idare kurdu. Cikardigi kanunlarla gderin ve kaposamli bir adalet sistemi kurmaya onem verdi. Onun icin merkezi Londra kralin adaletinin isletildigi bir hukuk ve adalet merkezi oldu. Kendisinden once adalet yorel ve yerel soylular tarafindan "savasma ile adelet doh=gmasi" prensibine dayanmakta idi ve baronlar here turlu savasma icin egitilip yetistirilmis olduklari icin hakli-haksiz savasmada galip gelip bir cesit adalet sistemi yurutmekteydiler. II. Henry adil kanunlarin adaletin temelinde oldugu prensibini Ingiltere adalet sistemi icinde kurup yerlestirmek icin 1166'da bir "juri onunde muhakame" sistemini kalbul etti .

II. Henry Ingiltere'de merkezi idareyi guclendirmeyei ve iktidar gucunun Londra merkezinden konsantre etmeye onem verdi. Bu arada Britanya adasindan kendine bagli olan Galler Ulkesi ile Avrupa kitasindna Fransa'da bulunan Anjou, Maine ve Touraine bolgelerindeki arazilerini de gayet siki kontrollar slip altinda yonetmeye basladi.

Henry yeni kanun ve hukuk sistemini kurup yerlestirmek reformu sirasinda o donemde onemli bir hukuk merkezi olan kilise mahkemelerei ve kanunlarianin alaninin girmaye basladi. Kilise mahkemelerinin ve adaletinin Merkezi'nin Roma'da Papalik olmasi ve bu mahkemelerde hukukun kilsesin ve Roma'nin gucune baglanmasini onlemeye calisti. Once kendine yakin bir kraliyet idarecisi ve yakin bir arkadasi olan Thomas Beckete'i Ingiltere'de Katolik KIlisesi merkezi kardinali olarak Canterbury Baspiskoposu yaptirdi. Fakat Kardinal olan Beckee Roma kilisesinin ve Ppalik haklarini geri almaya buyuk gayret gostermeye basladi. Kral II. Hennry ile K=Canterbury Baspiskopusu Becket arasinda gayet buyuk prensip ihtilafi cikti. Beckete Kilise mUhakemelerine daha fazla imtiyazalar ve gucler verilmesini istemekteydi ve kral olan II. Henry'nin yaptigi kanunlarlarin kilise mahkemelerind euygulanmamasi =ni istemekteydi. Becket bir donem Ingiltre'den kacti ve Fransa'dan gorev yapmaya basladi. Sonara kral ile anlasip tekrar Canterbury'ye dondu. Fakat II. Henry ona cok kizgindi. GDevamli Lonrdra'ada saray toplantilarindan Becket aleyhtari laf soz etmekteydi. Anlatilan hikalyerle gore bu toplantilara istirak eden dort soylu sovalye Henry'nin "kim beni bu karisklik cikarak kavgaci papazda kurtaracak" sozlerini gayet ciddiye alarak Londra'dan Canterbury';ye gittiler. Bu dort sovalaye Becket'i katedral icinde dua ederken buldular ve onu bicaklayarak oldurduler. Bu Ingiltere'de hayet buyuk aksi tesir yaratti. Becket'in bir evliya oldugu kabul edildi ve onun Katederal icinde olduruldudgu yerede yapilan buyuk latihli anit mezari dindaralarin bir ziyaretgahi haline geldi. II. Henry bu sovalyeleri oldurttu ve tahtini kurtarmak icin gayet buyuk sahsi yas ve tovbe etme gosterileri yaparak bu gaileden kendinicalisti.

Henry'nin birinci oglu William, Poitiers Kontu bebek iken oldu. Ikinci oglu yenei ayni isimli Henry 15 yasinda iken babasi olan Kral II,Henry tarfaindan ortak kral olarak bir tac giyme toreni ile tahta gecirildi. Bu o zamnaa kadar ve o zamndan beridier tek bir Ingiltere ortak krallik kabul edilmesisir. Bu gence verilen "Genc Kral Henry" ismi hukumdar olmakla beraber bu gence hic bir devlet gorevi ve unvanm=ni verilmedi ve kralligi sadaece torenesl olarak kaldi. Buna Canterbury Baspiskoposu Becket itiraz etnmisse de Kral II. Henryyi bu kararindan vazgecirmenistir.


Evliliği ve cocuklari[değiştir | kaynağı değiştir]

Henry 19 yalında iken Elanor Akitanyali ile evlendi. Evlilikleri İngiltere tarafından pek hoş karşılanmadı, çünkü Eleanor henüz 2 ay önce VII. Louis'ten boşanmıştı. Henry ve Eleanor'un evliliği ise her zaman sorunlarla geçti. Bu ilişki 1173 yılında Eleanor'un kendi çocuklarını Henry'ye kışkırtmaya çalışması ile son buldu. Bu olaydan sonra Henry'nin Eleanor'u on beş yıl ev hapsinde tuttuğu da bilinmektedir.

Henry'nin bu evilikten sekiz çocuğu oldu: William, Henry, Richard, Geoffrey, John, Matilda, Eleanor, ve Joan.

Henry'nin evlilik disinda da bo=ircok coccugu oldugu bilinmektedir. Bunalar arasinda Norfolk Kontesi'nden olan Geoffrey, York Baspiskoposu; Ykenai adli bir kadindan olan Morgan, Durham Piskoposu ile Matilda Barking Manastiri Basrahibesi'nin isimleri verilirmektedir.


Kişiliği[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Henry'nin dedesi I. Henry gibi çok adaletli olduğu bilinir. Ayrıca yetenekli bir dilbilimciydi ve Latince'yi anadili gibi bildiği de söylenir.

Kaynakca[değiştir | kaynağı değiştir]

Dis kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Richard Barber, The Devil's Crown: A History of Henry II and His Sons (Conshohocken, PA, 1996)
  • Robert Bartlett, England Under The Norman and Angevin Kings 1075–1225 (2000)
  • J. Boussard, Le government d'Henry II Plantagênêt (Paris, 1956)
  • John D. Hosler Henry II: A Medieval Soldier at War, 1147–1189 (History of Warfare; 44) Brill Academic Publishers, 2007 ISBN 90-04-15724-7
  • John Harvey, The Plantagenets
  • John Harvey, Richard I
  • Ralph Turner & Richard Heiser, The Reign of Richard Lionheart
  • W. L. Warren, Henry II (London, 1973).
  • Judith Everard, "Lay Charters and the Acta of Henry II," in C. P. Lewis (ed), Anglo-Norman Studies XXX: Proceedings of the Battle Conference 2007 (Woodbridge, Boydell Press, 2008), 100-116.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]


Resmî unvanlar
Önce gelen:
Stephen Bloisli
İngiltere Kralı
1154 - 1189
Sonra gelen:
Aslan Yürekli Richard