Genç yıldız nesnesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Genç yıldız nesnesi (GYN) yıldız evriminin ilk aşamasında yıldızın anakol evresine gelmeden önceki evresidir.

Bu evredeki nesneler kütlelerine bağlı olarak iki grupta oluşur: Önyıldızlar ve Ön-ana kol yıldızı. Bazen bunlar kütlesine göre - yüksek kütleli GYN, ara kütleli GYN, düşük kütleli ve kahverengi cüceler olarak alt gruplara da ayrılabilirler.

GYN sınıflandırmasında genellikle SED, Lada C.J. ve Wilking B.A. tarafından 1984 yılında tanıtılan, eğim üzerine temellendirilmiş kriterler kullanılır. Bunlar, tayf dizini aralıkları temeline dayanan (I, II ve III) olarak üç sınıfa ayrılır \alpha \,:

\alpha=\frac{d\log(\nu F_\nu)}{d\log(\nu)}.

Burada \nu \, frekans, F_\nu akı yoğunluğudur.

\alpha \, 2.2–10 {\mu}m dalgaboyu aralığı olarak hesaplanır (yakın kızılötesi bölgesi). Daha sonra 1994 yılında Greene "düz tayf" adıyla dördüncü bir sınıf ekledi. 1993 yılında Andre, sınıf 0—nesneleriyle güçlü milimetre-altı dalgaboyundaki salınımını keşfetti, ama {\lambda}<10{\mu}m olarak çok soluktur.

  • Sınıf 0 kaynakları - {\lambda}<10{\mu}m algılanamaz
  • Sınıf I kaynakları {\alpha}>0.3
  • Düz tayf kaynakları 0.3>{\alpha}>-0.3
  • Sınıf II kaynakları -0.3>{\alpha}>-1.6
  • Sınıf III kaynakları {\alpha}<-1.6

Bu sınıflandırma şeması kabaca evrimsel dizgiyi yansıtır.

GYN erken yıldız evrimiyle ilgili olarak ayrıca şu olgular sayılabilir: çöküntü tepkimeleri, çift kutuplu sızıntılar, maserler, Herbig-Haro nesneleri ve ilkel gezegen oluşum diski (çöküntü diski veya ilgedisk).

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Lada, C. J.; Wilking, B. A. (1984),The nature of the embedded population in the Rho Ophiuchi dark cloud - Mid-infrared observations, The Astrophysical Journal, vol. 287, pp. 610-621
  • Greene, Thomas P.; Wilking, Bruce A.; Andre, Philippe; Young, Erick T.; Lada, Charles J. (1994), Further mid-infrared study of the rho Ophiuchi cloud young stellar population: Luminosities and masses of pre-main-sequence stars, The Astrophysical Journal, vol. 434, pp. 614-626
  • Andre, Philippe; Ward-Thompson, Derek; Barsony, Mary (1993), Submillimeter continuum observations of Rho Ophiuchi A - The candidate protostar VLA 1623 and prestellar clumps, The Astrophysical Journal, vol. 406, pp. 122-141

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]