Taç küre

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
1999 tutulmasının fotoğrafı.

Taç küre, yıldızların plazmadan oluşan ve uzayın milyonlarca kilometre içine kadar uzanan parlak gaz yuvarıdır. Güneş'in taç küresine Güneş tacı da denir ve Güneş tutulması esnasında yalın gözle de görülebilmektedir.

Taç kürenin yüksek sıcaklığı, tayfsal açıdan ona özel nitelikler kazandırmaktadır. Öyle ki 19. yüzyılda koronyum adlı kimyasal bir öğenin varlığı öne sürülmüş, ancak daha sonra bu niteliklerin plazma sıcaklığı 106 Kelvin olan demir iyonlarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Güneş Fırtınası[değiştir | kaynağı değiştir]

2003’ün Ekim ve Kasım aylarında iki hafta boyunca, SOHO adlı uzay aracıyla videolar alınmıştır. SOHO’daki farklı aparatlar kullanılarak aynı anda resimler de alınmıştır. Magnetogram üreten MDI, Güçlü morötesi bölgede taç küre fotoğraflaması yapan EIT ve büyük açıda spektrometrik taç küre fotoğraflaması yapan LASCO.

Ek olarak, EIT, farklı sıcaklıklardaki plazma bölgelerini seçerek, farklı dalgaboylarına hassas olan kendisindeki 4 filtre ile olayı videoya dönüştürebilir.

Bütün ekipmanlar fırtınayı SOHO tarafından gözlemlenen en büyük güneş aktivitesi olarak kayıtlara geçti. Belki de uzay tabanlı güneş gözlemlerinde de ilkti. Kasırga, kromosferden taç küreye kadar bütün güneş atmosferindeki plazmayı çeriyor, filmlerden de görülebildiği gibi. Taç küre SOHO ve LASCO’ya görünürdür. Taç küre fotoğraflama aletleri, Güneş’in parlak diskini kapatır. Böylece daha sönük olan taç küre görünür hale gelir. Videoları oynattıkça, Güneş’in aktif bölgelerindeki oluşumları gözlemleyebiliriz. Güneş’ten uzun akarsular gibi ışıma dışarı çıkar. Güneş rüzgarlarıyla birlikte yavaşça dalgalanır. Gözlemciye doğru fotosferden çıkan ışığı saçan yüksek yoğunluktaki serbest eektrondan dolayı parlak beyaz bölgeler görünür halde gelir. Protonlar ve diğer iyonize edilmiş atomlar da bu bölgelerde bulunur. Ancak elektronlar kadar fotonlarla etkileşime geçmedikleri için görünür değillerdir.