Gazneli Mahmut
| Gazneli Mahmut | |
|---|---|
| Gazne Sultanı | |
 |
|
| Bir şeyh, Mahmut, Şah Abbas ve Melik Ayaz | |
| Hüküm süresi | 998-1030 |
| Sonra gelen | Sultan Muhammet |
| Doğum tarihi | 2 Kasım 971 |
| Ölüm tarihi | 30 Nisan 1030 |
| Ölüm yeri | Gazni, Afganistan |
| Babası | Sebük Tegin |
Gazneli Mahmut (d. 2 Kasım 971 - ö. 30 Nisan 1030) (Farsça Yemin el-Devlet Mahmut) (Tam ismi: Yemin el-Devlet Abdülkasım Mahmut ibn Sebük Tigin), 998-1030 yılları arasında Gazne Devleti'nin hükümdarı.
Konu başlıkları |
Hayatı [değiştir]
Mahmut 14 Kasım Belh'te Buhara'da doğmuştur. Sebük Tegin'in en büyük oğlu olan Mahmut'un annesi, Zabulistan bölgesinde asil bir ailenin kızıydı. Bu sebeple şairler, Mahmut'a zaman zaman "Mahmud-ı Zâbulî" olarak hitap etmişlerdir.[1] Daha gençlik yıllarında devlet idaresinde görev almaya başlayan Mahmut'un Gazne dışındaki ilk görev yeri Zemindaver vilayetiydi. En parlak dönemlerini Sultan Mahmut zamanında yaşadılar. Sultan unvanını ilk kullanan hükümdar olan Gazneli Mahmut, Hindistan'a Eylül 1000'den 1027'ye kadar 17 sefer yapmıştır. Bu seferler sırasında Hindistan'da birçok cami yaptıran ve İslam dinini öğretmek üzere Hindistan'da âlimler yerleştiren Gazneli Mahmut, Hindistan'ın kuzey bölümlerine kadar İslamiyet'in yayılmasını sağlamıştır.[2]
Hint seferlerinin dışında Karahanlılar'ın Samanî Devleti'ni ortadan kaldırması ile, Nisan 1002'de Gâzi unvanını alan Mahmut'un Hindistan dışındaki faaliyetleri daha da kolaylaşmıştır.
Vefatı [değiştir]
Sultan Mahmut, hayatının büyük bir kısmını savaş meydanlarında geçirmiş, özellikle Hindistan'a yaptığı seferler onu çok yormuş ve hastalanmasına sebep olmuştu. Doktorların tavsiyelerine rağmen hiç dinlenmiyor ve bir hükümdarın yapması gereken vazifeleri yerine getiyordu. Genellikle tarihçiler, Sultan Mahmut'un verem hastalığından öldüğünü kabul ederler.[3][4]
Mahmut, 1029-1030 kışını Belh'te geçirdi. Fakat bu şehrin havasından dolayı Gazne'ye döndü. Burada da sağlığına kavuşamayan Sultan Mahmut, 30 Nisan 1030 tarihinde 59 yaşındayken öldü.[3]
Sultan Mahmut zamanında en başarılı devrini yaşayan Gazneliler, Dandanakan Savaşı'ndan sonra zayıflamışlar ve yıkılış sürecine girmişlerdir. Gaznelilere, Afgan yerlilerinden olan Gurlular 1187 yılında son vermiştir.
Ayrıca bakınız [değiştir]
Kaynakça [değiştir]
- Erdoğan Merçil (1989). Gazneliler Devleti Tarihi, TTK Yayınevi, Ankara, ISBN 975-16-0189-4
- Gerdîzî (1347/1928). Zeynü'l-ahbâr, nşr. Abdülhayy Habîbî, Tahran.
- Ferishta, History of the Rise of Mohammedan Power
- McLeod, John (2002). The History of India. London: Greenwood Press. ISBN-0-313-31459-4.
Dipnotlar [değiştir]
- ^ Merçil, Gazneliler Devleti, s.13
- ^ "Gazneli Mahmut" (Türkçe). Biyografi.net. http://www.biyografi.net/kisiayrinti.asp?kisiid=3484. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2009.
- ^ a b Gerdîzî, s.194
- ^ Merçil, Gazneliler Devleti, s.40
Dış bağlantılar [değiştir]
- answers.com - Mahmud of Ghazna (İngilizce)
- islamdevletleri.blogcu.com - Gazneli Mahmut'un dini görüşleri ve dönemindeki dini hareketler
- Alexander Berzin, Berzin Archives: The Historical Interaction between the Buddhist and Islamic Cultures before the Mongol Empire, 2001
- History of Iran: Ghaznavid Dynasty (İngilizce)
- Un article du Monde interactif (Fransızca)
 |
Wikimedia Commons'ta Gazneli Mahmut ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur. |
| Önce gelen: İsmail |
Gazne Sultanı 998 - 1030 |
Sonra gelen: Muhammet |
|
|||||
 |
Türk tarihi ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
