Bernard Lewis

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bernard Lewis (doğumu 31 Mayıs 1916, Londra, İngiltere), Princeton Üniversitesi'nde profesördür. İslam tarihi ve İslam-Batı ilişkisi hakkında uzmanlaşmıştır. Ortadoğu hakkında uzmanlaşmış batılı uzmanlar arasında en çok okunan yazarlardandır. Yahudi kökenlidir ve George W. Bush'un danışmanlarındandır.

Lewis, 1993 yılında Le Monde Gazetesi’ne verdiği bir demeçte 1915 yılında Ermenilerin Osmanlılar tarafından öldürülmesinin bir "soykırım" olmadığını, "savaşın bir yan ürünü" olduğunu söylemişti.^{[kaynak belirtilmeli]} Paris’te bir mahkeme bunu Ermeni soykırımının inkarı olarak kabul etmiş ve tarihçiyi sembolik olarak 1 Frank para cezasına çarptırmıştı.

Londra Üniversitesi'nde eğitim gördü; yüksek lisansını Ortadoğu Tarihi yoğunluklu olmak üzere Tarih konusunda, doktorasınıysa İslam Tarihi konusunda yaptı. Paris Üniversitesi'ndeki araştırmaları sırasında Türkçe öğrendi. 1938 yılında ders vermeye başladı. 1974'e kadar Londra Üniversitesi'nde, 1974-1986 arasındaysa Princeton Üniversitesi'nde hocalık yaptı. 1998 yılında Atatürk Barış Ödülü'nü aldı. Araştırma alanları Ortaçağ İslam Dünyası, günümüz Ortadoğusu ve Osmanlı İmparatorluğu'dur.

Başlıca Yapıtları: The Arabs in History (1950); The Emergence of Modern Turkey (1961); The Assassins (1967); The Muslim Discovery of Europe (1982); The Political Language of Islam (1988); Race and Slavery in the Middle East: an Historical Enquiry (1990); Islam and the West (1993); Islam in History (1993); The Shaping of the Modern Middle East (1994); Cultures in Conflict (1994); The Middle East: A Brief History of the Last 2,000 Years (1995); The Future of the Middle East (1997); The Multiple Identities of the Middle East (1998); A Middle East Mosaic: Fragments of life, letters and history (2000).

Türkçede yayımlanmış yapıtları: Modern Türkiye'nin Doğuşu (1988), İslam'ın Siyasal Söylemi (1993), Ortadoğu: Hıristiyanlığın Doğuşundan Günümüze 2000 Yıllık Tarihi (1996), İslam Dünyasında Yahudiler (1996), Müslümanların Avrupa'yı Keşfi (1997), Çatışan Kültürler - Keşifler Çağında Hıristiyanlar, Müslümanlar, Yahudiler (1999), Ortadoğu'nun Çoklu Kimliği (2000), Tarihte Araplar (2000).

1998 yılında Atatürk Uluslararası Barış Ödülü'ne layık görüldü.

Bernard Lewis'in "Türk dostluğu" Şahin ALPAY

Profesör Bernard Lewis ile 1998'de Princeton Üniversitesi'nde geçirdiğim dönem sırasında tanıştım. Onu tanıyan bir kimsenin zekasından ve bilgeliğinden etkilenmemesi zordur. Lewis kuşkusuz İslam, Osmanlı ve Ortadoğu konularında dünyanın önde gelen tarihçilerinden biridir. "Modern Türkiye'nin Doğuşu" başlıklı kitabı, eleştirilen yönleri olmakla beraber, bu alanın klasiklerinden biridir. Lewis, Kasım 1993'te Le Monde'a verdiği bir mülakatta, Osmanlı Ermenilerinin başına gelenlerin "soykırım" olmayıp, "savaşın korkunç bir sonucu" olduğunu söylediği için bir Paris mahkemesi tarafından 1 frank ceza ödemeye mahkum edildi. Osmanlı Ermenilerinin başına gelenler konusundaki görüşünü şöyle açıklıyordu: "Evet korkunç katliamlar oldu... Ama mesele, katliamlar yapılıp yapılmadığı değil, bunların Türk hükümetinin bu kasıtla aldığı bir kararın sonucu olup olmadığıdır... Böyle bir karar alındığına dair hiçbir kanıt yoktur. Aksine, katliamları önlemek için başarısız kalan çabalar harcandığına dair deliller vardır." Lewis, kısmen bu görüşlerinden dolayı bir "Türk dostu" olarak tanınmış, 1998'de Uluslararası Atatürk Barış Ödülü'ne layık görülmüştür. "Uygarlıklar Çatışması" kavramını (Huntington'dan çok önce) ortaya attığı "The Roots of Muslim Rage/Müslümanların Öfkesinin Kökenleri" (1990) adlı makalesinde Lewis, İslam üzerine şunları yazar: "İslam dünyanın büyük dinlerinden biridir... Milyonlarca erkek ve kadına rahat ve huzur getirmiştir. Yoksul ve kasvetli hayatlara saygınlık ve anlam kazandırmıştır. Farklı ırklardan insanlara kardeşçe yaşamayı ve farklı inançlardan insanlara makul bir hoşgörü ortamında yan yana yaşamayı öğretmiştir. İslam, Müslümanlar yanında başkalarının da yaratıcı ve yararlı hayatlar yaşamalarına imkan veren ve başarılarıyla bütün dünyayı zenginleştiren büyük bir uygarlığa esin kaynağı olmuştur." 11 Eylül'den sonra Lewis, Bush yönetiminin Ortadoğu politikalarının fikir babalarından biri olmakla kalmamış, İslamofobi'nin Batı'daki baş körükleyicilerinden biri haline gelmiştir. 28 Temmuz 2004'te Alman Die Welt dergisine verdiği mülakatta şunları söylemiştir: "Yüzyılın sonuna kadar Avrupa'ya İslam hakim olacaktır... Avrupa Arap batısının, Mağrib'in bir parçası haline gelecektir." 31 Ekim 2005 tarihli The New Yorker dergisine göre de Lewis, ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney'e şu tavsiyede bulunmuştur: "Araplara yapılması gereken şeyin iki gözleri arasına büyük bir sopayla vurmak olduğuna inanıyorum. Onlar yalnızca güce saygı duyar." Tepkiler üzerine dergiye gönderdiği açıklamada da Lewis, "Evet, Arapların yalnızca güce saygı duyduklarını düşündüğüm doğrudur" demiştir. İslam ile ilgili yukarıda aktardığım olumlu değerlendirmeyi söz konusu makalenin son baskısından çıkarmış olması dikkatlerden kaçmamıştır. (Bkz: Ian Buruma, The Two Minds of Bernard Lewis, The New Yorker, 14.06.2004) Lewis, bu yıl Neocon'ların ağababası sayılan Irving Kristol ödülüne layık görüldü. Bu münasebetle 7 Mart 2007'de American Enterprise Institute'da, Cheney dahil Bush yönetiminin önde gelen temsilcilerinin hararetle alkışladığı bir konuşma yaptı (Bkz. ). Bu konuşmada işlediği temel tez, İslam ile Hıristiyanlığın sürekli çatışma halinde olduğu, Müslümanlara güvenilemeyeceği ve onlarla yapıcı diyaloga girmenin yararsız olduğu şeklinde özetlenebilir. Bu tez hakkında kuşkusuz çok şey söylenebilir... Ama bu konuşmada benim en çok dikkatimi çeken satırlar şunlar oldu: "Almanya'daki Türkler kendilerini Alman ırkçılığı ve zulmünün Yahudilerden sonraki hedefi olarak görme eğiliminde olmuşlardır... Onlardan birinin söyledikleri zihnimde çok canlı duruyor: 'Almanlar bin yılda 400 bin Yahudi'yi kabullenemediler. İki milyon Türk'ü kabulleneceklerini nasıl bekleyebiliriz?' Almanya'daki Türkler, Almanların suçluluk duygusunu ustaca kullanarak, Almanya'nın Avrupa'daki öteki kimlikler gibi tehdit altında olan Alman kimliğini korumak için alacağı önlemleri engellemeye çalışıyorlar..." Anlaşılan Lewis'in "Türk dostluğu" da buraya kadar.Zaman Gazetesi., 12 Nisan 2007, Perşembe

[değiştir] Lewis üzerine Kaynakça

• Edward W. Said: Orientalism. New York 1979, (S. 314-320)
• Ismail Küpeli: Was ging schief beim 'Untergang des Morgenlandes'? Eine exemplarische Sichtung der Geschichtsdarstellung von Bernard Lewis. München, 2006 (E-Book)