Ferîdüddîn-i Attâr

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mimarı Ali Şîr Nevaî olan Feridüddin Attar'ın Nişabur'daki Türbesi

Feridüddin Attar (Farsça: فرید الدین عطار‎), Horasan'nın en önemli dört şehrinden biri olan Nişabur’da 1136 yılında doğmuş 1221 yılında vefat etmiş ünlü bir İranlı şair ve mutasavvıftır. Hekim ve eczacı olmasından dolayı Attar olarak anılır.

Muhammed Celâleddin-i Rûmî, Şeyh Galip ve diğer mutasavvıflar tarafından yüceltilen Attar, çoğu günümüze kadar ulaşan pek çok eser bıraktı.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Attar küçüklüğünde Nişabur civarındaki Şadyah'ta babasının attar dükkanına devam ediyor, bir yandan baba mesleği attarlığı öbür yandan ilim ve irfan öğreniyordu. Attar'ın eserlerine bakıldığında iyi derecede Arapça, tefsir, hadis, kelam, fıkıh gibi dini ilimler öğrenimi gördüğünü; hikmet, felsefe, ilm-i nücum, eczacılık gibi akli ve tecrübi ilimlerden anladığı görülür. Ancak bu ilimleri nereden ve kimden öğrendiği hakkında tarihi kaynaklarda yeterli bir bilgi bulunmamaktadır.

Bazı tarihçiler Feridüddin-i Attar'ın tasavvufta adet olduğu üzere seyahatler yaptığından, Mekke'ye gidip Kabe'yi ziyaret ettiğinden, hatta Şam, Mısır, ve Hindistan'a kadar gittiğinden söz ederlerse de bunlar ispatlanmamış rivayetlerdir. Hayatının sonuna doğru yazdığı Esrarname 'de Kabe'yi görme arzusu içinde olması Hicaz'a gitmediğinin delilidir.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Mantık-ut Tayr adlı eseri

Muhtarname ile Hüsrevname önsözünde, Attar kaleme aldığı eserlerin isimlerini şöyle sıralar:

  • Divan
  • Esrarname; Sufi düşünce konulu, bu eserinin bir nüshasını, Mevlānā Celāleddīn Muhammed Rūmī ailesi ile birlikte genç yaşında Nişabur'da konakladığı sırada ona verdi.
  • Mantıku't-Tayr; (منطق الطیر , Makamat-ı Tuyur veya Mantıku't-Tayr), 1187 yılında yazmış olduğu 4724 beyitten oluşan eseridir.
  • Musibetname
  • İlahiname
  • Ceváhirnáme
  • Şerh-i Kalb[1]
  • Tezkiretü'l-Evliya; İslamiyetin önderlerinin yaşamöykülerini anlatır.

Keşf-i Esrar ve Marifetü'n-Nefs eserlerinin ona ait olup olmadığı konusunda ihtilaf vardır.[2].

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ H. Ritter, “Philologika X,” sayfa 147-153'de geçer
  2. ^ Ritter, “Philologika XIV,” sayfa 63