Emin (Abbasi)

Emin Muhammed el-Emîn'
Abbasi Halifesi
Hüküm süresi	809 - 813
Önce gelen	Harun Reşid
Sonra gelen	Me'mûn
Tam adı	Ebû `Abd Allâh "el-Emîn" Muhammed bin Hârûn er-Reşîd
Doğum tarihi	787
Ölüm tarihi	1 Eylül 813
Hanedan	Abbasi
Babası	Harun Reşid
Annesi	Zübeyde bint Cafer

Emin veya Muhammed el-Emîn Tam Adı: Ebû `Abd Allâh "el-Emîn" Muhammed bin Hârûn er-Reşîd (Arapça:أبو عبد الله محمد الأمين ) (d. 787 - ö. 1 Eylül, 813) altıncı Abbasi halifesidir. Babası Harun Reşid öldüğünde, 809'da, Abbasi Halifesi olmuş; kendi halifeliğini ilan etmiş olan kardeşi Memun ile bir iç savaştan sonra 813'te idam edilip öldürülmesine kadar, 809-813 döneminde dört yıl sekiz ay halifelik yapmıştır.

Halifelikten önceki yaşamı

Halifelikten önce Muhammed adıyla bilinen Emin, Harun Reşid'in Zübeyde bint Cafer adlı karısından olan oğludur. Zübeyde bint Cafer ikinci Abbası Halifesi olan Mansur'un küçük kızı idi ve bu nedenle Harun Reşid Muhammed Emin'i diğer erkek kardeşlerine tercih etmekteydi. Muhammed Emin daha beş yaşında iken babası Harun Reşid, ondan birkaç ay daha büyük olan erkek kardeşi (sonradan Memun olarak anılacak) Abdullah'a tercih ederek, vârıs ve veliahd olarak seçti. Daha sonra Muhammed (Emin) ve biraz büyük kardeşi Abdullah (Memun) 12 yaşlarında iken Harun Reşid kendinden sonra halifeliğe Muhammed (Emin)'i ve o ölümünden sonra da Abdullah (Memun)'u halife olarak vâris olarak ilan etti. Abdullah (Memun)'u, Cafer Barmeki'yi hoca ve danışman olarak yanına vererek, genç yaşında Horasan ve Hamedan'ın doğusunda bulunan bütün Abbasi topraklarının valisi olarak tayin etti ve bu arazileri yarı bağımsız idare için Horasan merkezi Merv'e gönderdi.

Harun Reşid 802de büyük bir tantana ile Mekke'ye hacca gitti. Bu münasebetle arkaarkaya halifeliğe varış seçtiği her oğluna da bir milyon altın dirhem hediye etti. Ayrıca devletin en yüksek memuru olan vezir şahitliği altında iki buyruk hazırlattı; bunlardan biri Muhammed (Emin)in ve diğeri Abdullah (Memun)in birinci ve ikinci vârislığını belgelemek için hazırlanmıştı ve Harun Reşit bu iki buyruğu bir resmi törenle Kabe'ye astırdı. Aynı sırada Irak ve Bizans sınırındaki Güney-Doğu Anadolu Abbasi topraklarının idaresini en küçük oğlu Kasım'a verdi ve Memun'dan sonraki halifenin de, Memun'un kabulune bağlı olarak, Kasım olmasını tavsiye ettiğini bildirdi.

Harun Reşid 804de Abbası ülkesinin doğu bölgelerine yaptığı bir gezi sırasında Abbasi ordusunu bütün harp teçhizatı ve zenginlikleri ile kendi ölünce Memun'a kalmasını vasiyet etti. Hem devlet başkenti Bağdad'daki ve hem de bütün Abbasi ülkesinde bunun bilinip ve kendi ölünce buna göre biat yemini verilmesini isteyen bir buyruk yayınladı. O zaman yaşayan kışiler ve sonraki tarihçiler Harun Reşid gibi büyük bir devlet adamının nasıl olup da ülkesinin bölünmesini öneren bu kararları verdiğine hala da şaşıp kalmaktadırlar.

Babası hayattayken Emin'in büyük israfçı harcamalar yaptığı ve kendi sarayında şairler ve cariyeler arasında biraz sefih hayat yaşamaya başladığı bildirilir. Tabari ve diğer tarihçiler onun hadımlara karşı bir yakınlık hisettiğinden bahsederler ve "sarayında 7000 zenci ve 4000 beyaz hadım bulunduğu" yazılır.

Ayrıca bakınız

• Abbasi Halifeleri soyağacı ve listeleri

Dış bağlantılar

• Hitti, Philip H. (çev. Salih Tuğ),(1968) Siyasi ve Kültürel İslam Tarihi (IV Cilt), İstanbul:Boğaziçi Yayınları.
• Üçok, Bahriye (1979) İslam Tarihi Emeviler - Abbasiler, Devlet Kitapları, Ankara: Milli Eğitim Basımevi (1.Basım:1968)
• Muir, William (1924), ''The Caliphate, Its Rise, Decline and Fall [1] Chapter LXV, Al-Amin at Bagdad; Al-Ma'mun at Merv (İngilizce) (Erişim tarihi: 30.8.2009)
• al-Masudi (İng. çev. Paul Lunde ve Caroline Stone) (1989), The Meadows of Gold, The Abbasids, Londra:Kegan Paul 1989 (İngilizce)
• Muhammad ibn Jarir al-Tabari (İng. çev. M. Fishbein) (1989) The History of al-Tabari Cilt XXXI The War Between Brothers Albany:SUNY. (İngilizce)
• [2] Fransızca Wikipedia Muhammad ibn Harun al-Amin maddesi (Fransızca) (Erişim tarihi: 30.8.2009)
• [3] İngilizce Wikipedia Al-Amin maddesi (İngilizce) (Erişim tarihi: 30.8.2009)

Emin (Abbasi) Abbasi Doğumu: 787 Ölümü 813
Sünni İslam unvanları
Önce gelen Hârûn er-Reşîd	İslam Halifesi 809 - 813	Sonra gelen Me'mûn