Bulancak

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Bulancak, Giresun sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°55′N, 38°13′E

Bulancak
—  İlçe  —
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Koordinatlar: 40°55′K 38°13′D / 40.917°K 38.217°D / 40.917; 38.217
Ülke Türkiye
İl Giresun
Coğrafî bölge Karadeniz
Yönetim
 - Kaymakam Tayfur Elbasan
 - Belediye başkanı Recep Yakar
Yüzölçümü [1]
 - Toplam 692 km2 (267,2 mi2)
Rakım [2] 10 m (33 ft)
Nüfus (2013)[3]
 - Toplam 61,833
 - Kır 22,673
 - Şehir 39,160
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 28300
İl alan kodu 0454
İl plaka kodu 28
İnternet sitesi: www.bulancak.bel.tr
YerelNET

Bulancak (Lazca: Bulamç̌xǯ Romeika: Terastios) Giresun ilinin bir ilçesidir. Giresun (eskiden “Vilayet-i Çepni”) ilinin nüfus ve ekonomi bakımından en büyük ilçesidir . Eski adı Terastios'tur.[kaynak belirtilmeli] Karadeniz kıyısında yer alır. Batısında Giresun'un Piraziz ilçesi, doğusunda Giresun şehir merkezi yer alır.

Topraklarının büyüklüğü 608 kilometrekaredir. İlçeye bağlı 61 köy mevcuttur. Yerli halkın önemli bir bölümünü Türkmen Çepniler oluşturur. İklim ve coğrafi özellikler bakımından Giresun ile benzerlik gösterir. 1887 yılında belediye kurulmuş, 1934 yılında ilçe olmuştur. 2007 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre ilçenin toplam nüfusu 59.325'dir.[kaynak belirtilmeli] Bu nüfusun 37.021'i ilçe merkezinde yaşamaktadır. En önemli gelir kaynağı fındık tarımıdır. 2004 yılında yapımı büyük aşamada tamamlanan Karadeniz Sahil Yolu projesi nedeniyle iskelenin büyük bir bölümü yıkılıp üzerinden sahil yolu geçirilene kadar, Doğu Karadeniz sahilinin en uzun iskelesi de bu ilçede bulunmaktaydı. Son nüfus sayımına göre Doğu Karadeniz Bölümü’nün en büyük ilçe merkezi konumundadır. Ayrıca bölgedeki Artvin, Bayburt ve Gümüşhane il merkezlerinden de büyüktür.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölgenin bilinen tarihi Hititlere kadar inmektedir. MÖ 1400-1200 yıllarında bölge Hititlerin yönetiminde iken Trabzon-Erzurum-Giresun yörelerine Azzi Ülkesi denilmekte idi. Antik çağda Ege Bölgesi’nde hüküm süren, ticaret yapan Miletosluların yöredeki ilk kolonisi Kerasus adı ile kurulmuştur.[kaynak belirtilmeli]

Giresun çevresi MÖ 4. yüzyılda, Pers Devleti’nin yönetimine girmiş, daha sonra Makedonyalıların idaresine geçmiştir. MÖ 2. ve 1. yüzyıllarda bölgeye Pontuslular hâkim oldu. MÖ 61. yılında Pontus MÖ 3. yüzyılda bir süre Kapadokya Krallığı’nın yönetiminde Kralı Midridates, Roma Komutanı Luculus’a yenilence şehir ve yöre yönetimi, Roma yönetimine girmiştir.

MS 395 yılında Roma İmparatorluğu ikiye ayrılınca Bulancak yöresi de, Doğu Roma İmparatorluğu’nun yönetimine girmiştir. MS 11. yüzyılda, Doğu Roma İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul, Haçlılar tarafından istila edilince İmparator Kommenus’un çocukları Trabzon’a gelerek MS 1204 yılında, Trabzon başkent olmak üzere Trabzon Krallığı’nı kurdular. Bulancak da bu devletin sınırları içerisinde kaldı. İmparator Komnenos’un çocukları buraya Terastios adını verdi.

Selçuklu döneminde Orta Asya, Horasan’dan gelip Anadolu’nun fethine başlayan, Çepni Türkmenleri, Karadeniz sahillerini de Türk hâkimiyeti altına almıştır. Haçlı seferleri sırasında Anadolu Selçuklu Devleti’nin zayıflaması sonunda sahil şeridi, Türklerin elinden çıkmış MS 1204 yılında kurulan Trabzon Krallığı’nın eline geçmiştir. MS 1277 yılında Oğuzların bir kolu olan ve Anadolu’ya gelen ve Alevi olan Çepniler önce Sinop’u aldı. Bu sırada Anadolu’da Moğol baskısı da zayıflıyordu. Daha sonra bütün Canik Bölgesi’ne hâkim olamaya başladılar.

İşte Giresun ve çevresinin Türkleşmesini sağlayan Türkmen, Çepni Beylerinden olan ve Fatsa-Bulancak yöresinde beylik kuran Bayram Bey’den sonra yerine Hacı Emir Bey geçmiş, Hacı Emir Bey de Trabzon kralı ile 1358 yıllarında savaşmış. Bulancak, Hacı Emir Bey’in oğlu Süleyman Bey zamanında 1397 yılında Türklerin eline geçmiştir. Bölgenin hükümdarı olan Kadı Burhanettin bu haberi, davullar çalarak kutlamış, Süleyman Bey’e katılmak için elçiler göndermiştir. Böylece Trabzon Krallığı toprakları, Trabzon ve çevresi olarak kalmıştır. Fetihle birlikte bölgeye Çepni, Döğer, Eymir, Karkın, Ala Yuntlu, Bayındır, İğdir gibi Oğuz boyları gelip yerleşmişlerdir.

Fetihten 60-65 yıl sonra yapılan tahrirde 1455’te bir Naiblik, yani Kadı Naibi’nin yargı alanına giren idari bir ünite olan Terástios, 1455 tahririne göre Mustafa Kethüda, Şemsettin Kethüda ve Çakıroğlu Pir Kadem Kethüda’nın yurdudur. Ancak Giresun-Tirebolu gibi şehir merkezlerinde Türkler askere alındığından dolayı, ticaret, Rum ve Ermenilerin elinde bulunuyordu.

Hacı Emir Beyliği’nde II. Murat döneminde Osmanlı İmparatorluğu yönetimine girmiş, 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet döneminde Trabzon’un alınmasıyla Karadeniz Bölgesi, tamamen Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Bölge Osmanlı’ya geçince adı Akköy oldu.[kaynak belirtilmeli]

İdari Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bulancak ilçesi, Akköy adı ile Giresun’a bağlı iken 1887 yılında belediye kurulmuş, 1934 yılında da ilçe olmuştur. Burada Türkmen Çepnileri ve Rumların yaşadığı, 1900'lü yıllarda Rize ve Artvin'den bazı Lazların buraya göçtüğü bilinmektedir. (Yunuslu ve Süme köyleri)

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Bulancak ilçesinin yüz ölçümü 608 km2'dir. Sahil şeridinde kurulu olan ilçenin sınırları, Giresun şehir merkezi, Dereli ilçesi, Ordu ili ve Piraziz ilçe sınırları ile çevrilidir. İlçenin Coğrafik yapısı tipik Karadeniz coğrafi yapısının özelliklerini yansıtmaktadır. Sahilden itibaren hızlı bir yükselme başlar bu yüzden arazi çok engebeliktir.

Bitki örtüsü bakımından çok zengin olup, kıyıdan itibaren fındık bahçeleri 2000 metre yüksekliğe kadar bu örtünün çoğunluğunu teşkil aptal eder. Sahilden itibaren kestane ormanları başlar yer yer kızılağaç, karaağaç, gürgen, kavak, ıhlamur gibi orman bitkileri görülmekte. Yine sahilden iç kesimlere çıkıldıkça bitki örtüsü yüksekliğe bağlı olarak değişmektedir, sırasıyla Meşe, Gürgen, Ladin, Köknar ve Çam ormanları görülmektedir.

İlçenin 16 mahallesi ve 64 köyü bulunmaktadır. 2007 yılında yapılan adrese dayalı nüfus sayımı sonucuna göre toplam nüfusu 59.325 olup, ilçe merkezinin nüfusu ise 37.021’dir.[kaynak belirtilmeli]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[4] 65.489 9.343 56.146
1970[5] 68.277 11.496 56.781
1975[6] 72.633 14.153 58.480
1980[7] 74.800 16.089 58.711
1985[8] 76.083 19.885 56.198
1990[9] 56.878 24.172 32.706
2000[10] 59.841 32.182 27.659
2007[11] 59.325 37.021 22.304
2008[12] 59.857 36.505 23.352
2009[13] 60.053 37.514 22.539
2010[14] 60.688 38.546 22.142
2011[15] 60.677 38.948 21.729
2012[16] 60.774 39.473 21.301
2013[17] 61.833 39.160 22.673

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Giresun il merkezine 15 km uzaklıkta bulunan ilçe merkezi Piraziz ilçesi ve kovanlık beldesine asfalt yol ile bağlı olup, tüm köy yolları sabitlenmiştir. Giresun'un en çok gelişmiş ilçesi olup, Deniz yolu ile taşımacılık imkânlarına da sahiptir. 261 m uzunluğundaki deniz iskelesi Karadeniz Sahil Yolu'nun yapılması ile biraz kısalmışsa da, Karadeniz'in en uzun iskelesidir.

İlçenin ekilip dikilebilir alanlarının büyük bir kısmı tarım alanı, kalanı ise mera ve otlak olarak kullanılmaktadır. Tarımsal ürün olarak çoğunlukla fındık üretilmekte, bunun yanı sıra ise hububat, sebze ve meyve üretilmektedir. Hayvancılık ise yüksek köylerde yaşayan halkın geçim kaynağıdır. İlçede deniz balıkçılığının yanı sıra son yıllarda tatlı su balıkçılığı da gelişmektedir. Arıcılıkta da artış ve gelişme gözlenmektedir.

İlçe sanayi yönünden de gelişme göstermiş olup başlıcaları, fındık mamulleri, balık unu ve yağı, konfeksiyon ve mobilya üreten tesisler mevcuttur.

Turizm[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede Turizm çok gelişmemiş olsa da yayla turizmi yapılmaktadır. Bektaş Yaylası görülmeğe değer bir yerdir. İlçeyi, yabancı turistlerden ziyade, yerliler ziyaret etmektedir. Karadeniz Sahil Yolu ile birlikte kıyı şeridinin yapılarak yeşillendirilmesi, ilçeye ek bir güzellik ve özellik kazandırmış olup, bunun sonucunda yerli ziyaretçi sayısında artış görülmektedir. Yine yaz mevsiminde deniz sahillerinin birçok yerinden denize girilebilir.

Yaylacılık[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede yaylacılık çok gelişmiştir. Eskiden göçebe Türkmen, Çepni bölge halkı hayvan otlatmak için yaylaya göç etmekte iken son yıllarda, Temiz dağ havası alarak dinlenmek ve çeşitli yayla şenliklerine katılarak eğlenmek için yaylaya çıkılmaktadır. Önceden yaylaya yürüyerek gidilirken; artık otomobiller ile gidilmektedir. Adını Hacı Bektaş-ı Veli den alan Bektaş Yaylası, ilçenin en önemli yaylasıdır.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Kültür bakımından Türkiye’nin en gelişmiş ilçelerindendir. Birçok il merkezinde dahi tiyatro bulunmazken Bulancak ilçesinde Bulancak Sanat Tiyatrosu isimli tiyatro bulunmaktadır. İlçe halkının kültürel etkinliklere katılımı yüksektir.İlçede 3 adet günlük gazete yayınlanmaktadır.

Hıdrellez şenlikleri ve Mayıs 7 si şenlikleri kutlanmaktadır. Bulancak Kültür ve Sanat Şenliği, 22-27 Temmuz tarihleri arasında Bulancak Erikli Köyünde yapılmaktadır.

1965 nüfus sayımında 3 köyde Rumca konuşulduğu belirtilmişti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ 5/11
  2. ^ http://www.yerelnet.org.tr/ilceler/ilce_belediye_koordinat.php?ilceid=198575
  3. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUrCj9U. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  4. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bspj1CaP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnFKvj7. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtpmXwgm. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuZ4qsa. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwaSIxn. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyFG5bX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0JNKLf. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1ttbsQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3isN9J. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCvzLhQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEzHaSF. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGptT04. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxYgo06. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  17. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUrCj9U. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]