Bipolar bozukluk

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Esculaap4.svg     Bu maddede yazılanlar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
Yazılanlar, doktor uyarısı ya da önerisi değildir.


Bipolar bozukluk
Sınıflandırma ve dış kaynaklar
P culture.svg
Değişkenlik
Hastalık Veri Tabanı 7812
ICD-10 kodu F[1]
ICD-9 kodu 296.80
MedlinePlus 001528
eMedicine med/229
OMIM 125480

Bipolar bozukluk veya iki uçlu duygudurum bozukluğu, eskiden manik depresyon, manik atak veya manik depresif bozukluk olarak bilinen hastalıktır. Bipolar bozukluk, kişinin depresyon ve/veya mani, hipomani, ve/veya karışık durumlar geçirdiği duygudurum bozuklukları sınıfını tanımlayan tanısal kategoridir. Kişinin, depresif eğilimlerin yoğun yaşandığı dönemlerle, taşkınlık, coşkunluk olarak tanımlanabilecek mani dönemleri yaşadığı, bu bağlamda Bipolar Bozukluk ya da Manik Atak olarak tanımlanan bir rahatsızlıktır. DSM-IV adlı tanı ve istatistik kriteri ile teşhis konur. Bu hastalığın genelde yirmili yaşlarda ortaya çıktığı çeşitli kaynaklarda belirtilmektedir.

Belirtileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir depresyonun erken uyarı semptomları:

  • Yorgunluk, bitkinlik, enerjisizlik
  • Bezgin ruh hali, moral bozukluğu
  • Artan dinlenme ihtiyacı
  • Azalan kendine güven, kendinden kuşku duyma
  • Artan derin düşünce, dalgınlık ve kendinden endişe etmek
  • İlgisizlik, keyifsizlik
  • Uykuya dalma veya kesintisiz uyuyamama bozukluğu
  • Günlük yükümlülüklerin ihmal edilmesi
  • Konsantrasyon güçlüğü (düşünmenin zor gelmesi)
  • Azalan cinsel ilgi
  • Ürkeklik, sinirlilik
  • Azalan dayanıklılık ve kapasite
  • Her şeyi kendi üstüne alınma, başkalarının kendisi hakkında kötü konuştuğu duygusuna kapılma
  • Günlük yaşam seyrinde değişiklikler
  • Bedensel rahatsızlık
  • Artan alkol tüketimi
  • Gerginlik, huzursuzluk
  • Aşırı duyarlılık

Bir maninin erken uyarı semptomları:

  • Aşırı sevinç, aşırı coşku
  • Ani saldırganlık ve paranoya
  • Yeni fikirler, hızlı düşünme
  • Her zamankinden fazla konuşma isteği
  • Artan aktivite ve enerji
  • Değişen algılama (başka bir dünyada olma duygusu, sese karşı duyarlılık, keskin algılama)
  • Görüntü ve/veya ses halisünasyonu
  • Artan yaratıcılık
  • Azalan uyku ihtiyacı
  • Artan ilişki isteği
  • Önemli olma ve bütün ilgilerin merkezinde olma duygusu
  • Artan alkol ve uyuşturucu kullanımı
  • Artan kendine güven, yapmaya karar verdiği her işi başaracağı duygusu
  • Aşırı duyarlılık, gerginlik, sabırsızlık
  • Artan cinsel ilgi
  • Artan para harcama
  • Konsantrasyon güçlüğü, dikkatin kolay dağılması
  • Huzursuzluk, karmaşa
  • Her zamankinden fazla kavga ve tartışma
  • Günlük yaşam seyrine uymamak

Erken uyarı semptomları yanında bazı yumuşak bipolar belirtiler görülmektedir. Yumuşak bipolar belirtilerden, İngilizcesi "bipolar soft signs", bipolar hastalığa işaret edebilecek olan, bir hastanın aile geçmişinde veya kendi hastalık seyrinde bulunabilecek belirtiler kastedilmektedir.

  • Bipolar hastalığa ilişkin kalıtsal risk
  • Birinci derece akrabalarda (ebeveyn, kardeşler) lityum'la başarılı terapi
  • Bir ailede arka arkaya üç nesilde mizaç hastalıkları
  • Antideprasanla tedavi sonucu tetiklenen hipomaniler
  • Mizaçta dikkat çekici hususlar (güçlü ruh hali dalgalanmaları, yerinde duramamak veya sürekli bezginlik/bıkkınlık hali)
  • Mevsimlere bağlı depresyonlar
  • Çocukluk veya ilk gençlikte ortaya çıkan psikotik karakterli depresyonlar

Tedavisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tedavi edilmediği durumda ağır bir seyir izleyebilen bir psikiyatrik rahatsızlıktır.

Bipolar Bozukluk bazı kişilerde mevsimsel bir dalgalanma gösterir. Sonbahar ve kış, depresif durumun, ilkbahar aylarıysa manik atakları gözlendiği aylardır. Daha nadir olarak tam tersi de gözlenebilir.

Duygudurumların yoğunluğu ve süresi kişiden kişiye büyük ölçüde değişir.

Bipolar bozukluk tedavisinde duygudurum dengeleyicisi (lityum karbonat, valproat vb.) ilaçlar kullanılır. Yineleyen hastalık dönemleri(mani, depresyon, hipomani gibi) nedeniyle duygudurum dengeleyici ilaçlar doktor kontrolünde uzun yıllar alınması gerekebilir. Bazı antiepileptik ilaçlar ve antipsikotiklerde bipolar bozukluk tedavisi için kullanılmaktadır. ≠≠

Tedavi sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

İlaçla tedavi, hastalığın kontrol altına alınması içindir. Kişi, bir psikiyatrist doktor ve psikolog yardımıyla, depresyon eğilimlerine karşı bir savunma geliştirmelidir. Yine de manik ataklar önlense bile, kişide genel bir durgunluk gözlenebilir. Kişi, bu eğilime karşı da hazırlıklı olmalı, yoğun depresif süreçlerde gerektiğinde müdahale edilmelidir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]