Büyük Kiros

Büyük Kiros
Ahameniş İmparatorluğu Şahı, Anshan Kralı, Medya Kralı, Babil Kralı, Sümer ve Akadlar'ın Kralı, Dünyanın Dört Köşesinin Kralı
Hüküm süresi	MÖ 559 -MÖ 530 (30 yıl)
Önce gelen	I.Kambises
Sonra gelen	II. Kambises
Tam adı	Büyük Kiros
Doğum tarihi	MÖ 600 veya 576
Doğum yeri	Anshan, Persis
Ölüm tarihi	MÖ Aralık 530
Ölüm yeri	Syr Derya
Mezarı	Pasargadae
Eş	Cassandane of Persia
Hanedan	Ahameniş
Babası	I.Kambises
Annesi	Media'lı Mandane veya Argoste (of Persia?)
Çocukları	II. Kambises Smerdis Artystone Atossa Unamed unknown
Dini	Zerdüşlük

Büyük Kiros (Eski Persçe: Kuruş, Farsça: کوروش Kûrôş; MÖ 576 ya da 590 — MÖ Temmuz 529) ayrıca II. Kiros, Büyük Keyhüsrev ve Büyük Kuroş olarak da bilinir.

Pers İmparatorluklarından Akamanış Hanedanı'nı kuran kurucusu ve ilk kraldır.

Kiros güneybatı Asya'nın çoğunu ele geçirmişti. İlk insan hakları bildirgesi olarak kabul edilen Kiros Silindiri'nin yaratıcısıdır.

Anşan'daki Perslerin hükümdarı iken, Medya'yı fethetmiş ve ayrık iki Pers devletini birleştirmiştir.

MÖ 559'da Medya) İmparatorluğu'nun bir bölgesi olan Anşan'ın yöneticisi olmuştu. MÖ 550 yıllarında Kral Astiages'i bozguna uğratip Medya Krallıgı'nı Pers İmparatorluğu'nun merkezi yaptı. MÖ 545 yılında Lidya Kralı Kroesus'u yenilgiye uğratarak Batı Anadolu'yu ele geçirdi. Buradaki Yunan şehir devletlerini de ele geçirdi. MÖ 539'da Babil kentini fethedip Filistin'i de içine alarak Orta Doğu'nun çoğunu hükümdarlıgına kattı. Orta Asya’da Massagetler ile savaşta öldüğune dair bilgi aktarılmaktadır.

Pers kralı Büyük Kiros ise hiç durmadan Saka topraklarına akın düzenlemiştir. Persler Saka topraklarına girdiği vakit yakılmış tarlalardan başka bir şey bulamıyorlardı. Çünkü Sakalar geri çekiliyor ve savaş için uygun bir mevzi ve an bekliyorlar bu olmadığı takdirde de savaşa girişmiyorlardı. Sakaları kovalamaktan bıkan Büyük Kiros İran'a geri dönmek zorunda kalıyordu. Bir süre sonra kendisine tabî olması ve kendisiyle evlenmeyi kabul ettiği takdirde Tomris Hatun ile uğraşmayacağını vaad etti. Tomris Hatun bunun bir oyun olduğunu biliyordu ve teklifi reddetti.

Buna kızan Büyük Kiros büyük bir ordu toplayarak tekrar Saka topraklarına girer (Bu orduda savaş için eğitilmiş yüzlerce köpek de vardır). Tomris Hatun artık kaçmanın yarar sağlamayacağını anlayıp uygun bir alan seçip Büyük Kiros'un ordusunu beklemeye başlar. İki ordu aralarında birkaç kilometre kalacak bir biçimde mevzilenir.Güneş battığı için savaşa tutuşmazlar ancak gece Büyük Kiros bir hile düşünmüş ve iki ordunun arasında bir çadır kurdurmuştur ve içinde güzel kızlar ve yiyecekler ve şarap bulunan çadıra ansızın saldırı düzenleyen Tomris Hatun'un oğlu ve beraberindeki kuvvetler, içerideki birkaç Persliyi öldürüp eğlenceye dalmışlardır. Ancak birkaç saat sonra bir baskın düzenleyen Pers kuvvetleri çadırı basıp Tomris Hatun'un oğlu da olmak üzere içerideki Sakaları öldürürler. Tomris çok sevdiği oğlunun ölümüne üzülür. Yemin ederek şöyle söyler : Kana susamış kurus.... Sen oğlumu mertlikle değil o içtikçe zıvanadan çıktığın şarapla öldürdün. Ama Güneşe yemin ederim ki seni kanla doyuracağım

Ertesi gün yapılan savaşı Sakalar kazanır. Şöyle ki ok atmakta usta olan ve savaş arabalarını büyük ustalıkla kullanan Sakalar, savaş köpeklerine rağmen Persleri bozguna uğratır. Ölenler arasında Pers kralı Büyük Kiros da vardır.

Tomris Hatun sözünde durar ve Büyük Kiros'un kesik başını kan dolu bir tulumun içine atar. Tomris Hatun, Büyük Kiros'un kafasını kan dolu bir fıçıya atarak "Hayatında kan içmeye doymamıştın, şimdi seni, kanla doyuruyorum!" der.

Notlar

Büyük Kiros Ahameniş Hanedanı Doğumu: MÖ 590 veya 576 Ölümü MÖ 529
Önce gelen I. Kambises	Pers Kralı MÖ 559–MÖ 529	Sonra gelen II. Kambises
Önce gelen Astiages	Medya Kralı MÖ 550–MÖ 529