AH-1 Kobra

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
AH-1 HueyCobra/Cobra
Ah-1cobra 1.jpg
Türü Saldırı helikopteri
Ulusal köken  ABD
Üretici Bell Helicopter
İlk uçuş 7 Eylül 1965
Hizmete giriş 1967
Durumu Etkin
Ana kullanıcı ABD Kara Kuvvetleri
Diğer kullanıcılar Japon Öz Savunma Kuvvetleri
Kore Cumhuriyeti Ordusu
İsrail Hava Kuvvetleri
Üretim aralığı 1967-
Üretim sayısı 1,116
Birim maliyeti US$11.3 milyon (1995) (AH-1 HueyCobra)
Gelişimi Bell UH-1 Iroquois
Değişimleri Bell AH-1 SeaCobra/SuperCobra
Bell 309 KingCobra

AH-1 Kobra, Bell Helicopter firması tarafından üretilen tek ve çift motorlu taarruz helikopteri. Türünün öncülerindendir ve modelleri bugün dünyanın birçok ordusu tarafından hâlâ kullanılmaktadır. Yüksek performans ve ateş gücünü küçük bir gövdeye sığdırmış nadir savaş helikopterlerindendir.

AH-1 helikopterleri Amerikan ordusunun saldırı helikopteri filosunun belkemiğini oluşturmaktaydı fakat Ordu Hizmetinde AH-64 Apachelerle değiştirilmiştir Buna rağmen AH-1 helikopteri başta Güney Kore, İsrail, İran, Japonya, Pakistan, Tayvan ve Türkiye başta olmak üzere diğer uluslar ve ordularda kullanılmaya devam edilmektedir.Ayrıca çift motorlu verisiyonları Amerikan deniz piyadeleri kolordusunda ana saldırı helikopteri olarak kullanılmaya devam etmektedir. Bazı ihtiyaç fazlası AH-1 helikopterleri de yangın söndürme helikopterlerine dönüştürülmüştür.

Gelişim Süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD, Vietnam Savaşı'nı kazanmanın yolunun helikopterlerden geçtiğini düşünerek taşıma amaçlı modeller üretmeye karar verdi. Bu amaçla, sivil benzerleri gözönüne alınarak bazı taşıma helikopterleri yapıldı. Ancak bu ilk örnekler, kapıya monte edilen makineli tüfekler dışında çok savunmasızdı. Acil bir durum olduğunda Jet uçakları helikopterlerin yardımına gidebiliyordu fakat çoğu zaman bu yeterli değildi. Ayrıca jet motorlu uçakların helikopterler gibi yavaş uçan araçlarla birlikte hareket ederek onlara refakat etmesi çok zordu.

Bell firması 1950'den beri helikopter üretiyordu, ürettikleri UH-1 ABD Ordusu'nda geniş çaplı olarak kullanılıyordu. Tasarlanan yeni savaş helikopteri ise küçük, hafif, yüksek performanslı ve ince gövdeli olmalıydı. Gövdenin ince tutulması helikopterin isabet alma ihtimalini azaltacaktı.

Vietnam Savaşı'nın uzamasıyla birlikte daha çok helikoptere ihtiyaç duyulmaya başlandı. Bu savaşta kullanılması düşünülen Lockheed firmasının Ah-56 Cheyene helikopterinin eksikleri vardı ve çok hantaldı. Bunun üzerine AH-1'lerin kullanılmasına karar verildi. Kısa süre sonra AH-1'ler vazgeçilmez olduklarını kanıtladılar. O zamanki AH-1'lerin ateş gücü; burun altındaki 20 mm.'lik üç namlulu otomatik top, TOW Anti-tank füzeleri ve Hydra roketlerinden oluşuyordu.

AH-64 Apache'lerin gelmesiyle geçmişte ABD ordusu filosunun belkemiğini oluşturan AH-1'lerin neredeyse tamamını Apache'lerle değiştirmiştir. Şu anda sadece Amerikan Deniz Piyade Kolordusu Amerikan Hava Süvari Taburu AH-1 kullanmaktadır. Diğer AH-1 ve UH-1'ler Ulusal Muhafız'lara tahsis edilmiştir. AH-1'lerin tasfiye edilmesi askerler tarafından pek iyi karşılanmamıştır. Daha geniş elektronik donanıma sahip olsa da AH-64, AH-1'lerin hızına ve manevra kabiliyetine sahip değildi. Bu yüzden Amerikan Deniz Piyadeleri AH-1W Super Cobra helikopterlerini kullanmaktadır ve daha üst bir modeli olan AH-1Z Viper cobra da geliştirilmektedir.

Super Cobra, normal AH-1'den daha kuvvetli motora ve daha yeni elektronik ekipmana sahiptir. Ayrıca Super Cobra'lara AIM-9 Sidewinder (Saydvindır) havadan havaya füzeleri ve HELLFIRE(Helfayr) füzeleri monte edilebilir.

Kullanıldığı Muharebeler[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD Ordusu tarafından 1968'de Vietnam Savaşı'ndaki Tet saldırısında kullanılan AH-1 Kobra, 1983 yılındaki Grenada işgali sırasında da Deniz Piyadeleri'ni desteklemekle görevlendirildiler.

İran-Irak Savaşı'nda Irak ordusuna ait 6 adet Mi-24 İran AH-1J'ler tarafından düşürüldü.

Çöl Fırtınası Operasyonu'nda Amerikan Deniz Piyade Kolordusuna ait 78 adet AH-1 Cobra ve Sea Cobra 1.273 sorti yapmış ve hiç kayıp vermemiştir.

İsrail geçmişte bu helikopterleri Suriye'ye ait tankları yok etmekte de kullanmıştır. Bunların arasında modern T-72 Sovyet tankları da vardır.

Türkiye uzunca bir süredir AH-1'leri PKK'ya karşı düzenlenen operasyonlarda kullanmaktadır.

Kullanan Ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

20mm'lik otomatik top
AH-1'in ön taraftan görünüşü(ince gövdeye dikkat)

Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından, PKK ile mücadelede ihtiyaç duyulması dolayısıyla alınmaya başlanmıştır. Şu anda Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde 35¹ adet AH-1 Kobra helikopteri vardır.

¹Resmi değildir

AH-1 Modelleri[değiştir | kaynağı değiştir]

(kronolojik olarak sıralanmıştır)

  • AH-1G - ABD için üretilen ilk model, 1966
  • AH-1Q - tamamen yeni silah ve hedefleme sistemleri, bütün ekipmanların motorun altına alındı
  • AH-1S - Amerikan ordusunu modernleştirme projesi gereği TOW roketlerinin silah ateşleme sistemleri yenilenmiştir, 1980
  • AH-1P - denemeler için yeni GFK rotorları takıldı, kokpit ve gece görüş ekipmanları yenilendi
  • AH-1E - denemeler için ana silah teknolojisi yenilendi
  • AH-1F - Standart Cobra olarak bilinen model, hedefleme sisitemi ve radar uyarı sistemi yenilendi.
  • AH-1J Sea Cobra - Amerikan Deniz Piyadeleri ilk model, 2 türbinlidir
  • AH-1T Sea Cobra - performans artırıldı
  • AH-1W Super Cobra - çoğu parça tamamen değiştirildi, performans artırıldı, yeni silah ve elektronik uçuş sistemleri takıldı
  • AH-1Z King Cobra - 4 palli rotora geçildi, gece görüş sistemi geliştirildi ve Lockheed Martin üretimi hedefleme sistemi takıldı

Teknik Veriler[değiştir | kaynağı değiştir]

AH-1G[değiştir | kaynağı değiştir]

Fiziksel Özellikler
Ağırlık yüksüz → 2.993 kg (6.6600 lb), yüklü → ? kg
Uzunluk 16,2 m (44 ft, 7 in)
Genişlik rotorla → 13,41 m , rotorsuz → ?
Yükseklik 4,1 m (13 ft 5 inç)
Mürettebat 2; pilot, silahçı (aynı zaman yardımcı pilot)
Performans
Motor Lycoming T53-L-703 turboşaft motoru, 1.100 SBG (820 kW)
Hız 227 km/s, 171 mil/s
En Yüksek Kalkış Ağırlığı 4.535 kg (10.000 lb)
Menzil 574 km, 357 mil
Hizmet Tavanı 3.720 m , 12.200 ft
Güç/Ağırlık Oranı  ?
Ateş Gücü
Birincil Silah M197 20 mm'lik otomatik top
Güdümlü Füzeler Yok
Roketler  ?
Ek Donanımlar
Elektronik Donanımlar  ?

AH-1S[değiştir | kaynağı değiştir]

AH-1F modelinin çizimi
Fiziksel Özellikler
Ağırlık yüksüz → 2.993 kg (6.6600 lb), yüklü → ? kg
Uzunluk 13,6 m (44 ft, 7 in)
Genişlik rotorla → 13,41 m , rotorsuz → ?
Yükseklik 4,1 m (13 ft 5 inç)
Mürettebat 2; pilot, silahçı (aynı zaman yardımcı pilot)
Performans
Motor Lycoming T53-L-703 turboşaft motoru, 1.800 SBG (1.300 kW)
Hız 195 km/s, 120 mil/s
En Yüksek Kalkış Ağırlığı 4.535 kg (10.000 lb)
Menzil 510 km, 315 mil
Hizmet Tavanı 3.720 m , 12.200 ft
Güç/Ağırlık Oranı  ?
Ateş Gücü
Birincil Silah M197 20 mm'lik otomatik top
Güdümlü Füzeler BGM-71 TOW
Roketler 20mm Hydra Yüksek patlayıcı başlıklı roket
Ek Donanımlar
Elektronik Donanımlar  ?

AH-1W[değiştir | kaynağı değiştir]

AH-1W Super Cobra
Fiziksel Özellikler
Ağırlık yüksüz → 4.670 kg (? lb), yüklü → 6,690 kg
Uzunluk 16,26 m (? ft)
Genişlik kanatlarla → 13,41 m , kanatsız → ?
Yükseklik 4,17 m (? ft)
Mürettebat 2; pilot, silahçı (aynı zaman yardımcı pilot)
Performans
Motor General Electric 2 × 1.690 BG T-700-GE-401 türbinli motor
Hız 281 km/s, ? mil/s
En Yüksek Kalkış Ağırlığı 4.535 kg (10.000 lb)
Menzil 590 km, ? mil
Hizmet Tavanı 5,480 m , 17.970 ft
Güç/Ağırlık Oranı 980 kg
Ateş Gücü
Birincil Silah M197 20 mm'lik otomatik top
Güdümlü Füzeler TOW, AIM-9
Roketler 12
Ek Donanımlar
Elektronik Donanımlar AHB Bigisayar donanımı

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta AH-1 Kobra ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.