BGM-71 TOW

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
TOW füzesi M151 MUTT ateşlenirken

BGM-71 TOW ABD tarafından geliştirilen yarı otomatik güdümlü SACLOS sınıfı bir tanksavar füzesidir. TOW kısaltması İngilizce Tube launched, Optically tracked, Wire command link guided kelimelerinin baş harflerinden almaktadır. 1970 yılında üretilen füze dünya çapında özellikle Batı ülkeleri arasında en çok kullanılan füze sistemidir. Halen üretimine devam edilmekte olan füze her türlü pasif zırhı geçebilmektedir. TOW Güdümlü Antitank Füze sistemlerinin hedefte istenen etkiyi gerçekleştirmesi ihtiva ettikleri savaş başlıkları ile olur. Gerek ilk modellerdeki standart tip HEAT başlıklar ve gerekse daha sonraları geliştirilen tandem etkili harp başlıkları "Munroe Etkisi" etkisi denilen fizik kanunu esasına dayanan çukur imla hakkı ( boşluklu imla hakkı / Shaped Charge) sistemi ile gerçekleşir. Bu yapı penetrasyon etkisinin zırh üzerinde bir noktada toplanmasını ve yine aynı noktadan zırh içine çok kuvvetli olarak patlamalı basınç yaparak zırhı delmesini, delinen bu noktadan da içeriye oluşan patlamanın girmesini sağlamaktadır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

1963 ve 1968 yılları arasında Hughes Aircraft firması hem kara hem de helikopterden fırlatılabilecek XBGM-71A modeli üzerinde çalışmalar yapmaktaydı. 1968 yılındaki ihaleyi kazanan Hughes, 1970 yılında ilk üretilen füzeleri ABD Ordusuna teslim etti. BGM-71 serisi füzelerin gelmesi ile halihazırda kullanılmakta olan M40,106mm geri tepmesiz tüfek ve MGM-32 ENTAC füze sistemleri ordu kullanımından kaldırıldı. Bunun yanında helikopterden fırlatılan AGM-22B yerine bu füzeler yüklendi. 1972 yılında füze Kuzey Vietnam Ordusunun saldırılarına karşı cevap veren Güney Vietnam ordusuna ait UH-1B helikopterlerine yüklendi. TOW füzeleri zaman içerisinde geliştirildi. İlk gelişmiş TOW’lar 1978 yılında, TOW 2 modeli 1983, ve TOW 2A/B modeli 1987 yıllarında kullanılmaya başlandı. 2001 yılında yeni nesil füze çalışmalarına başlandı.

Birkaç TOW füzesi 22 Temmuz, 2003 tarihinde Saddam Hüseyinin oğulları Uday Hüseyin ve Kusay Hüseyinin öldürülmesi sırasında kullanıldı.[2]

Modelleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Hughes firmasını satın alan Raytheon firması günümüzde TOW füzelerinin üretimine devam etmektedir.

Sıfatı Türü Boyu Çapı Kanat açıklığı Ateşleme ağırlığı Savaş başlığı Zırh delme özelliği (tahmini) Menzili Hızı[1]
XBGM-71A/BGM-71A Hughes Tube launched Optically tracked Wire command link guided (TOW) Missile 1.16 m 0.152 m 0.46 m 18.9 kg 3.9 kg (2.63 kg HE) HEAT 600 mm 65-3,750 m 278 m/s
BGM-71B BGM-71A modeli; gelişmiş menzilli
BGM-71C BGM-71B modeli; ‘’’I’’’mproved ‘’’TOW’’’ (‘’’ITOW’’’) ve boşluklu imla hakkı başlığı 1.41 m (uzatılmış); 1.17 m (kıvrılmış) 19.1 kg 800 mm
BGM-71D BGM-71C modeli; TOW-2 geliştirilmiş güdümleme, motor ve savaş başlığı 1.51 m (uzatılmış); 1.17 m (kıvrılmış) 21.5 kg 5.9 kg (3.6 kg HE) HEAT 900 mm
BGM-71E BGM-71D modeli;TOW-2A füzesi yarı etkin zırha karşı ikili başlıklı 22.6 kg 1,000 mm’lik yarı etkin zırh
BGM-71F BGM-71D modeli; TOW-2B üst saldırı modeli 1.168 m bilgi yok
BGM-71G BGM-71F modeli; AP başlığı; üretilmedi bilgi yok bilgi yok bilgi yok bilgi yok
BGM-71H BGM-71E modeli; "sığınak delen" modeli düşman savunma binalarına karşı kullanıldı bilgi yok bilgi yok bilgi yok bilgi yok

Hughes 1989 yılında kablosuz güdümlü bir TOW olan TOW-2N modelini geliştirdi ancak bu füze ABD Ordu envanterine alınmadı. Hughes firmasını satın alan Raytheon üretim hattında TOW serisini geliştirmeye devam etti. Ancak 1998 yılında FOTT (Follow-On To TOW) programı iptal edildi. 30 Kasım 2001 tarihinde TOW-FF (TOW-Fire and Forget) programı bütçe kesintisine uğradı. [3]. 2001 ve 2002 yıllarında, Raytheon ve ABD Ordusu ortak bir çalışma içerisine girerek geliştirilmiş menzilli TOW 2B modeli üzerinde çalışmaya başladı. Bu tasarıma önce TOW-2B (ER), ardından ise TOW-2B Aero adı verildi. 2004 yılında üretimine başlanan füze şu ana kadar ABD Ordusu envanterine girmedi.

TOW missile.

Şuan üretilen TOW füzeleri ateşle ve unut türünden değil ikinci nesil kablo güdümlü füzelerden kullanılan Yarı Otomatik Komuta Güdümlü sistem kullanılmaktadır. Bunun anlamı belirli bir kaideden atılan füze hedefine çarpıp imha olana dek bir operatör tarafından nişangah ile izlenmektedir. Bu eksi özelliğinden ötürü ateşle ve unut modeli güdümleme sistemine sahip füzeler üzerine araştırmalara hız verilmiştir.

Uluslararası modelleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İran elde ettiği TOW füzeleri üzerinde çalışmalar yaparak bu füzenin kopyası olan Toophan modelini geliştirmiş olup üretimini sürdürmektedir.

Fırlatma kaideleri[değiştir | kaynağı değiştir]

M1134 Stryker
M901 ITV

TOW ABD Ordusu tarafından BGM olarak tain edilmiştir. BGM kısaltmasının açılımı, İngilizce Multiple Launch Environment (B) Surface Attack (G) Guided Missile (M) (Farklı Kaideden Fırlatılabilen Kara Hedeflerine Karşı Güdümlü Füze)

M151 kaidesi genellikle piyade birliklerinde kullanılmakla birlikte farklı türden araçlara monte edilebilmektedir. Bunlara örnek M151 jeep, M113 APC, ve M966 HMMWVdir. Fırlatıcı teknik olarak omuzdan kullanılabilir ancak cüssesi büyük olduğunda pek tercih edilmez. Yeni model fırlatıcılara gece görüş nişangahları yerleştirilerek hem ağırlık düşürülmüş hem de füzenin kullanımı arttırılmıştır.

Araçlar içinde özel TOW sistemleri üretilmiştir. Örneğin M2/M3 Bradley IFV/CFV, M1134 Stryker ATGM taşıyıcı ve son plarak M901 ITV (Improved TOW Vehicle). Bu araçlara genellikle İngilizce TOW Under Armor (TUA) Türkçesi Zırh Altında TOW adı verilir.

AH-1 helikopteri için M65 sistemi ve UH-1 modeli için XM26 sistemleri geliştirilmiştir. XM26 sisteminin daha sonra AH-56 helikopterlerine takılması düşünülmüş ancak bu helikopter projesinin iptali ile bu gerçekleşememiştir.

M41 TOW modeli ve geliştirilmiş hedef yakalama sistemi (ITAS) ile birleştirilen TOW 2 füze sistemleri M220 (HMMWV) araçlarına takılmıştır. TOW ITAS ABD Kara ve Deniz kuvvetlerine bağlı hava, hava taaruuz ve hafif piyade birlikleri bünyesinde kullanılmaktadır. ITAS geliştirilmiş zırh geçme özelliğine sahiptir. Bu silahla donatılan ağır veya hafif sialhlı birlikler ağır zırhlı birliklere karşı oldukça başarılı olmaktadır. TOW ITAS sistemine sahip birlikler sadece hedef yoketme değil özellikle yerleşim alanlarındaki çatışmalarda keşif, gözetleme, kurtarma ve hedef belirleme görevlerini başarıyla yapabilmektedir.

TOW ITAS üç ayrı hat değişkliği barıdırır: hedef belirleme altsistemi (TAS), atış kontrol altsistemi ve batarya güç kaynağı. Geliştirilmiş TOW 2 travers tertibatı; halen kullanılan TOW fırlatma tüpü ve üçayağı ile TOW HMMWV değiştirme aparatından oluşmaktadır. TAS tek bir kutu içerisinde doğrudan görüş optiği, ikinci nesil ileri görüş kızılötesi (FLIR) ve gece görüş nişangahlarını, füze takip ve lazer menzil bulucuyu barındırır.

Kullanan ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağlantılı içerik[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
BGM-71 TOW ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.

Kendisini izleyen modelleri[değiştir | kaynağı değiştir]

BGM-71 - MIM-72 - UGM-73 - BQM-74 - BGM-75 - AGM-76 - FGM-77

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]