Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Amerikan Ordusu sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri
United States Armed Forces (USAF)
United States Department of Defense Seal.svg
Birimler United States Department of the Army Seal.svg ABD Kara Kuvvetleri
USMC logo.svg ABD Deniz Piyadeleri
United States Department of the Navy Seal.svg ABD Deniz Kuvvetleri
Seal of the US Air Force.svg ABD Hava Kuvvetleri
USCG S W.svg ABD Sahil Güvenlik
Merkezi Pentagon, Arlington County, Virjinya
Komuta
Başkomutan Başkan Barack Hussein Obama
Savunma Bakanı Chuck Hagel
Genelkurmay Başkanı General Martin Dempsey
Genel bilgiler
Genel askerlik yaşı 17–62
Zorunlu askerlik Yok
Askere alınması mümkün
olan vatandaş sayısı
72.715.332 erkek 18-49 (2008),
71.638.785 kadın 18-49 (2008)
Askere alınmaya uygun
olan vatandaş sayısı
59.413.358 erkek 18-49, (2008),
59.187.183 kadın 18-49 (2008)
Her sene askerlik yaşına
gelen vatandaş sayısı
2,186,440 erkek (2008),
2.079.688 kadın (2008)
Etkin personel sayısı 1.477.896 (sıralama 2.)
Rezerve personel sayısı 1.458.500
Maliye
Bütçe 692 milyar $
GSYİH Paydası  %4,7 (2010)
İlgili maddeler
Tarih Amerika Bağımsızlık Savaşı
Amerika İç Savaşı
I. Dünya Savaşı (1917–1918)
II. Dünya Savaşı (1941–1945)
Kore Savaşı (1950-1953)
Soğuk Savaş (1945–1991)
Vietnam Savaşı (1959-1975)
I. Körfez Savaşı (1991)
11 Eylül Saldırıları (2001)
Afganistan Savaşı (2001-günümüz)
Irak Savaşı (2003-2011)

Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri (İngilizce: United States Armed Forces), ABD'nin bütün silahlı kuvvetlerinin birleşik olarak oluşturduğu yapıdır. ABD Ordusu ilk kez, yeni kurulan ulusu Amerikan Bağımsızlık Savaşı'nda Büyük Britanya'ya karşı savunmak üzere 13 kurucu eyaletin oluşturduğu Kongre yönetimi sırasında kuruldu. Amerika Birleşik Devletleri Kara Kuvvetleri, ABD Deniz Piyadeleri ve ABD Deniz Kuvvetleri 1776'daki bağımsızlık bildirisinin açıklanacağı öngörüsüyle 1775'te oluşturuldu. Dünyadaki en büyük hava kuvvetlerinden birine sahip olmasına rağmen, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri 1947'ye kadar bağımsız bir komutanlık haline getirilmedi.

Kurulmasından itibaren ordu Amerikan tarihi'nde belirleyici bir rol oynadı. Zafer ile biten Berberi Savaşları (1.si 1801-1805; 2.si 1815) ve daha sonra Amerika'nın "İkinci Bağımsızlık Savaşı" olarak nitelenen 1812 Savaşından sonra bir ulusal birlik ve kimlik duygusu oluşmaya başladı. ABD'nin kurucu babaları olarak bilinen kurucuların sürekli silahlı bir güce sahip olmakla ilgili kuşkuları vardı ve resmi olarak II. Dünya Savaşı'nın başlamasına kadar bir barış zamanı ordusu kurulmadı.[1]

ABD Başkanı, ordunun uyumlu çalışmasında rol alan ABD Savunma Bakanı, Savunma Bakanlığı ve ABD Deniz Kuvvetleri ile beraber ordunun başkomutanı olarak görev yapar. 9/11 saldırıları, Birleşik Devletler'e dönük olarak iç saldırılarla mücadele etmek için ABD Ülke Güvenliği Birimi'nin kurulmasına neden olmuştur.

Ordu yaklaşık olarak yarısı aktif görevde diğer yarısı ise yedek olmak üzere yaklaşık olarak 3 milyon kişiden oluşmaktadır. Ordu insan gücünü gönüllülerden oluşan büyük bir havuzdan temin edebildiği için zorunlu askere çağırma ihtiyacı duymamaktadır. C-5 Galaxy, C-17 Globemaster III, ve C-130 Hercules nakliye uçaklarından oluşan büyük filo ile yoğun koruma yetenekleri etkin biçimde kullanılan personelin çoğunluğu ordunun lojistik birimlerinde bulunmaktadır. Gerekli yakıtı güçlü havada ikmal tanker filosu sağlamaktadır. Ordunun 11 tane uçak gemisi diğer donanma unsurları ile beraber ABD'ye dünya çapında harekat olanağı sağlamaktadır.

Organizasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Tüm bireyleri Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri'nin birer parçasıdır ve ABD Anayasası'na dayanarak başkomutan olarak görev yapan ABD Başkanı tarafından sivil iktidarın emrindedir. Gene bir sivil olan savunma bakanının emrinde olan Sahil Güvenlik Komutanlığı dışındakiler Savunma Bakanlığı'na bağlıdır. Sahil Güvenlik Komutanlığı barış zamanında Ülke Güvenliği Birimi'nin emrinde iken savaş zamanında Donanma yoluyla Savunma Bakanlığı emrine girmektedir.[2]

Askeri hareketi diplomasi ile uyumlu hale getirmek için Başkan'ın, Ulusal Güvenlik Danışmanı'nın başkanlık ettiği Ulusal Güvenlik Kurulu adında bir danışma kurulu vardır. Başkan'ın altında Savunma Bakanlığı'ndan sorumlu bir bakanlar kurulu üyesi olarak Savunma Bakanı bulunur. Hem Başkan hem de Savunma Bakanı, ABD Genelkurmay Başkanı ve Genelkurmay Başkan Yardımcısı tarafından yönetilen tüm kuvvet komutanlıklarını içine alan Genelkurmay'dan tavsiyeler almaktadır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Choctaw Kızılderili şef/ABD'li General Pushmataha, 1824.

ABD'nin kuruluş öncesi ve kuruluş dönemi sürecinde, ordu için askerler eyaletlerin emrindeki eğitimsiz silahlı kişiler arasından sağlanıyordu. Konfederasyon Kongresi ilk kez bir kara ordusu kurulmasına karar verince bunun için eyaletlerdeki silahlı kişilerden yararlanıldı. Bu ordu, General George Washington komutasında, Amerikan Bağımsızlık Savaşı'nı kazandı ancak akabinde ordu dağıtıldı.

Ancak kısa bir süre sonra düzenli bir kara ve deniz kuvvetine ihtiyaç olduğu açığa çıktı. ABD Donanması Kongre 1794'te birkaç tane fırkateyn sipariş edince kurulmuş oldu ve bu arada bir de düzenli kara ordusu kuruldu ancak çok küçük ve büyük oranda savaş zamanı eyaletlerdeki silah kullanan kişilerin katkısına muhtaçtı.

Uluslaşmanın başlamasından Amerikan İç Savaşı'na kadar geçen sürede, Amerikan silahlı güçleri Osmanlı devletine kâğıt üzerinde bağlı olan[kaynak belirtilmeli] Cezayirli Berberi Korsanlar ile savaştı ve kazandı; statükoyu bitiren 1812 Savaşı'nda İngilizlere karşı savaştı ve Meksika-Amerika Savaşında Meksikalıların güneybatı topraklarının çoğunu ele geçirdi.

1861'de Amerika İç Savaşı'nın başlaması ile beraber, büyük miktarda silahlı kuvvet, ülkenin en iyi generallerinin çoğunluğu içlerinde olmak üzere, Amerika Konfedere Devletleri ordusunun safına katıldı ve iki ordu, 1865'te Kuzey Eyaletler Birliği'nin zaferi ile sonuçlanan ve 600.000'e yakın yaşama malolan uzun, kanlı bir savaşa girişti.

Antietam Muharebesi. 1860 nüfus sayımına göre 13 ve 43 yaş arası beyaz erkeklerin %8'i iç savaş sırasında öldü.[3]

İç Savaş ve 1890'lar arasında geçen sürede, ordunun birimleri yeni yerleşimciler ülkenin içlerine doğru ilerledikçe Kızılderililere karşı savaştıysa da ordunun gevşek bir yapıya dönüşmesine izin verildi. Yüzyılın sonunda ABD hızlıca yeni bir dünya gücü oluyordu. Ordu, birçok Latin Amerika müdahalesinin yanı sıra, Küba Bağımsızlık Savaşı ve Filipin-Amerika Savaşı'nda savaştı ve Theodore Roosevelt, Amerikan gücünü dünyaya göstermek için Büyük Beyaz Filo'ya dünya turu yaptırdı. Ek olarak Ulusal Muhafızları kuran 1903 Milis Yasası yapıldı.

Savaş sonrası dönemde orduya verilen önem azaldı ancak II. Dünya Savaşı'na doğru gerilim arttıkça orduya tekrar çeki düzen verildi. Kuzey Afrika'yı, İtalya'yı alan ve D-Day günü Fransa'ya çıkarma yapan birliklerin büyük bir çoğunluğu ABD Kara Kuvvetleri birliklerinden oluşuyordu ve Pasifik Cephesi (II. Dünya Savaşı)'nde de Japonya'ya ve müttefiklerine karşı yoğun bir biçimde ABD Donanması, Deniz Piyadeleri ve kara kuvvetleri birlikleri kullanıldı.

II. Dünya Savaşı'nın sonu ve ABD ve NATO müttefikleri ile Sovyetler Birliği ve Varşova Paktı üyeleri arasında büyük ancak sonuç olarak şiddet içermeyen bir mücadele olan Soğuk Savaş'ın başlangıcıydı. Yüzbinlerce ABD askeri asla yaşanmayacak bir çatışma beklentisi ile Avrupa'da konuşlandırıldı.

Ancak ABD kuvvetleri Vietnam Savaşı ve Kore Savaşı savaşlarına katıldı. Kore Savaşı'nda Güney Kore'ye karşı savaşan Kuzey Kore ve Çin'e karşı, Güney Kore ile birlikte hareket eden ABD ve BM kuvvetleri arasındaki savaş status quo ante ile sonuçlandı. Kuzey Vietnam ve Güney Vietnam ile ABD arasındaki savaş, ertesinde Kuzey Vietnam'ın Güney Vietnam'ı ele geçirmesine yolaçan bir ateşkes antlaşması ile sona erdi.

Normandiya'da Omaha Plajına çıkarma yapan birlikler.
B-2 leading Valiant Shield.jpg

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Moisés Naím. "Megaplayers Vs. Micropowers". http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=3476. Erişim tarihi: 18 Aralık. 
  2. ^ ABD Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın hem askeri hem de inzibati görevleri vardır. İlgili madde de şöyle der: "28 Ocak 1915 tarihinde kurulmuş olan Sahil Güvenlik Komutanlığı Amerika Birleşik Devletleri'nin her zaman silahlı bir gücü ve silahlı kuvvetlerinin bir dalı olacaktır." ABD'nın Irak'ı işgali de dahil olmak üzere Sahil Güvenlik Komutanlığı, daha önceki adıyla Revenue Cutter Service (Vergi Kesme Servisi;1790'da kaçakçılığı önlemek ve yeni kurulan devlete vergi geliri sağlamak için kurulduğundan dolayı bu isim verilmiştir.) 1790'dan beri her zaman ABD'nin önemli silahlı kuvvet komutanlıklarından biri olmuştur.
  3. ^ Lambert, Craig (May–June 2001). "The Deadliest War". Harvard Magazine. http://www.harvardmagazine.com/on-line/050155.html. Erişim tarihi: 2007-10-14.