İvan Panfilov

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İvan Vasilyeviç Panfilov
Doğum 1 Ocak 1893
Petrovsk, Saratov Oblastı
Ölüm 18 Kasım 1941 (48 yaşında)
Volokolamsk, Moskova Oblastı
Bağlılığı Rusya İmparatorluğu Rus İmparatorluğu (1915-1917)
Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Rusya SFSC (1917-1922)
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Sovyetler Birliği (1922-1941)
Hizmet yılları 1915-1941
Rütbesi Tümgeneral
Birimleri 316. Piyade Bölüğü
Savaşları/Çatışmaları I. Dünya Savaşı
Rusya İç Savaşı
Sovyet-Polonya Savaşı
II. Dünya Savaşı
Madalyaları
Sovyetler Birliği Kahramanı
Lenin Nişanı
Kızıl Bayrak Nişanı
Kızıl Bayrak Nişanı
Kızıl Bayrak Nişanı

İvan Vasilyeviç Panfilov (Rusça: Ива́н Васи́льевич Панфи́лов) (1 Ocak 1893 - 18 Kasım 1941) Sovyet generali ve Sovyetler Birliği Kahramanı. II. Dünya Savaşı'nda Moskova Muharebesi'nde komutası altındaki 316. Piyade Bölüğü ile sayıca üstün Nazi zırhlı birliklerine karşı verdiği mücadele ile bilinir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Panfilov muhasebeci bir babanın oğlu olarak Petrovsk'da dünyaya gelir. 1904 yılında annesinin ölümü üzerine 12 yaşında okulu bırakıp çalışmak zorunda kalır. Babası 1912 yılında ölür. 1915 yılında I. Dünya Savaşı sürerken askere alınır ve Çarlık Ordusunun 638. Piyade Alayına katılır. Görevi süresince çavuşluğa terfi eder. 1917 yılı Şubat Devrimi sürecinde asker arkadaşları tarafından alayın sovyet organına temsilci olarak seçilir.

İç savaş[değiştir | kaynağı değiştir]

Ekim Devrimi'nin ardından patlak veren Rus İç Savaşı'na yeni kurulan Kızılordu saflarında katılır. Vasili Çapayev komutasındaki 25. Piyade Bölüğüne takım komutanı olarak atanır. 1919 yılı Mart ayında bölük Urallar'a gönderilir, burada Amiral Aleksandr Kolçak'a bağlı Aleksandr Dutov komutasındaki Beyaz Ordu birliklerinin üzerine yürür. Daha sonra Çariçin'a geçerek Anton Denikin komutasındaki birliklerle çarpışır. Panfilov tifüse yakalanarak cephe gerisine çekilir. 1920 yılı Nisan ayında iyileşerek görevine döner. Sovyet-Polonya Savaşı'nda çarpıştıktan sonra Rusya Komünist Partisi (Bolşevik) üyesi olur.[1] Gösterdiği başarılardan dolayı 1921 yılında Kızıl Bayrak Nişanı'na layık görülür.[2] Ukrayna bölgesindeki 183. Sınır Taburuna atanır. 1921 yılı Kasım ayında Kiev'de kurmay okuluna başlar. Aynı yıl Maria Kolomietz ile evlenir. Evlilikten Valentina, Evgenia, Galina, Maya adlı kızları ve Vladlen adlı oğulları doğacaktır.[3] 1923 yılında subay olarak mezun olarak 52. Yaroslavl Piyade Alayına bölük komutanı atanır.

Orta Asya[değiştir | kaynağı değiştir]

1924 yılı Mart ayında Basmacı Ayaklanması'na karşı düzenlenen askeri sefer gönüllü olarak katılmak için Türkistan bölgesine geçer. 1. Türkistan Piyade Alayında bölük komutanlığına atanır. Bu süre zarfında 1925 yılında Pamir Dağları bölgesine gider ve 1928 yılında terfi eder. Ayaklanmanın bastırılmasındaki katkılarından dolayı 1929 yılında ikinci Kızıl Bayrak Nişanı'na layık görülür. Uzun yıllar bölgede kalan Panfilov 1931 yılında 8. Piyade Tabur komutanlığı, 1932 yılında ise 9. Kızıl Bayrak Piyade Alay komutanlığı yapar. 1935 yılında Taşkent'teki askeri akademide ders vermeye başlar.1937 yılında Orta Asya Garnizonu Kurmay Başkanlığına atanır. 1938 yılı Ekim ayında Kırgız Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti askeri komiseri olur. 4 Haziran 1940 günü tümgeneralliğe terfi eder.

Barbarossa Harekâtı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sürmekte olan II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası 22 Haziran 1941 günü Barbarossa Harekâtı adı verilen seferle Sovyetler Birliği topraklarına saldırınca Panfilov cepheye gönderilmek üzere yedeklerin örgütlenmesinden sorumlu olur. 12 Temmuz 1941 günü Alma Ata'da kurulan 316. Piyade Bölük komutanlığına getirilir. Birlik genellikle Kazak ve Kırgız Sovyet Cumhuriyetlerinden gelen yedeklerden oluşur.

Moskova Muharebesi[değiştir | kaynağı değiştir]

27 Ağustos 1941 günü birlik Leningrad yakınlarındaki Boroviçi'ye gelir ve 52. Ordu birliklerine katılır. 2 Eylül günü geri göreve çekilerek cephe gerisinde bir ay geçirirler. 7 Ekim günü Wehrmacht birlikleri Moskova'ya saldırınca Moskova Muharebesi'ne katılmak üzere cepheye gönderilirler. 10 Ekim günü cepheye varan birlikler Konstantin Rokossovski'ni 16. Ordusu'nun sol kanadına yerleştirilir. Birliğin görevi Volokolamsk güneyindeki 41 km uzunluğundaki koridoru savunmaktır. 15 Ekim günü hat boyunca Nazi saldırısı başlar. İki hafta süren çarpışmaların ardından 316. Bölük Volokolamsk'ı terk etmek durumunda kalır. 16. Ordu ile birlikte Moskova'ya doğru geri çekiliş başlar. 316. Bölüğün ağır kayıplar vermesine rağmen gösterdiği şiddetli direniş sayesinde Alman ilerleyişi yavaşlar ve Moskova'daki savunma hatlarının güçlendirilmesi için zaman kazanılmış olur. 11 Kasım günü Panfilov çarpışmalar sırasında gösterdiği kahramanlık sebebiyle üçüncü kez Kızıl Bayrak Nişanı'na layık görülür.

Dubosekovo köyünden geçen 316. Bölüğün yeni cephe hattı 15-16 Kasım akşamı Almanlar tarafından yarılır. Bu çarpışmalarda bölüğün hayatta kalan 28 askeri ölünceye kadara savaşarak 18 Alman tankını imha eder.[4] Sovyet komuta heyeti hattın yarıldığı bölgeler 78. Sibirya Piyade Bölüğündeki yedek birlikleri göndererek Nazilerin ilerleyişini önce yavaşlatır sonra da durdurur. Yoğun direniş ve kışın bastırmasıyla birlikte Almanların Moskova'yı ele geçirme planları başarısız olur.

17 Kasım günü Savunma Halk komiserliği kararıyla birlik muhafız birliği olarak onurlandırılarak adı 8. Muhafız Piyade Bölüğü olarak değiştirilir. 18 Kasım günü birlik karargâhına gelen bir grup savaş muhabiri Panfilov'u karardan haberdar eder. Açık arazide muhabirlere cephenin durumunu anlatan Panfilov, havan saldırısı sonucu şarapnellerin vücuduna isabet etmesi sonucu hayatını kaybeder.

Geleneği[değiştir | kaynağı değiştir]

Muharebe sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Panfilov'un mezarı (en sağdaki)

23 Kasım günü muhafız birliği savaşta kaybettikleri komutanlarının anısına "Panfilovskaya" ünvanını alırken, birlik askerleri "Panfilov'un askerleri"[5] olarak anılmaya başlar. Birlik Aralık ayında Alman birliklerinin Moskova önlerinden atılmasını sağayan karşı taarruzda da ön saflarda yeralır. Birlik II. Dünya Savaşı sona erdiğinde Litvanya'daki Kurlandiya Kuşatması'nda görev almıştır.

Panfilov 12 Nisan 1942 tarihinde Sovyetler Birliği Kahramanı ilan edilir. General Novodevichy Mezarlığı'nda diğer Sovyet kahramanları Lev Dovator ve Viktor Talalihin ile birlikte yatmaktadır.

Edebiyat[değiştir | kaynağı değiştir]

Panfilov, Sovyet yazar Aleksandr Bek tarafından yazılan Moskova Önlerinde - Volokolamsk Şosesi aslı eser sayesinde dünya çapında ilgi odağı haline gelir. Eserde 316. Bölüğün Moskova Muharebesi sırasında verdiği mücadele Teğmen Baurjan Momışuli'nin ağzından anlatılır.[6][7][8] Bek tarafından yazılan eser Heiner Müller'in 1984-87 döneminde yazdığı oyunlara ilham kaynağı olmuştur.

Adının verildiği yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Canlandırmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Panfilov çok sayıda sinema ve televizyon filminde çeşitli aktörler tarafından canlandırılmıştır:

  • 1968 yapımı Moskova Arkamızda adlı filmde Vsevolod Sanaev (1912-1996) tarafından canlandırılmıştır[9]
  • 1984 yapımı Volokolamsk Şosesi adlı televizyon dizisinde Georgi Burkov (1933-1990)tarafından canlandırılmıştır[10]
  • 1985 yapımı Moskova Muharebesi adlı filmde Konstantin Stepnakov (1928-2004) tarafından canlandırılmıştır[11][12]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Üyelik numarası 0291274'dür
  2. ^ 1921 yılında Kızıl Bayrak Nisanı alanların listesi (Rusça) 12 Temmuz 2012 tarihinde erişilmiştir
  3. ^ Özgeçmişinden (Rusça) 12 Temmuz 2012 tarihinde erişilmiştir
  4. ^ Konuyla ilgili olarak 1948 yılında yapılan bir Sovyet askeri araştırması net rakamlar belirsiz olmakla beraber olayın gerçekten yaşandığını ancak abartılmış olabileceğini teyit eder
  5. ^ Rusça: Panfilovtsy
  6. ^ Eser özellikle İsrail silahlı kuvvetlerinde el kitabı olmuş, disiplin uygulamalarına örnek teşkil etmiştir
  7. ^ Fidel Castro, Norberto Fuentes ile yaptığı röportajda kitaptan anayurt savunmasının önemini ve halka olan etkisini öğrendiğini belirtmiştir
  8. ^ Momışuli de ileriiki hayatında yazarlık yapmış Panfilov ile olan anılarını kitap haline getirmiştir
  9. ^ Filmin imdb sayfası (İngilizce) 13 Temmuz 2012 tarihinde erişilmiştir
  10. ^ Filmin kino.ru sayfası (Rusça) 13 Temmuz 2012 tarihinde erişilmiştir
  11. ^ Filmin imdb sayfası (İngilizce) 13 Temmuz 2012 tarihinde erişilmiştir
  12. ^ Filmin film.ru sayfası (Rusça) 13 Temmuz 2012 tarihinde erişilmiştir

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Hayatı (Rusça) 12 Temmuz 2012 tarihinde erişilmiştir
  • Mezarı (İngilizce) 12 Temmuz 2012 tarihinde erişilmiştir
  • Son fotoğrafı (Rusça) 12 Temmuz 2012 tarihinde erişilmiştir