Yandex

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Yandex
Tip Halka açık
Tür İnternet
Arama motoru
Kuruluş 1997 — CompTek'in Yandex search'ü çıkarması
2000 — Yandex şirketinin kuruluşu
Kurucu Arkadiy Voloj
İlya Segaloviç
Genel merkezi 119021 Lev Tolstoy Sok. No. 16, Moskova, Rusya
Esentepe Mah. Talatpaşa Caddesi No:5 Ofis No: 27-28-29-32 Levent, Şişli, İstanbul, Türkiye
Kilit kişiler Arkadiy Voloj, (CEO)
Onur Karahayıt, (Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su)
Ürün Arama Motoru
Yandex.Görsel
Yandex.Video
Yandex.Browser
Yandex.Çeviri
Yandex.Direct
Yandex.Disk
Yandex Haritalar
Yandex.Mail
Yandex.Money
Yandex.Navi
Yandex.Taxi
Yandex.Toloka
Yandex.Trafik
Ya.ru
Alisa (sanal asistan)
Yandex.Metrica
Yandex.Bilet
Yandex.Hava Durumu
İnternetmetre
Yandex.Oyunlar
Yandex.Saat
Yandex.Elements
Yandex.Webmaster
Yandex.Rehber
Yandex.Harita Sihirbazı
Yandex.Launcher
Yandex.Zen
Gelir artış 2.83 Milyar US$ (2019)[1]
Net gelir artış 0.18 Milyar US$ (2019)[1]
Çalışan sayısı 8.854 (2019)
Website yandex.ru yandex.com.tr
Dipnotlar / referanslar
[2]

Yandex (RusçaЯндекс) 1997 yılında kurulan Rusya merkezli çok uluslu bir firmadır. Yandex başta internet tabanlı ürünler ve hizmetleri kapsamak üzere ulaşım, e-ticaret, navigasyon, mobil uygulama ve reklamcılık gibi birçok alanda hizmet veren yetmişten fazla servise sahiptir. Yandex'in ana pazarı Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu'dur. Rusya'nın en büyük teknoloji şirketidir ve %58,25 pazar payıyla arama motoru pazarının lideridir.[3] Yandex dünya çapında 17 ülkede 30 ofise sahiptir, ancak şirketin kurucuları ve çalışanlarının çoğu Rusya'da bulunur. Google ve Baidu'nun ardından dünyanın en büyük 3. arama motorudur.[4]

Türkiye'de %14,81[5] pazar payı ile Türkiye'de en çok kullanılan 2. arama motoru olmuştur. Şirketin amacı kullanıcıların sorularına doğrudan veya dolaylı cevap verebilmektir.[6]

Yandex.ru ana sayfası Rusya’da en çok ziyaret edilen internet sitesi olmuştur.[7] Yandex, tüm dünyada 56 milyondan fazla kullanıcıya ulaşmaktadır.[8] Rusya’nın yanı sıra Beyaz Rusya, Kazakistan, Ukrayna ve Türkiye’de de hizmet vermektedir.[9] Tamamen Yandex’e ait olan alt birim şirketi, Yandex Labs ise San Francisco Körfez Bölgesi'ndedir ve bir ar-ge laboratuvarı görevi görmektedir.

Yandex, 30 Mart 2015'ten itibaren Mozilla Firefox'un[10] ve 13 Ekim 2015'ten itibaren Microsoft Edge'in Türkiye için varsayılan arama motoru oldu. Ayrıca Microsoft ile anlaşmalıdır. Microsoft'un haber sitesi MSN'deki arama motoru Yandex'tir.

Ayrıca 20 Mayıs 2020 tarihinde Huawei, Google kendisine ambargo uyguladığı için, Rusya ve Türkiye'de, telefonlarında varsayılan arama motoru olması için Yandex ile anlaşmıştır. Bununla birlikte Huawei, kendi uygulama mağazası AppGallery'ye Yandex.Navi, Browser, Disk gibi Yandex uygulamalarını entegre etmeye başlamıştır.[11]

Yandex isminin kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Yandex ismini, 1996 yılında, şirketin kurucuları İlya Segaloviç ve Arkadiy Voloj koymuştur. İngilizce "dizin oluşturmak" anlamına gelen "to index" fiilinden yola çıkarak "yet another indexer" (bir dizin oluşturucu daha) ifadesinin kısaltılmış hali olan "Yandex"te karar kılmışlardır. Yandex, Rusçada "Яндекс" şeklinde yazılır. "Я" harfi ("Ya" diye okunur.) Kiril alfabesine özgü bir harftir ve İngilizcede birinci tekil şahıs "ben" zamirini ifade eden "I" harfine karşılık gelir.[12]

İş modeli[değiştir | kaynağı değiştir]

Yandex gelirinin büyük bir kısmını Yandex.Direct adlı içeriğe dayalı reklamcılık sisteminden elde eder. Bu sistemde, reklamlar kullanıcıların arama motorunda yaptığı sorgularla eşleştirilir ve böylece istenilen kitlenin hedeflenmesi sağlanır. Reklamlar ayrıca Yandex’in çözüm ortağı olan web sitelerinde de gösterilir. Yandex.Direct Rusya’da lider konumdadır.

Mayıs 2011’de NASDAQ’da halka arz edilmiş olan Yandex’in gelirinin küçük bir bölümü de medya bazlı reklamcılık kaynaklıdır. Toplam gelirin %95’i Rusya piyasasından elde edilmektedir.[13]

Yandex Türkiye[değiştir | kaynağı değiştir]

Yandex, Eylül 2011’de İstanbul’da açtığı ofisle Türkiye pazarına açılmıştır.[14] "Türkiye’deki kullanıcılar ve Türkiye hakkında bilgi arayan herkes için geliştirilmiş"[15] olan yandex.com.tr'nin kullanıcılarına sunduğu ana hizmet internette aramadır.

Bunun yanı sıra canlı trafik bilgisi ve panoramik fotoğraflar içeren Yandex.Haritalar, haberler ve e-posta gibi birçok farklı servisi de sunmaktadır. Yandex.Haritalar’ın Panorama adlı hizmeti kullanıcılara yüksek çözünürlüklü, 360 derecelik açıya sahip görüntüler sunarak İstanbul, Ankara, İzmir ve daha birçok şehirdeki ana cadde ve sokakları ile bu şehirlerin tarihi mekanlarını sanal ortamda izleyebilme imkânı sunar.[16]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Yandex". 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2020. 
  2. ^ "Yandex Announces Fourth Quarter and Full-Year 2017 Financial Results". Yandex. 15 Şubat 2018. 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2020. 
  3. ^ https://radar.yandex.ru/search?period=month&selected_rows=vDPqTi%252CiHMJ0E[ölü/kırık bağlantı]
  4. ^ "Similar Web | Top Search Engines Worldwide". 4 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2020. 
  5. ^ Global Stats- Stat Counter - Turkey https://gs.statcounter.com/search-engine-market-share/all/turkey 16 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  6. ^ "Yandex Today". Company.yandex.com. 27 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2011. 
  7. ^ "Top Sites in Russia". Alexa. 14 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2011. 
  8. ^ comScore, Aralık 2010
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2011. 
  10. ^ "Firefox'un Türkiye'deki varsayılan arama motoru Yandex oluyor". 30 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2015. 
  11. ^ "Webtekno - Huawei'nin Türkiye'deki Telefonlarında Varsayılan Arama Motoru Yandex Oldu". 23 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  12. ^ ""Yandex" İsminin Kökeni". company.yandex.com.tr. 9 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  13. ^ "Yandex Nedir". company.yandex.com.tr. 30 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  14. ^ "Yandex Türkiye Pazarında". BTnet. 28 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2014. 
  15. ^ "Yandex Nedir?". company.yandex.com.tr. 30 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012. 
  16. ^ "Yandex Haritalar Basın Bülteni". Şirket Haberleri. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]