Wole Soyinka

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Wole Soyinka
Wole Soyinka in 2018.jpg
Doğum 13 Temmuz 1934 (1934-07-13) (87 yaşında)
Abeokuta, Nijerya
Meslek Yazar, şair
Vatandaşlık Nijerya
Önemli ödülleri Nobel prize medal.svg Nobel Edebiyat Ödülü (1986)

Akinwande Oluwole Soyinka (d. 13 Temmuz 1934, Abeokuta/Nijerya), Nijeryalı yazardır. 1986'da "Geniş bir kültürel bakış açısı ve şairane bir sezi üslubu ile sunduğu hayatının tiyatrosu için" [1]Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı. Bu ödüle layık görülen ilk Afrikalı yazar oldu. Nijerya'da, Gana'da, Birleşik Krallık'ta ve Amerika Birleşik Devletleri'nde ders verdi. Trajedi ve komedi, şiir, roman ve otobiyografik metinler yazdı. Eserlerinde Afrika ile Avrupa değerlerinden etkilenen bir burjuvazi arasında, Afrika toplumunun izlenimini serimler. 1997 yılında, kurucularından biri olduğu Uluslararası Yazarlar Parlamentosu'nun başkanı oldu. Günümüzde kendini, tehdit altındaki yazarlar için tüm dünyada barınak sağlamaya adamıştır.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Wole Soyinka, 13 Temmuz 1934 senesinde Nijerya'nın Abeokuta kentinde bir ilköğretim öğretmenin oğlu olarak doğmuş Oluvole Akinvande Wole Soyinka Afrikalı olmanın bütün özelliklerini bünyesinde barındıracak bir çocukluk geçirdi. Büyüdüğü çevre, ebeveynlerinin Hristiyan inancı ve Yoruba kabilesinin mitolojileri tarafından belirlendi. yaşında ilkokula başladı. Lise ve İbadan Koleji'nden mezun olduktan sonra 195 'te drama ve edebiyat okumak üzere Londra'ya taşındı ve 1958'de üniversite eğitimini tamamladı. Londra'da Royal Court Theatre'da oyun yazarı olarak çalışırken ilk oyunları yazmaya başladı. . Bu da geleneğin modern hayata hakim olduğunu gösterir. Bataklık sakinleri ile köyün en güzel kızına aşık olan iki genç adam arasındaki savaşı konu alan Aslan ve Mücevher, 1950'lerin ikinci yarısında Londra'da geçiyor.[2]

1960 yılında Nijerya'ya dönen Soyinka,  Afrika dramatik sanatı okudu, aynı zamanda edebiyat ve dramatizasyon sanatını da öğretti. Aynı yıl, Nijerya'nın Bağımsızlık Günü'nde sahnelenecek bir oyun yazması istendi. Soyinka ayrıca Ormanın Dansı adlı oyunu da yazdı. Bununla birlikte, alaycı ve hicivli bir şekilde kusurlara işaret ettiği ve gücün kötüye kullanılmasından kaçınılması gerektiği konusunda uyardığı için görevlendirenler tarafından çalışmadan zevk alınmadı. Oyunlarının ilgi görmemesi üzerine kendi tiyatrosunu kurmaya karar veren yazar, 1960 yılında The Masks adlı topluluğuyla birlikte yazdığı oyunları sahneye koydu. Wole Soyinka, menajeri, yönetmeni ve oyuncusu olduğu bu grupla turneye çıktı. [2]

1960 yılında Nijerya'ya dönen Soyinka,  Afrika dramatik sanatı okudu, aynı zamanda edebiyat ve dramatizasyon sanatını da öğretti. Aynı yıl, Nijerya'nın Bağımsızlık Günü'nde sahnelenecek bir oyun yazması istendi. Soyinka ayrıca Ormanın Dansı adlı oyunu da yazdı. Bununla birlikte, alaycı ve hicivli bir şekilde kusurlara işaret ettiği ve gücün kötüye kullanılmasından kaçınılması gerektiği konusunda uyardığı için görevlendirenler tarafından çalışmadan zevk alınmadı. Oyunlarının ilgi görmemesi üzerine kendi tiyatrosunu kurmaya karar veren yazar, 1960 yılında The Masks adlı topluluğuyla birlikte yazdığı oyunları sahneye koydu. Wole Soyinka, menajeri, yönetmeni ve oyuncusu olduğu bu grupla turneye çıktı.[2]

1971'de savaş sona erdikten sonra, İç Savaş sırasında sivillerin cesareti ve açgözlülüğünü konu alan televizyon dizisi Madmen and Experts, son derece eşcinsel hiciviyle yayınlandı. Aynı yıl, ülkesini terk edip İngiltere'ye sürgüne gitmek zorunda kalan Wole Soyinka, metafizik ve dini unsurlar içeren A Shuttle in the Tomb/Mezar adlı şiir koleksiyonunu ve The Season of Anormality adlı romanını yayımladı. Mahkumiyet Mevsimleri'nde, Orpheus ve Eurydice efsanesini, Nijerya'nın sosyal koşullarını eleştiren Yoruba klanından bir devrimcinin hikayesiyle birleştiriyor. Ayrıca 1973'te Les Bacchantes d'Euripide prömiyeri yapıldı. Euripides'in Les Bacchantes'inde ve Brecht'in Üç Kuruşluk Opera'sından uyarladığı Opera Wonyosi'de Avrupa temalarını Afrika tiyatrosuna uyguladı.[2]

Ölüm ve Kralın Süvarisi'nde yazar, Afrika geleneklerinin ve Avrupa modernizminin ortaya koyduğu sorunları ele alıyor ve ikinci otobiyografisi Ake, bir adam olarak tarih yazdı Afrika ilk kez 1986'da, beş yıl içinde Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı. Çocukluk Yılları çıktıktan sonra. Nijerya hükümetine yönelik eleştiriler yazmaya devam ettikçe çalışma koşulları her geçen gün  daha da zorlaşıyor. 20. yüzyıl Afrika edebiyatının  en önemli yazarı Wole Soyinka, 1994 yılında Nijerya'yı yasadışı bir şekilde terk ederek Paris'e yerleşti. Afrika toplumunun izlenimini gösterir. 1997'de kurucularından biri olduğu Uluslararası Yazarlar Kongresi'nin başkanı oldu. Bugün, kendini dünya çapında risk altındaki yazarlara sığınak sağlamaya adamıştır.[2]

Romanları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • The Interpreters
  • Season of Anomy
  • A Shuttle in the Crypt
  • The Man Died

Oyunları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • The Swamp Dwellers
  • The Lion and the Jewel
  • The Trials of Brother Jero
  • A Dance of the Forests
  • The Strong Breed
  • Before the Blackout
  • Kongi's Harvest
  • The Road
  • The Bachaee of Euripides
  • Madmen and Specialists
  • Camwood on the Leaves
  • Jero's Metamorphosis
  • Death and the King's Horseman
  • Opera Wonyosi
  • Requiem for a Futurologist
  • A Play of Giants
  • A Scourge of Hyacinths (radio play)
  • From Zia, with Love
  • The Beatification of the Area Boy
  • King Baabu

Şiir Kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Idanre and Other Poems
  • Poems from Prison


  1. ^ "The Nobel Prize in Literature 1986". NobelPrize.org (İngilizce). 28 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2022. 
  2. ^ a b c d e Biyografistan. "Wole Soyinka Kimdir? Biyografi". Biyografi Arşivi - Kim Kimdir. Erişim tarihi: 27 Nisan 2022.