Wilm Hosenfeld

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Wilm Hosenfeld
444px-WilmHosenfield.jpg
Wilim Hosenfeld
Doğum 2 Mayıs 1895
Mackenzell, Almanya
Ölüm 13 Ağustos 1952 (57 yaşında)
Stalingrad, SSCB
Bağlılığı
Hizmet dalı Wehrmacht
Hizmet yılları 1914–1917
1939–1945
Rütbesi Yüzbaşı
Birimleri 660. Wach-Bataillon (Muhafız Taburu)
Savaşları/Çatışmaları I. Dünya Savaşı
II. Dünya Savaşı
Madalyaları Demir Haç (2. Sınıf)

Wilm Hosenfeld (d. 2 Mayıs 1895 - ö. 13 Ağustos 1952), asıl mesleği öğretmenlik olan ve savaşın sonuna kadar yüzbaşı rütbesine yükselen bir Alman Ordusu subayıydı. II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası işgali altında olan Polonya Yahudilerine sempati duymuş, hatta Lehçe öğrenmeye çalışmış, Alman askerleri tarafından öldürülmemeleri için saklamıştır. Bestekâr Władysław Szpilman da bunlar arasındaydı.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Muhafazakâr ve dindar Katolik öğretmen bir ailenin çocuğu olarak doğdu. 1914'te I. Dünya Savaşı'na katıldı ve 1917'de yaralandı. Bunun neticesinde 2. Sınıf Demir Haç madalyası aldı.

Hosenfeld, Ağustos 1939'da Wehrmacht'a transfer oldu ve 17 Eylül 1939'dan 17 Ocak 1945'te Sovyet askerlerince yakalanıp esir edilmesine kadar Varşova'da kalmıştır. İlk varış yeri olan Pabianice'de, bir Zindan kampının inşası ve işletilmesiyle ilgileniyordu. Ardından Aralık 1939'da Węgrów'da konuşlandırıldı ve buradaki taburunda, Mayıs 1940'ın sonunda Jadów'a 30 km ilerleyinceye kadar kaldı. Nihayet Temmuz 1940'da Varşova'ya transfer edildi ve orada savaşın geri kalan kısmında zamanını geçirdi; çoğunlukla görev yaptığı Wach-Alay Warschau'nun (Varşova Muhafız Alayı) bir bölümü olan Wach-Bataillon'a (muhafız tabur) 660'ya bağlıydı. Bir personel subayı ve tabur spor subayı olarak görev aldı.

Hosenfeld, 1935'ten beri Nazi Partisi'nin bir üyesiydi ve zaman geçtikçe Hosenfeld parti ve politikalarını gördükçe hayal kırıklığına uğradı; Özellikle de Polonyalıların ve özellikle de Yahudilere nasıl muamele edildiğini gördü. O ve birkaç Alman Ordusu subayı, işgal altındaki Polonya halkına sempati duydu. Bazı vatandaşlarının yaptıklarından utanıp mümkün olan herkese yardım ettiler.

Hosenfeld çok sayıda Polonyalıyla arkadaşlık kurdu ve hatta dillerini öğrenmek için çaba gösterdi. Ayrıca Latin ayinine katıldı, Efkaristiya aldı ve Nazi Partisi'nin emirleri üzerine yasak olmasına rağmen Polonya'daki kiliselere katıldı. Varşova'da geçirdiği süre zarfında, Hosenfeld, zulüm, hatta bazen de Gestapo tarafından yakalanma tehlikesiyle karşı karşıya kalmış ve siyasi zulüm görmüş anti-Nazi etnik Almanı da dahil olmak üzere, geçmişlerine bakmaksızın insanlara sığınmak için konumunu kullandı ve ihtiyaç duydukları evrakları temin etti.

Hapis ve ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Hosenfeld, Varşova'nın yaklaşık 30 km batısında küçük bir Polonya kenti olan Błonie'deki Sovyetler tarafından yakalandı. Savaş suçları işlediği iddialarıyla 25 yıl boyunca zorunlu çalışma cezasına çarptırıldı[1] ve Hosenfeld'in Abwehr'de, hatta Sicherheitsdienst'te aktif olduğuna inandıkları için Sovyet gizli servisleri tarafından işkence gördü. Batı Almanya'daki karısına 1946'da gönderdiği bir mektupta, Hosenfeld kurtardığı Yahudileri adlandırdı ve onlarla temasa geçmesini ve kurtulmasını istemek üzere yalvarmasını istedi.

1950'de Wilm Szpilman ona yardım teklif eden Alman subayının adını öğrendi. Szpilman, özellikle "piç kurusu" olarak gördüğü bir adam olan Polonya gizli polisinin başkanı Jakub Berman'ın yardımına başvurdu fakat bundan birkaç gün sonra Berman, bayan Szpilman'ın evini ziyaret etti. Berman Hosenfeld hakkında şöyle konuştu: Doktor, eğer Almanlar hala Polonya'da olsaydı, biz onu dışarı çıkarabilirdik. Fakat Sovyetler Birliği'ndeki yoldaşlarımız onun gitmesine izin vermeyecek. Onun casuslukla ilgili bir müfrezeye ait olduğunu söylüyorlar - bu yüzden Polonyalılar gibi yapabileceğimiz hiçbir şey yok ve güçsüzüm.[2]

Szpilman, Berman'ın güçsüzüm iddialarına asla inanmadı. Szpilman, Wolf Biermann'la yaptığı bir röportajda Berman'ı "Stalin'in lütfuyla güçlü" olarak nitelendirdi.[3]

Yakalandıktan sonra Polonya Yahudilerinin lehinde tanıklık etmelerine rağmen Sovyetler buna inanmamıştır. Yüzbaşı Wilm Hosenfeld, muhtemelen işkence sırasında devam eden torakal aort yırtığından dolayı, 13 Ağustos 1952'de akşam saat 10: 00'da, Stalingrad yakınlarında ki bir Sovyet toplama kampında öldü.[4]

Onurlandırılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Szpilman'ın oğlu Andrzej Szpilman, uzun süredir Yad Vashem'in, babası Wilm Hosenfeld'i Uluslararası dürüst[5] olarak tanımaya çağırdı. Onunla birlikte, Szpilman ailesi ve binlerce kişi, Hosenfeld'in savaş boyunca nezaketen yaptığı davranışlarından ötürü bu şekilde onurlandırılmasını istediler.

2002 yılı yapımı Piyanist filminde kendisini Alman aktör Thomas Kretschmann canlandırmıştır.

Ekim 2007'de Hosenfeld ölümünden sonra Polonya devlet başkanı Lech Kaczyński tarafından Polonya Hizmet Nişanı (Polonyaca: Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski) ile onurlandırıldı.[6]

16 Şubat 2009'da Yad Vashem, Yüzbaşı Wilm Hosenfeld'in ölümünden sonra Uluslararası dürüst olarak tanınacağını açıkladı.[7] 19 Haziran 2009'da İsrail diplomatları, Berlin'de Hosenfeld'in oğlu Detlev'i ödüle layık gördüler.[8]

4 Aralık 2011'de, Varşova'daki 223 Niepodległości Bulvarı'nda, Lehçe ve İngilizce olarak düzenlenen bir anı plaketi bulunmaktadır.[9]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Vogel, p. 968-69, back flap
  2. ^ Wladyslaw Szpilman, The Pianist, 1999. Pages 220-221.
  3. ^ The Pianist, page 221.
  4. ^ Vogel, p. 146
  5. ^ Szpilman, The Pianist, 1999. Page 222.
  6. ^ Dziennik, 13 Ekim 2007 (Lehçe)
  7. ^ "Wilhelm (Wilm) Hosenfeld - The Righteous Among The Nations". Yad Vashem. 21 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160421183500/http://www.yadvashem.org:80/yv/en/righteous/stories/hosenfeld.asp. Erişim tarihi: 2012-06-08. 
  8. ^ Nazi Officer Honoured For Saving 'The Pianist'
  9. ^ "Tablica przypomni ocalenie Szpilmana". 2011-12-04. 27 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20131227071751/http://tvp.info:80/informacje/ludzie/tablica-przypomni-ocalenie-szpilmana/5795519. Erişim tarihi: 2012-06-08.