Vikipedi:Seçkin madde adayları/Galata Kulesi tarihi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Galata Kulesi tarihi[kaynağı değiştir]

Uzun bir çalışma sonrasında maddenin hazır hâle geldiği kanaatindeyim. Üç beş kaynak daha var ulaşmam gereken ancak onlar olmadan da, şu anki hâliyle kriterleri karşıladığı kanaatindeyim. Bu kaynaklar elime geçtiğinde bunları da değerlendireceğim elbette. Yardımı ve desteği olan her kullanıcıya teşekkürlerimi sunarım.--NanahuatlEfendim? 07.22, 24 Şubat 2021 (UTC)

  • Destek Destek Daha fazla TR dışı yazar olmasını (özellikle erken dönem için) bekliyordum ama mevcut kaynakların bunlardan hareketle yazılmış güçlü kaynaklar olduğunu düşünüyorum. Bu haliyle bile SM standartları üstü olduğu düşüncesindeyim. Akademik yazılara pek girmemiş olan gelişmeler Milliyet gibi çevrimiçi kaynaklardan giderilmiş. Yakın dönemdeki durum ve dönüşüm için hemen atlayabileceğimiz eksikler olabileceğini sanıyordum ama bunların kapsamlı olarak işlendiği görülüyor. Bu maddeye başlanmadan 1-2 ay önce çıkan Yıllık'ın son sayındaki makalenin kullanılması da metnin -varsa- güncel bilgi/literatür sunduğuna dair önemli bir artı. Son olarak anlatımın daha net/akıcı olabilmesi için yazıma ve bir hayli kullanılan virgüllerin durumuna maddeyi yazılış sürecinde takip etmemiş birileri bakarsa harika olur. Emeğinize sağlık.--Kingbjelica (mesaj) 22.03, 24 Şubat 2021 (UTC)
Teşekkürler @Kingbjelica, hem çalışma esnasındaki katkıların hem de değerlendirmen için. Böyle yorumların gelmesini bekliyorum ki kendimi ve çalışmayı daha iyi ifade edebileyim :) Aynen dediğin gibi, ben de yabancı çalışmaları çok daha fazla bekliyordum açıkçası. Maddedeki ilk kaynak (Sağlam), kulenin ilk dönemine ait kaynakları çok güzel bir şekilde toparlamış ve değerlendirmiş. Bu kaynakların çoğu da İtalyanca (Ceneviz hakimiyetinde olduğundan), Fransızca, Yunanca ve az biraz Latince. Bu kaynaklar Galata ile ilgili çok şey sunsa da kuleyle ilgili pek detay sunmuyorlar, zira kule, o dönem Galata'daki tahkimatın basit bir kulesi yalnızca. Baş kulesi tamam ama zaten inşa edildikten çok kısa bir süre sonra Osmanlı kontrolüne girdiğinden belki de fırsat olmamış. Ben her duruma karşı, Sağlam'ın kullandığı kaynakları, o kaynakların da kullandığı kaynakları -varsa- incelemeye çalıştım, belki ek bir şeyler bulurum diye. Kendisi çok iyi çalışmış, ben yalnızca çok az bu kaynaklardan yararlandım (Maurand kaynağı örneğin). Zaten birçok kaynak da birbirini tekrar ediyormuş -ki zaten "hatalı anlatımlar" başlığında görülebiliyorlar.
Sağlam ile iletişime geçtiğimizde, araştırmacıların "zaten araştırıldı, yeni bir şey yok" düşüncesiyle bu kule hakkında çalışma yapmaktan kaçındıklarını söyledi kendisi bana. Halbuki adam akıllı son çalışmalar -ki onlar da akademik değil- 1960'lara ait. Bu dönem sonrasındaki kaynakların hemen hepsi, burayı baz alarak içerik üretmiş. En basitinden "kulenin ağırlığı 10.000 ton" diye bir şeyden bahsedilmiş o dönem, 2020'deki restorasyonda "bin kamyonet dolusu ağırlık çıkardıkları" belirtilmesine karşın hâlâ bu bilgi gerçekmiş gibi sunuluyor. Bunun gibi birçok şey var, birçok çelişki var, bunları saymaya kalksam birkaç paragraflık yazı çıkarırım :)
Yakın döneme ait bazı eksiklikler yok değil. Örneğin 60'lardaki restorasyonda, giriş kısmında tek bir merdiven olduğu görülüyor, korkulukların mermer dikmelerinden bahsediliyor. Günümüzde iki merdiven var, mermer de yok. Bundan bahseden kaynak tespit edemedim, VGM, İBB, Beyoğlu Belediyesi gibi kurumlara yazdım, onlar dahi araştırıyorlar (geri dönüş yaptılar). Örneğin meyhane ve kafe kısımları (60'lardaki) ile ilgili bir şeyler belki eklenebilir (konuyla ilgili yayınlar başlığında yer verdiğim kaynaklara ulaşamadım, ulaşan varsa memnun olurum). Ancak yine de bence bunlar, engel niteliğinde kısımlar değiller.
Tekrar teşekkür ederim, akılda kalan herhangi bir soru işareti varsa gidermeye hazırım.--NanahuatlEfendim? 02.40, 25 Şubat 2021 (UTC)
  • Yorum Yorum İlgilenler için maddenin kırmızı bağlantıları;
  1. Marciana Kütüphanesi
  2. I. Konstantinos (patrik)
  3. Luigi Tommaso Belgrano
  4. Ulusal Denizcilik Müzesi
  5. Floransa Ulusal Merkez Kütüphanesi
  6. Henricus Martellus Germanus
  7. Jérôme Maurand
  8. Yangın gözlem kulesi
  9. Altıncı Dâire-i Belediyye
  10. İngiliz Bahriye Hastanesi
  11. Vestiyer
  12. Lobi (oda)
  13. Çay bahçesi
  14. Video mapping
  15. Lazer ışık gösterisi
  16. Video duvar

Robingunes; 14.37, 26 Şubat 2021 (UTC)

güzel madde, elinize sağlık. kule ile fotoğraf çektirmek için birbirini ezenlerden merak eden olur da yolu buraya düşerse ne iyi olur. biraz düzenleme yaptım.

  • giriş biraz fazla bodoslama geldi, madde adının da vurgulandığı standart bir giriş iyi olur. Bizans İmparatorluğu ile ittifak hâlinde olan' diye başlaması da sorunlu.
  • Semavi Eyice de 1969'da yayımlanan eserinde, 1445-1446 yılları civarında kulenin Cenevizliler tarafından yükseltildiğini ve bu işlem için Osmanlı Padişahı II. Murad'dan malzeme ve borç para talebinde bulunulduğunu ifade eder. Ancak Eyice'nin kullandığı ve Murad'ın Pera'daki bir kule için yapacağı yardıma karşılık kulenin üzerine tuğrasının yerleştirilmesinden de bahseden bu belge 15 Nisan 1424 tarihli olup Pera'nın kantar ve ticaretgâhının yakınlarında inşa edilecek bir kuleyle ilgilidir.. eyice'nin daha sonra bu konuda bir düzeltme ya da açıklama yapıp yapmadığını merak ettim.
  • "erişim taşlar yerine", "nötr renge boyandı" ?
  • yalın 'kule' kullanımlarında büyük harf olması gerekmez mi? 'Kule'..
  • 2010 sonrası düzenlemelere yapılan eleştiriler yer almamış..
  • 2020 restorasyonundaki asansör firmasının adını çıkarttım. ahşap, taş işlerini yapanların, diğer taşeronların adı geçmediğine göre bunun olmasına da gerek yok. --kibele 19.06, 14 Mart 2021 (UTC)
Öncelikle çalışmaya değer verip vakit ayırarak okuduğun, sonrasında düzenlemelerin, ardından ise değerlendirmelerin ve bunları paylaştığın için teşekkür ediyorum @Kibele. Bu çalışma bana, göz önünde olan ve artık şehrin sembollerinden biri hâline gelmiş bir yapının, aslında beklenenden daha zayıf bir şekilde kaynaklarda işlenmiş olduğunu, görsel açıdan da standart fotoğraflar dışında ne kadar zayıf bir alan olduğunu gösterdi. Koskoca kulenin zemin katından mesela adam akıllı bir fotoğraf yok (en üst iki katı dışında fotoğraf bile yok desem yeridir hatta, o derece). Değerlendirmelerine gelirsem:
  1. Bu giriş kısmı için olan yönergemizi çok kısa bir süre önce güncelledik, şurada görülebilir. BEK:İLK kısmına bakabilirsen "Diğer yandan, madde adı zaten Adolf Hitler'in son dileği ve vasiyeti örneğindeki gibi betimleyici nitelikteyse, madde adının tamamının metinde aynen geçmesi gerekmez" gibi bir cümle var, tam da bu tip madde adları için. Yakın geçmişte seçkin madde seçilen Anıtkabir tarihi de bu şekilde mesela.
  2. Benim görebildiğim kadarıyla Eyice'nin, Galata Kulesi'ne ait daha sonradan yaptığı bir çalışması yok. 1994'teki Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi ile 1995'teki TDV İslam Ansiklopedisi'ndeki kule maddelerini de kendisi yazıyor, ancak hem kendi kitabını hem de kitapta halihazırda kullandığı kaynakları kaynak göstermiş. Dolayısıyla yeni bir şey sunmamış. Bununla birlikte, daha önce bu dediğin husustan bahseden kaynak var mı yok mu onu bilmemekle birlikte, maddedeki ilk kaynakta bu bilgi net bir şekilde, kaynakla birlikte sunulmakta (birincil kaynak mı ikincil mi onu bilmiyorum, sanırım birincil). İlgili makaleyi yazan akademisyen, gerçekten iyi bir araştırmacı gözüküyor, makaleyi inceleyebilirsen kullandığı kaynakların genel anlamda birincil kaynaklar olduğunu ve ciddi bir çalışma yaptığını görebilirsin. Kendisiyle iletişime geçtim hatta, yardımları da dokundu birçok. Bu "hatalı anlatım" konularını konuştuğumuzda, birçok araştırmacının ve tarihçinin "Galata Kulesi konusu zaten işlendi, işlenecek bir şey kalmadı" düşüncesiyle bu konudan uzak durduğunu, bu yanlışları inceleyenlerin de olmadığını belirterek hataların artık gerçekmiş gibi kabul edildiğini belirtti -ki şu son restorasyon sonrasında oluşturulan logoda bile 528 tarihi kullanılmış. Dolayısıyla toparlarsam, Eyice'nin bir düzeltmesine rastlamadım.
  3. "erişim taşlar yerine">"yeni taşlar eklenerek yüzey dokusunda meydana gelen erimeler giderildi" ve "nötr renge boyandı" (kaynağa aldanmışım)>"renksiz bir koruyucu malzeme ile kaplandı" ("boyandı" mı desek?)
  4. Bundan emin değilim açıkçası. Şurada ona dair bir ifade göremedim. Sesli düşünüyorum, o zaman gazete, dergi, film gibi maddelerde bu yapımlardan bahsederken büyük harfle başlamak gerekir ki sürekli olarak büyük harf çıkar karşımıza.
  5. Bakınayım buna ama sen örnek verebilir misin ayrıca?
  6. Aslında diğer firmaları ben bulamadım, bulup eklesek daha iyi olacak. Yani bunu çıkarmaktan ziyade olanları eklesek bence daha faydalı. Asansörü de zar zor buldum zaten -ki aylar sonra ortaya çıkan bir kaynak. Kendileriyle iletişime geçtim hatta, görsel açıdan katkıları oldu :)--NanahuatlEfendim? 04.58, 16 Mart 2021 (UTC)
  • değişikliğin farkındayım, madde adı vurgusundan çok, ikincil önemde bir ifade ile maddeye girilmesini sevmedim. mesela: Tepesinde bulunan haçtan ötürü o dönem "Kutsal Haç Kulesi" (Turris Sancte Crucis) olarak anılan Galata Kulesi 1348'de inşa edildi. Bizans İmparatorluğu ile ittifak hâlinde olan Cenevizliler 1267'de, Haliç'in kuzeyinde bulunan Galata'da "Pera" adlı bir koloni kurmuş, bu koloninin hâkimiyet alanını zaman içinde Bizans tarafından verilen izinlerle genişletmişti. Kule, bu izinlere aykırı bir şekilde kuzeydoğu yönündeki tepeye doğru hâkimiyet alanı artırılarak 1335-1349 yılları arasında bölgede yapılan tahkimatlar sırasında inşa edildi.
  • ticari firmaların, ansiklopedik bir bilgi değeri olmadıkça vurgulanmasına itirazım var. hele de galata kulesi maddesinde ve bir restorasyon konusunda.. --kibele 09.00, 16 Mart 2021 (UTC)
    1. O konuda katılmıyor değilim @Kibele. Ben de çok düşündüm, kule maddesine ilk cümleden bir şekilde bağlantı vermeye çalıştım ama uygun bir ifade bulamadım açıkçası. Dediğin şekilde birtakım düzenlemeler yaptım, bakarsın.
    2. Bilemiyorum, ben bilgi olarak gördüm açıkçası. Fark etmez bana çok. NanahuatlEfendim? 09.27, 16 Mart 2021 (UTC)
      @Kibele, başka bir konu var mıydı? Ona göre bakalım... NanahuatlEfendim? 08.50, 26 Mart 2021 (UTC)
      @Kibele, tartışma kapatılırken havada kalmasın diye soruyorum tekrar. NanahuatlEfendim? 05.58, 8 Nisan 2021 (UTC)
yeniden bakamadım ama bir problem görünmüyor.. --kibele 07.29, 8 Nisan 2021 (UTC)