Vasili Yosifoviç Stalin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Vasili Yosifoviç Stalin
Kişisel bilgiler
Doğum 24 Mart 1921(1921-03-24)
Moskova, SSCB
Ölüm 19 Mart 1962 (40 yaşında)
Kazan, SSCB
Askerî hizmeti
Bağlılığı Kızıl Ordu
Branşı Hava kuvvetleri
Rütbesi Tümgeneral
Çatışma/savaşları II. Dünya Savaşı

Vasili Yosifoviç Stalin (Rusça: Васи́лий Ио́сифович Ста́лин; 24 Mart 1921, Moskova/SSCB – 19 Mart 1962 Kazan/SSCB), Sovyet askeri pilotu, Hava Kuvvetleri Korgenerali (1947), Hava Kuvvetleri Moskova Askeri Bölge Komutanı (1948-1952). Yosif Stalin'in küçük oğlu.

Biyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Vasili 24 Mart 1921'de o dönemde Milliyetler Halk Komiseri ve RSFSC İşçi ve Köylü Teftiş Komiseri olan Yosif Stalin ile ikinci eşi Nadejda Alliluyeva'nın ilk çocuğu olarak dünyaya geldi. Moskova'da 25 numaralı okulda ilk öğrenimini gördü. 9 Kasım 1932'de annesinin ölümünün ardından kızkardeşi Svetlana Alliluyeva (d. 1926) ile birlikte Kremlin'de Karolina Vasilevni'nin gözetimine bırakıldı.

1938 yılında Kaçin Askeri havacılık okuluna yazıldı. 1940 yılında bu okuldan mezun oldu. Hava Kuvvetleri 57. Tugayı'na bağlı 16. Alay'da ilk görevine başladı. Bu görevi sırasında Galina Burdonskaya ile tanıştı ve evlendi.

II. Dünya Savaşı Yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

1942 yılına kadar Kızıl Ordu'da Hava Kuvvetleri Müfettişi olarak görev yaptı. Ancak savaşın ilk günlerinden itibaren babasından savaş için cephede görevlendirilmeyi istedi. 1942 yılında Albaylığa terfi etti. Ocak 1943'te Albay Vasili Stalin, Hava Kuvvetleri 32. Alay Komutanı oldu. Şubat ve Mart 1943'te Almanlara karşı 26 silahlı sorti gerçekleştirdi. 5 Mart 1943'te bir Fw 190 Alman uçağı tarafından vurularak yaralandı. Emrindeki birliklerle Minsk, Vilnius, Lida, Grodno, Panevezys şehirlerinin kurtuluşunda önemli rol oynadı. Resmi kayıtlara göre komutanı olduğu birlik savaş boyunca 29 düşman uçağını düşürdü ve 59 Alman pilotunu öldürdü. 22 Şubat 1945 tarihinde Beyaz Rusya Cephesi'nde Hava Kuvvetleri 16. Tümen Komutanı olarak Berlin saldırısına katıldı.

Vasili'nin savaş boyunca 12 kez general rütbesine terfi edilmesi uygun görülmesine rağmen bu her defasında babası Yosif Stalin tarafından reddedildi.[1]

Savaş Sonrası Dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

1946 yılında Tümgeneral oldu. 1948'de Hava Kuvvetleri Moskova Askeri Bölge Komutanlığı'na terfi etti. Askeri danışmanlık, teknik personel ve muharebe eğitimi, havacılık teknolojisinin gelişimi gibi konularda görev aldı. 1 Mayıs 1952'de Kızıl Meydan geçit töreninde denetiminde bulunan II-28 adlı iki yeni jet bombardıman uçağı arızalandığı için uyarıldı. Temmuz 1952'de de vazife sırasında sarhoş olarak yakalanınca görevden alındı. Ağustos 1952'de Genelkurmay Askeri Akademisi'nde görevlendirildi.

5 Mart 1953'te babasının ölümünden sonra yabancı diplomatlarla bir akşam yemeğinde çok gizli belgeleri ifşa etmekle suçlandı. 28 Nisan 1953'te hükümete karşı Çin Komünist Partisi liderleriyle işbirliği yapmak ve Komünist Parti liderlerinin itibarını sarsmak suçlamasıyla tutuklandı. Anti-Sovyet propaganda ve gücünü kötüye kullanmaktan yargılanarak 8 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Adli soruşturması Sovyetler Birliği'nde yargılamalarda hiçbir şekilde müsamaha göstermemesiyle ünlü savcı Lev Vladimirski tarafından yapıldı ve Hruşçov'un baskısıyla Vasili kendisine yöneltilen tüm suçlamaları kabul etmek zorunda kaldı. Hruşçov tarafından tehlikeli biri olarak görüldü ve Vladimir özel cezaevine nakledildi. Vasili cezaevinden karısı Galina Burdonskaya aracılığıyla Hruşçov'a suçsuz olduğunu belirten pek çok mektup iletti. Ancak bu mektupların çoğuna cevap alamadı. Eşi Galina yasaklamalara rağmen kocasının masumiyetini kamuoyuna duyurabilmek ve affedilmesini sağlamak için mücadele etti.

Vasili 9 Ocak 1960'ta tahliye edildi ve SSCB Savunma Bakanlığı'ndan emekli edilerek, Moskova'da kendisine tahsis edilen bir evde yaşamaya başladı.

1962'de Kazan şehrine taşındı. 19 Mart 1962'de alkol zehirlenmesinden öldü.

30 Eylül 1999'da, Askeri Yargıtay adli soruşturma materyallerini inceleyerek, Vasili Stalin hakkındaki Anti-Sovyet propagandası dahil tüm suçlamaları kaldırdı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]