Urmiye

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 37°33′19″N, 45°4′21″E

Urmiye
ارومیه (Orumieh)
رضائیه (Rezaiyeh) (~ 1979)
—  Eyalet Merkezi  —
Urmiye'nin uçaktan çekilmiş bir resmi
Urmiye'nin uçaktan çekilmiş bir resmi
Urmiye'nin İran'daki konumu
Koordinatlar: 37°33′19″K 45°4′21″D / 37.55528°K 45.0725°D / 37.55528; 45.0725
Ülke İran İran İslam Cumhuriyeti
Eyalet Batı Azerbaycan Eyaleti
Şehristan Urmiye şehristanı
Bahş Urmiye merkezî bahşı
Yönetim
 - Belediye başkanı Mehmet Hazretpur
Rakım 1,324 m (4 ft)
Nüfus (2012)
 - Toplam 1.265.721
  İran'ın 10. büyük şehri
Zaman dilimi İÖZD (+3:30)
 - Yaz (YSU) İÖZD (+4:30)
İnternet sitesi: www.urmia.ir

Urmiye (Azerice: اورمو, Urmu, اورمیه, Urumiyə; Farsça: ارومیه, Kürtçe: Ûrmiye, Orumieh, Süryanice: ܐܘܪܡܝܐ, Wurmê; Eski adı: رضائیه, Rezaiyeh), İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nin yönetim merkezi olan şehir.

Şehir, bağlı olduğu eyaletin orta kısmında, Urmiye Gölü ile Türkiye sınırı arasında karayoluyla Türkiye sınırına 50 km. uzaklıkta kendi adıyla anılan ovada kuruludur.

Şehrin geçmişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Adının kaynağı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yirminci yüzyılın başlarında Urmiye bir okul

Urmiye, kadim bir şehirdir. Pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Öneminden dolayı çevresindeki medeniyetler ve milletler tarafından da tanınan her dilde farklı bir şekilde anılan bir şehirdi. Şehre Suriyeliler ve Araplar 'Urmiya', Ermeniler 'Ormi', Persler 'Urumi', Türkler 'Urumiye' demişlerdir. Kelimenin kaynağı tam olarak bilinmemektedir ama Süryanice 'su beşiği' anlamına gelen 'ur-mia' 'dan geldiği tahmin edilmektedir. Asuri kaynaklarında Urmiye Gölü çevresindeki Manna Devleti kayıtlarında 'Urmeyate' adında bir yer belirtilir. Fakat bu ismin şehrin adının kaynağı olması mümkün görülmemektedir çünkü eski Fars kaynaklarında bu isme hiç rastlanmaz.

Kaçarlar devri[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehir 1756 yılında Kaçar beyi Muhammed Hasan Han Kaçar tarafından alındı. Onun ölümünden sonra, şehir Afşar beyi Feth Ali Han Afşar tarafından ele geçirilse de Kerim Han Zend tarafından yedi aylık bir kuşatma ile 1759'da Zend Hanedanı'nın hakimiyetine girdi. Zand hanedanı'nın ortadan kalkmasından sonra, Urmiye Afşarları tekrar ayaklansa da başarılı olamadılar.

1828 yılında Urmiye, Rus-İran savaşı sırasında aylarca Rus kuvvetleri tarafından işgal edildi. Valinin yokluğunda şehir, Nacaf-Kulu Han Afşar tarafından idare edilmiştir. Kent yakınlarında, 9 Ocak 2011 tarinde Iran Air'e ait iç hat seferi yapan bir yolcu uçağı düşmüş, 72 kişi hayatını kaybetmiştir.[1]

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülkenin en büyük onuncu şehri olan Urmiye'nin nüfusu 2012 yılı verilerine göre 1,265,721 kişidir.[kaynak belirtilmeli] Urmiye nüfusunun tahmini %90'ını Azeriler[2]) geri kalan kısmını ise Kürtler, Süryaniler ve Ermeniler oluşturmaktadır.[3]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]