Tivat Havalimanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Tivat Havalimanı
Aerodrom Tivat
Аеродром Тиват
Tivat.jpg
IATA: TIV - ICAO: LYTV
Özet
Havalimanı tipi Sivil
Hizmet verdiği şehir Tivat
Yer Mrčevac, Karadağ
Açılış 1971 Bunu Vikiveri'de düzenle
Bağlantı merkezi (hub) Montenegro Airlines
Rakım (ODS) 20 ft / 6 m
Koordinatlar 42°24′17″K 18°43′24″D / 42.40472°K 18.72333°D / 42.40472; 18.72333
Web sitesi montenegroairports.com
Harita
Karadağ konumunda TIV
TIV
TIV
Karadağ'daki konumu
Pistler
Yön uzunluk yüzey
ft m
14/32 8,202 2,500 Asfalt
İstatistikler (2019)
Uçak hareketleri 7.049
Yolcu sayısı 1.367.282
[1]

Tivat Havalimanı (Karadağca: Аеродром Тиват, Aerodrom Tivat) (IATA: TIVICAO: LYTV), Karadağ'ın kıyı kenti Tivat ve çevresindeki bölgeye hizmet veren uluslararası havalimanı. Havalimanı, Tivat merkezinin 3 km (1.9 mil) güneyindedir.

Karadağ'daki iki uluslararası havalimanının (diğeri Podgorica Havalimanı) en yoğun olanıdır. Havalimanındaki trafik, Karadağ'ın mevsimsel kıyı turizm endüstrisini izlemekte olup, toplam yolcu hacminin %80'i yoğun sezonda (Mayıs-Eylül) ağırlanmaktadır. 2006-2016 döneminde yolcu sayısını ikiye katlayarak bölgedeki en hızlı büyüyen havalimanlarından biri olmuştur.[kaynak belirtilmeli]

Genel bakış[değiştir | kaynağı değiştir]

Tivat Havalimanı terminali - Check-in alanı

Tivat Havalimanı, Tivat şehrinin hemen yanında, Kotor'un merkezine 8 km (5 mil) ve Doğu Adriyatik kıyısındaki en popüler turistik yerlerden biri olan Budva'nın 20 km (12 mil) kuzeybatısında yer almaktadır. Havalimanının tek pisti, Kotor Körfezi sahil şeridinden 88 m (289 ft) uzaktadır.

Tivat Havalimanı'na ICAO tarafından 4D sınıflandırması verilmiştir,[2] hava sahası D sınıfıdır ve zorlu yaklaşımı ve iniş prosedürleri ile dikkat çekmektedir. Tivat'a iniş, havalimanının bulunduğu vadiyi çevreleyen dağlık arazi ve güçlü rüzgarlar nedeniyle zahmetlidir. 32 numaralı piste yaklaşımı, Tivatsko polje vadisi[3] nedeniyle inişten hemen önce uçakların 20° dönüş yapması gerekir. 14 numaralı piste iniş, Kotor Körfezi'nde yapılan dönerek inme manevrası nedeniyle daha da zordur. Zorlu yaklaşımı ve iniş prosedürleri nedeniyle pilotlar arasında Avrupa'nın Kai Tak'ı olarak bilinir ve aynı zamanda Madeira Havalimanı ile karşılaştırılabilir.[kaynak belirtilmeli] Havalimanı yakındaki dağlarla engel olmadan izlenebildiğinden uçak gözlemcileri tarafından da sıkça ziyaret edilmektedir.

Havalimanında yıl boyunca yapılan uçuşlar olan Belgrad ve Moskova rotasındaki yoğunluk yaz sezonlarında yaklaşık %80 artar. Porto Montenegro'nun açılması ve diğer üst düzey turizm hizmetlerinin sunulmasıyla birlikte, havalimanı giderek daha fazla özel uçağa hizmet vermektedir.

Adriyatik Otoyolu (E65/E80) havalimanına direk bağlanarak ulaşımı kolaylaştırmaktadır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Tivat Havalimanı 30 Mayıs 1957'de 1200x87 m boyutlarında bir çim pist, küçük bir apron (30x30 m), kontrol kulesi ve bir terminal binası ile küçük bir havalimanı olarak açıldı. 1957'den 1968'e kadar, havalimanı faaliyetler çoğunlukla JAT Douglas DC-3 ve Ilyushin Il-14 uçaklarıyla Belgrad, Zagreb ve Üsküp'e yapılan trafikten oluşuyordu.[4]

1968'den 1971'e kadar havalimanında genişleme ve modernizasyon yapıldı. 25 Eylül 1971'de 2500x45 m boyutlarında bir asfalt pist, daha büyük bir apron (450 m × 70 m), uzatılmış taksi yolları, tamamen yeni bir yolcu terminali ve kontrol kulesi ile yeniden açıldı. 1979 depreminden sonra havalimanı bir kez daha yenilendi. Özellikle apron (460x91,5 m) ve taksi yolları genişledi, böylece havalimanı geniş gövdeli uçakları ağırlayabilir oldu.[5]

23 Nisan 2003'te, havaalanının mülkiyeti Jat Airways'ten Karadağ hükûmetinin sahip olduğu "Karadağ havalimanları" kamu şirketine devredildi. O zamandan beri, havalimanı bir kez daha modernize edildi ve yenilendi, 3 Haziran 2006'da yeniden inşa edilmiş bir yolcu terminali açıldı. Ekim 2007'de Güney Kore, yeni havalimanı ekipmanları için 1 milyon dolar bağışta bulundu.[6][7] 2008'de Ilyushin Il-86 gibi bazı eski tip uçakların Tivat'a uçmasının gürültünün azaltılması için yasaklanması ve Podgorica Havalimanı'na yönlendirilmesi gibi bazı reformlar getirildi.

Bununla birlikte, 2010'ların ortalarında yolcu trafiği bir milyona yaklaşmış ve bu büyüme devam ettikçe, yolcu terminali yoğun yaz aylarında yoğunluğu kaldıramayacağı için yakın gelecekte Tivat Havalimanı'na yeni bir yolcu terminali yapılması ve havalimanı tesislerinin daha da genişletilmesi planlanmaktadır.[kaynak belirtilmeli]

Havayolları ve destinasyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Karadağ Hava Meydanları İşletmesi'ne göre Tivat Havalimanı'ndan tüm mevsimler boyunca tarifeli uçuş yapan havalimanlarının ve destinasyonlarının listesi aşağıdadır:

Hava yollarıUçuş noktaları
Aeroflot Moskova–Sheremetyevo
Air Moldova Sezonsal charter: Chișinău
BRA Braathens Regional Airlines Sezonsal charter: Gothenburg[8]
Brussels Airlines Sezonsal: Brüksel
Condor Sezonsal: Frankfurt (22 Mayıs 2020'den itibaren)[9]
easyJet Sezonsal: Berlin–Schönefeld (1 Mayıs 2020'den itibaren), Londra–Gatwick, Manchester, Milan–Malpensa (22 Haziran 2020'den itibaren)[10]
easyJet Switzerland Sezonsal: Geneva
Enter Air Sezonsal charter: Katowice,[11] Poznań,[11] Warsaw–Chopin[11]
Eurowings Sezonsal: Düsseldorf
flydubai Sezonsal: Dubai–Uluslararası
Israir Sezonsal: Tel Aviv
Jet Time Sezonsal charter: Copenhagen,[12] Helsinki,[13] Stockholm–Arlanda[8]
Jet2.com Sezonsal: Londra–Stansted (18 Temmuz 2020'den itibaren),[14] Manchester (18 Temmuz 2020'den itibaren)[14]
LOT Polish Airlines Sezonsal charter: Katowice[15]
Lufthansa Sezonsal: Frankfurt,[16] Münih[16]
Montenegro Airlines Belgrad, Moskova–Domodedovo
Sezonsal: Copenhagen, Hannover, Leipzig/Halle, Londra–Gatwick, Münih, Saint Petersburg
Norwegian Air Shuttle Sezonsal: Helsinki, Oslo–Gardermoen, Stockholm–Arlanda (3 Haziran 2020'den itibaren)[17]
Pobeda Moskova–Vnukovo
Red Wings Airlines Sezonsal: Moskova–Domodedovo (29 Mayıs 2020 itibaren)[18]
Rossiya Sezonsal: Saint Petersburg
S7 Airlines Moskova–Domodedovo
Scandinavian Airlines Sezonsal: Copenhagen (1 Haziran 2020'den itibaren)[19]
Sezonsal charter: Oslo–Gardermoen, Stockholm–Arlanda
SmartLynx Airlines Estonia Sezonsal charter: Tallinn[20]
Transavia France Sezonsal: Paris–Orly
TUI fly Belgium Sezonsal: Brüksel[21]
TUI fly Netherlands Sezonsal: Amsterdam, Eindhoven
Ural Airlines Sezonsal: Moskova–Domodedovo, Yekaterinburg (30 Mayıs 2020'den itibaren)[22]
Windrose Airlines Sezonsal charter: Dnipro, Kiev–Boryspil[23]
Yamal Airlines Sezonsal: Moskova–Domodedovo, Saint Petersburg

İstatistikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tivat Havalimanı trafiği
Yıl Yolcu Değişim Uçak hareketleri Değişim
2005 377,013 2,522
2006 451,289 artış %20 3,261 artış %29
2007 573,914 artış %27 4,079 artış %25
2008 570,636 azalış %1 4,630 artış %14
2009 532,080 azalış %7 4,226 azalış %9
2010 541,870 artış %2 4,017 azalış %4
2011 647,184 artış %19 4,531 artış %12
2012 725,412 artış %12 4,605 artış %2
2013 868,343 artış %20 5,198 artış %14
2014 910,264 artış %5 5,281 artış %1
2015 895,050 azalış %2 5,422 artış %2
2016 979,432 artış %10 5,985 artış %10
2017 1,129,720 artış %15 6,324 artış %7
2018 1,245,999 artış %10 6,816 artış %8
2019 1,367,282 artış %9,7 7,049 artış %3,4

En yoğun rotalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Tivat Havalimanı'ndan en yoğun rotalar (2019)
Sıra Havalimanı Yolcu 2019
1 Rusya, Moskova–Domodedovo 334.880
2 Sırbistan, Belgrad Nikola Tesla 236.378
3 Rusya, Moskova–Vnukovo 182.016
4 Rusya, Moskova–Sheremetyevo 114.665
5 Rusya, Pulkovo 62.147
6 Ukrayna, Boryspil 39.415
7 İsrail, Ben Gurion 36.147
8 Birleşik Krallık, Gatwick 35.883
9 Belarus, Minsk 34.697
Kaynak: ec.europa.eu23 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Karadağ'daki havalimanları". 30 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  2. ^ "Karadağ havalimanları". 7 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  3. ^ "Tivatsko polje haritası". 25 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  4. ^ "Tivat havalimanı tarihçesi". 11 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  5. ^ "Aerodromi Crne Gore". 25 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  6. ^ "Pobjeda – Donacija od milion dolara za aerodrom u Tivtu - October 16, 2007". 12 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  7. ^ "Profesionalno serviranje putnika - October 17, 2007". 13 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  8. ^ a b "Only Flight". tui.se. 17 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  9. ^ Liu, Jim (8 Kasım 2019). "Condor resumes Frankfurt – Tivat service in S20". routesonline.com. 8 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  11. ^ a b c "Charter flights". tui.pl. 14 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  12. ^ "Only Flight". tui.dk. 10 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  13. ^ "Only Flight". 27 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  14. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 13 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "travelweekly.co.uk" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  15. ^ "LOT will make charter flights for Katowice from Rainbow Tours". [ölü/kırık bağlantı]
  16. ^ a b 2018, UBM (UK) Ltd. "Lufthansa S19 European network additions". 24 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  17. ^ Liu, Jim. "Norwegian S20 Short-Haul network additions". Routesonline. 24 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2019. 
  18. ^ "Открытие летнего расписания полётов в Черногорию". flyredwings.com. 3 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2020. 
  19. ^ Liu, Jim (9 Ekim 2019). "SAS S20 Short-Haul network changes as of 08OCT19". routesonline.com. 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  20. ^ "Novaturas Flights en". novatours.eu/. 18 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  21. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2020. 
  22. ^ Liu, Jim (10 Ocak 2020). "Ural Airlines resumes Ekaterinburg – Tivat service in S20". routesonline.com. 10 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 
  23. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]