Stalin Anıtı (Budapeşte)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Stalin Anıtı (Budapeşte)
Sztálin szobor Budapest.jpg
Stalin Anıtı (1953)
Genel bilgiler
Tür Anıt
Mimari tarz Sosyalist gerçekçilik
Konum Elli Altı Meydanı (o dönemki adıyla Stalin Meydanı), Budapeşte, Macaristan Halk Cumhuriyeti
Koordinatlar 47°30′41.04″K 19°4′53.04″D / 47.5114°K 19.0814°D / 47.5114; 19.0814
Açılış 18 Aralık 1951 (67 yıl önce) (1951-12-18)
Yıkılma 23 Ekim 1956
Yükseklik 25 metre
Teknik detaylar
Malzeme Kireçtaşı, bronz
Tasarımcı Sándor Mikus
Adanılan Josef Stalin

Stalin Anıtı, Macaristan Halk Cumhuriyeti'nin başkenti Budapeşte'de yer alan Josef Stalin'in Aralık 1951'deki yedinci yaş günü şerefine yapılan anıt. Macaristan ayaklanması sırasında destalinizasyon politikalarından güç alan Sovyet karşıtı gruplar tarafından 23 Ekim 1956'da yıkıldı.[1]

Anıt[değiştir | kaynağı değiştir]

Anıt, Budapeşte'deki günümüzdeki adı Elli Altı Meydanı olan Stalin Meydanı'nın kenarına inşa edildi. Klasik sosyalist gerçekçilik tarzında inşa edilen anıtın toplam yüksekliği 25 metredir. Stalin'in yer aldığı sekiz metre uzunluğundaki bronz heykel, sekiz metre genişliğindeki bir kürsünün tepesinde bulunan dört metre yüksekliğindeki bir kireçtaşı kaidesinde yer aldı. Stalin, sağ eli göğüs seviyesinde dik durmuş sert duran bir konuşmacı olarak tasvir edildi. Kürsünün kenarları, Macaristan liderlerini onu alan heykelleriyle süsledi. Heykelin mimarı heykeltraş Sándor Mikus Macaristan'daki bir sanatçı tarafından elde edilebilecek en yüksek ödül olan Kossuth Ödülü'ne layık görüldü.

Yıkılışı[değiştir | kaynağı değiştir]

1956'daki yıkımdan sonra anıtın kalıntıları.
Stalin Anıtı önündeki bir askeri geçit töreni.

23 Ekim 1956'da, Polonya Ekimi olarak bilinen siyasi reformlar gerçekleştiren Polonya Halk Cumhuriyeti'ne destek için başkent Budapeşte'de yaklaşık iki yüz bin gösterici toplandı. Telsizden on altı talep yayınladı, bunlardan biri de Stalin'in heykelinin sökülmesi idi. Ardından gerçekleşen olaylarda Stalin heykeli yıkıldı, yalnızca heykelin botları kaldı. Göstericiler heykeli yıkarken "Ruslar, arkanıza bakmadan kaçın" "Rusya eve git" şeklinde sloganlar attılar.[2]

Budapeşte polis şefi Sándor Kopácsi şu açıklamayı yaptı;

Günümüzde[değiştir | kaynağı değiştir]

Stalin Anıtı'nın olduğu meydana, tarihi olayın 50. yıldönümü için 2006'da tamamlanan 1956 Devrimi Anıtı dikilmiştir. Anıtın kalan ayak kısmının kopyası 2006'da yılında Budapeşte'deki Szoborpark'a koyuldu. Bu eser orijinalin tam bir kopyası değil, heykeltraş Ákos Eleőd tarafından yapılan sanatsal bir benzetmedir.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Özel;
  1. ^ Sinko, Katalin. "Political Rituals: the Raising and Demolition of Monuments." Art and Society in the Age of Stalin. Ed. Peter Gyorgy and Hedvig Turai. Budapest: Corvina Books, 1992.
  2. ^ Åman, Anders. Architecture and Ideology in Eastern Europe During the Stalin Era. Cambridge, MA: The MIT P, 1992. 195.
Genel;
  • Åman, Anders. Architecture and Ideology in Eastern Europe During the Stalin Era. Cambridge, MA: The MIT P, 1992.
  • Bown, Matthew C. Art Under Stalin. Oxford: Phaidon P Limited, 1991. 73-86.
  • Demaitre, Ann. "The Great Debate on Socialist Realism" The Modern Language Journal 50.5 (1966): 263-268.
  • Sinko, Katalin. "Political Rituals: the Raising and Demolition of Monuments." Art and Society in the Age of Stalin. Ed. Peter Gyorgy and Hedvig Turai. Budapest: Corvina Bookk, 1992. 81.
  • Terras, Victor. "Phenomenological Observations on the Aesthetics of Socialist Realism" The Slavic and East European Journal 22.4 (Winter, 1979), pp. 445–457.