Sneaker

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Uzun bilekli Sneaker.
Kısa bilekli sneaker.

Sneaker veya trainer, İngilizcede spor ayakkabı demektir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

1917’de Keds markası tarafından ilk lastik tabanlı ayakkabılar yapıldığında, o zamanın ünlü reklamcılarından Henry Nelson McKinney, bu yeni tarz ses çıkarmayan ayakkabıya "Sneaker" adını verdi. Sneaker, İngilizcedeki "Sneak" (sessizce, gizlice) sözcüğünden türetilmişti. İlk üretilen Sneaker'lar ile günümüzde üretilenler arasında ciddi fark bulunmaktadır. Bu ilk üretilen Sneaker'lar 1800'lerde suçluları sessizce yakalamak için üretilen ayakkabıların inovasyonu idi.

Sneaker'lar ilk defa Converse markası ile popüler hale geldi. 1923'te Converse All-Star ayakkabılar, ünlü basketbolcu Chuck Taylor tarafından giyildiği için, kısa zaman içinde yaygınlaşmıştı. Şimdilerde ise Converse markasından ziyade Adidas, Nike, Puma ve Tommy Hilfiger gibi markalar Sneaker kültüründe öne çıkan isimlerdir. Buna rağmen günümüzde pek çok marka hala Converse markasının All-Star modelini örnek alarak yeni modeller üretmektedir. İki Sneaker devrimi gerçekleştirmiş olan Adidas, en çok tercih edilen markalardandır. Adidas'ın Superstar modeli en çok satılan Sneakerlar arasındadır. 1950’lerde James Dean, Asi Gençlik filminde Sneaker giydiğinde bu tarz ayakkabılar popüler kültürün bir parçası olmaya başladı.

Popüler Kültür ve Sneaker[değiştir | kaynağı değiştir]

Seksenli yıllarda Hip-Hop müziğin çıkışıyla beraber, Sneaker'ların popülaritesi de hızla arttı. Hip-Hop müziğin öncülerinden ve devrin en popüler gruplarından Run-DMC, her konserde Adidas marka Sneaker'ları ve eşofmanları ile sahneye çıkıyordu. MTV’de klipleri yayınlanmaya başladığında Adidas’ın satışları patladı ve dünyada bir ilk olarak, bir ayakkabı markası bir müzik grubuna sponsor oldu. Run-DMC, Adidas’a duydukları sevgiyi göstermek için 1986’da "My Adidas" diye bir şarkı bile çıkardı. Sonrasında artık sneaker’lar günlük hayatımızın bir parçası oldu ve halen Hip-Hop grupları arasında Adidas'ın "Superstar" modeli tercih edilmekte.

Sneaker'lar, zamanla birlikte gelişti. Örneğin; Nike, "Air Force" modelinde, ayağa rahatlık vermek için, ayakkabının tabanını havayla doldurulmuştur. Başka bir örnek; Reebok’ markasının "Pump" Sneaker'ları. Basketbol için üretilen "Pump" model Sneakerlar'da bir "pompa" vardı ve ayaklarınız yorulduğunda, pompaya basarak tabana hava doldurabiliyordunuz. Gençler arasında popüler olan Michael Jordan ve Andre Agassi gibi sporcular bu tür Sneaker'lardan giyince, bu modeller de bir "trend" olmaya başardı. Sneaker'lar ayrıca kaykay ve BMX gibi sporlarda da giyilmektedir.

Son Seneler[değiştir | kaynağı değiştir]

Artık Sneaker'lar eskisi gibi basit değil. Günümüzde yeni malzemeler kullanılmaktadır. Bu sayede daha kaliteli, hafif ve sağlıklı sneaker'lar üretilebilmektedir. Ayakkabı içinde ısı 40 Celcius dereceyi geçebilir ve içerdeki nem %100'e kadar çıkabilir. Bu yeni malzemeler bu soruna çare olmakta, yeni sneaker'lardan bazılarının tabanlarına özel bir jel konulmaktadır. Bu "jel" ise 1 ila 2 santimetre kalınlığında olduğunda üstüne 4 ila 6 metreden düşen bir yumurtanın darbesini emerek kırılmasını önleyebilecek özelliktedir.

Giderek daha hızlı büyüyen sneaker kültürü, Türkiye’de de yaygınlaşmaktadır. Her çeşit, her marka sneaker artık Türkiye’de de bulunabiliyor. Bu popülerleşmeyle beraber Türkiye’de de sneaker ayakkabı için yeni bir sözcük kullanılıyor: Pabuç. Aslında eski bir kelime olan pabuç, İstanbul sokaklarında çıkmıştır ve gençler sayesinde ülkenin her köşesine yayılmaya başlamıştır. Bu kültürün yaygınlaşmasıyla birlikte, bir yandan da büyük markaların sneaker'larının taklit ve sahteleri de yaygınlaşmıştır.

Marka ve Modeller[değiştir | kaynağı değiştir]

Popüler markalar; Adidas, Air Jordan, ASICS, Converse, Etnies, Fila, Hummel, New Balance, Nike, Onitsuka Tiger, PUMA, Reebok, Shaq, Skechers, Vans

Sneaker'ların bilek kısmı geniş, dar, kısa veya uzun olabilir. Farklı amaçla üretilmiş çeşitleri de mevcuttur.