Raptor (roket motoru)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Raptor metan yakıtlı roket motoru
Üretici SpaceX
Menşe Ülke ABD
Kullanım Amacı çok-aşamalı roket ve derin-uzay itki sistemi
Bağlantılı olduğu Mars Koloni Taşıyıcısı(Mars Colonial Transporter-MCT), MCKT fırlatma aracı (MCT launch vehicle)
Durumu Geliştirme aşamasında
Sıvı-yakıtlı motor
İtici Yakıt LOX / Sıvı metan
Karışım Oranı Oksitleyici/Yakıt : 3.8/1
Güç Döngüsü tam-akışlı aşamalı yanma döngüsü
Genel Bilgiler
İtki (Vakumda) 8400 kN (860 tf)[1]
İtki (Deniz Seviyesinde) 7050 kN (720 tf)[1]
Özgül itici kuvvet(Vakumda) 363 s[2]
Özgül itici kuvvet (Deniz Seviyesinde) 321 s


Raptor (Türkçe: Yırtıcı Kuş),SpaceX tarafından geliştirilen, Kriyojenik[3] metan-yakıtlı roket motorları ailesinin ilk üyesidir.Özel olarak, SpaceX süper-ağır fırlatma araçlarının yüksek verimli aşağı ve yukarı aşamalarında kullanılması hedeflenmektedir. Merlin 1C & D motorlarına sahip daha önceki tüm Falcon 9 roketlerinde kullanılmış olan RP-1 kerosen ve LOX karışımı yerine; Raptor motoru yakıt olarak sıvı metan [4] ve sıvı ooksijen (LOX),[5] kullanacaktır. Başlangıç tasarımlarında Raptor motorunun metan'dan ziyade sıvı hidrojen (LH2) kullanması öngörülüyordu.

Raptor motoru, şu an kullanımda olan Falcon 9 uyarlaması Falcon 9 v1.1 roketinin ikinci aşamasına güç sağlayan Merlin 1D vakum motorunun ürettiği itkinin altı katına sahip olması öngörülüyor.

Daha geniş Raptor tasarımı "sıkça tekrar-kullanılabilir metan yakıtlı aşamalı-yanan motordur ve bu motor SpaceX'in ,Mars'ın keşfi ve kolonileştirilmesi görevlerinde kullanılacak olan, sonraki nesil fırlatma araçlarına güç sağlayacaktır."[6] Elon Musk'a göre, bu tasarım (tüm roket aşamalarında) tam "tekrar-kullanılabilirlik" özelliğine erişmeyi başaracak, ve sonuç olarak, "uzay uçuşlarının maliyetlerinde yaklaşık 100 kat kadar düşüş elde edilmesini" sağlayacaktır.[3]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Raptor'dan, ilk olarak 2009'daki Amerikan Havacılık ve Uzay bilimi Enstitüsü'nün Ticari Mürettebat/Kargo konulu bilimsel tartışma ve paylaşım toplantısı sırasında SpaceX'in o zamanki çalışanı olan Max Vozoff bahsetmişti. 2011 Nisan ayı itibarıyla, SpaceX az sayıda da olsa bir kısım çalışanını, o zaman için hala fikir aşamasında kalmış olan LH2/LOX yakıtlı, Raptor yukarı-aşama motoru üzerinde düşük öncelikli olarak çalışmaları için atamıştı[7]. Geliştirme programının daha sonraki bahsi 2011 yılı içerisinde gerçekleşmiştir[8]. 2012 Mart ayında, haber kaynaklarına göre Raptor yukarı-aşama motoru geliştirme programı başlamıştı, ancak ayrıntıları henüz herkese açıkça bildirilmemişti.[9]

2012 Ekim ayında SpaceX, Merlin 1 dizisi motorlardan birkaç kat daha kuvvetli olacak ancak Merlin'in RP-1 yakıtını kullanmayacak bir roket motoru üzerinde tasarımsal çalışmanın başladığını duyurdu ancak ne tür bir yakıt kullanılacağını belirtmeyi reddetti.[10] Ayrıntıların "1 ile 3 yıl arası" bir sürede belli olacağını, büyük motordan birden fazla sayıda yeni SpaceX roketinde kullanmasının amaçlandığını, dolayısıyla bu sayede alçak Dünya yörüngesine 150 - 200 ton civarı malzeme taşınabileceğini ve bu miktarın NASA'nın Uzaya Fırlatma Sisteminin (Space Launch System) kapasitesinin üzerinde olduğunu belirtmişlerdir.[10]

Bu durum 2012 Kasım ayında, şirketin CEO'su Elon Musk SpaceX'in itki sistemleri bölümünün yeni hedefinin metan-yakıtlı roket motoru geliştirmek olduğunu duyurunca açıklık kazanmıştır.[5] Elon Musk ayrıca Raptor kod adlı motor tasarımının artık metan-yakıtına-dayalı bir tasarım olacağını,[5] ve metan'ın SpaceX'in gelecekteki Mars'ın kolonileştirilmesi görevlerinde yakıt olarak kullanılacağını belirtmiştir.[2]

Mars'taki metan (CH4) için muhtemel kaynaklar ve metan-yatakları.

Yer altındaki suyun ve Mars'ın atmosferindeki karbon dioksit varlığı nedeniyle, basit bir hidrokarbon olan metan Sabatier Reaksiyonu sayesinde kolayca Mars yüzeyinde sentezlenebilir.[11] Mars'ta İn-situ kaynak üretimi (In-situ resource production, İn situ - "sahada") konusu NASA tarafından incelenmiş; oksijen, su ve metan üretimi için uygunlanabilir olduğuna karar verilmiştir.[12] Chicago Maden Okulu (Chicago School of Mines) tarafından yayımlanan bir araştırmaya göre, Mars'tan metan üretme gibi in-situ kaynak kullanımı, uzay görevlerini teknik ve ekonomik açıdan daha uygulanabilir kılıyor ve tekrar-kullanılabilirliği mümkün hale getiriyor.[13] Metan Mars'tan gelen meteoritlerde bulunmuştu.[14]

SpaceX tarafından 2009 yılında ilk bahsedildiğinde, "Raptor" terimi özellikle yukarı-aşama motoru tasarımına uygulanmıştı [15] ve 2012 yılındaki resmi bildiriler o zaman için hala yukarı aşama motoru tasarımı olduğunu gösteriyordu[16]—ancak 2014 yılının başlarında SpaceX Raptor motorunun hem yeni ikinci aşamada, hem de Mars Koloni Taşıyıcısının büyük 10-metre-çaplı çekirdeğinde kullanılacağını doğrulamıştır. Her Falcon 9 hızlandırıcı çekirdeğindeki Merlin 1 motorlarının 9'lu kullanımına benzer şekilde, her hızlandırıcı çekirdeği 9 adet Raptor motoru içerecektir.[2]

SpaceX'te metan yakıtlı aşamalı-yanma motorunun geliştirilmesinin ciddi bir şekilde düşünüldüğünün ilk ipuçları 2011 Mayıs ayında ortaya çıkmıştı.SpaceX ABD Hava Kuvvetlerine, USAF Tekrar-kullanılabilir Hızlandırıcı Sistemi Yüksek İtki Ana Motoru talebinde istenen kerosen-yakıtlı motor ile rekabet edebilecek bir metan-yakıtlı motor ile ilgilenip ilgilenmediklerini sormuştur.[2]

2012 Kasım ayında SpaceX'in hedefinde Raptor-sınıfı roket motorları ailesi olduğunu gösteren duyuru yayımlanmıştır;[17] bu bilgi SpaceX tarafından 2013 Ekim ayında doğrulanmıştır.[6] Ancak, SpaceX COO'su Gwynne Shotwell 2014 ayında yeni motor geliştirme programının tamamen tam-boyutlu Raptor motoruna odaklanacağını; alt-ölçekteki daha küçük methalox motorlarının çok büyük Raptor motorunun geliştirme yol-haritasında yer almadığını belirterek konuya açıklık getirmiştir.[18]

2013 Ekim ayında SpaceX, Raptor motorunun metan motoru testlerini John C. Stennis Uzay Merkezinde(John C. Stennis Space Center) gerçekleştireceğini,[19][20] ve varolan test rampa altyapısına sıvı metan yakıtlı motor testini destekleyebilmesi için yeni donanım ekleyeceğini duyurdu.[21] 2014 Nisan ayında, SpaceX Stennis test rampasına, Raptor bileşenlerinin testi için yapılacak olan zorunlu bakım ve yükseltme çalışmalarını tamamladı, ve tesiste ilgili testleri 2014 Mayıs ayının sonunda yapmaya başlayabilmeyi umuyordu.[22]

2013 Ekim ayında, SpaceX ilk defa Raptor motorunun itki tasarımını açıkladı—2940 kN (661000 lbf)[6]— ancak 2014 başlarında Raptor motorunun bundan daha yüksek itki miktarına sahip olacağını duyurdu.

2014 Şubat ayında, SpaceX roket motoru geliştirme bölümünün başı olan Tom Mueller, bir konuşması sırasında Raptor motorunun; dokuz adet motorunun " yaklaşık 100 ton kadar kargoyu Mars'a götürebilecek" olan bir araçta kullanılmak üzere tasarlandığını ve 4400 kN (1 milyon lbf) itki üretebilen roketin daha önce duyurulduğundan çok daha kuvvetli olacağını açığa vurmuştur.[2][23] Mueller tarafından 2014 Haziran ayında yapılan bir konuşma motor verimi hedeflerini daha ayrıntılandırmıştır: deniz seviyesinde 6900 kN (705 ton-kuvvet) miktarında itki, vakumda 8200 kN (840 ton-kuvvet) miktarında itki, ve vakum versiyonu için 380 saniye değerinde özgül itici kuvvet.[1] Daha önce verilen bilgilere göre tasarımdaki Isp vakum koşulları altında sadece 363 saniye idi.[2]

2015 Ocak ayında, Elon Musk hedefledikleri itki miktarının 2300 kN (230 ton-kuvvet) olduğunu bildirmiştir ki bu daha önce belirtilen daha azdı. Konuşması sırasında "daha pek çok motor [sınıfı] olacak"[24] dediği için 9-motorlu hızlandırıcı hakkında yapılan pek çok tahmin ve tartışmaya şüphe düşürmüştür. 2015 Ağustos ayı itibarıyla, Elon Musk'ın Marsa gidecek olan motorun oksitleyici / yakıt oranının yaklaşık 3.8 / 1 civarında olacağını belirten bir söylemi gün yüzüne çıkmıştır.[25]

Tasarım[değiştir | kaynağı değiştir]

SpaceX ilk-aşama fırlatma araçlarının ölçekli boyut karşılaştırması: (soldan) Falcon 9 v1.0 (2010), Falcon 9 v1.1 (2013), ve muhtemel bir 10-metre çaplı 9'lu Raptor -Mars Koloni Taşıyıcısı ilk-aşama hızlandırıcı çekirdeği-. 2014 başlarında verilen bilgiye dayanılırak karşılaştırma yapılmıştır

Raptor motoruna güç, sıvı metan ve sıvı oksijen karışımı ile daha verimli aşamalı yanma döngüsü kullanılarak sağlanacaktır,[16] bu da, Merlin motorlarının kullandığı 'açık döngülü' Gaz-üreteci sisteminden ve LOX/kerosen itki üreten yakıtlarından vazgeçildiğini göstermektedir.[16] Uzay Mekiği Ana Motorları da aşamalı-yanma döngüsü kullanmıştı,[26] ayrıca pek çok Rus yapımı roket motoru da bu sınıftadır.[16]

Turbopompa ve enjektörlerin çoğu üç boyutlu baskı yöntemiyle üretilecektir böylece geliştirme ve tekrarlanan testlerin hızı artacaktır.[3]

Daha da ayrıntılandırılacak olursa, Raptor "tam-akışlı" (full-flow) aşamalı yanma döngüsü kullanacaktır;bu yöntemde -düşük yakıt oranıyla birlikte- oksitleyicinin %100'ü kullanılarak oksijen türbin pompasına güç sağlanacaktır,diğer taraftan ise -düşük oksijen oranıyla birlikte- yakıtın %100'ü kullanılarak metan turbin pompasına güç sağlanacaktır. Hem oksitleyici akışı hem de yakıt akışı, yanma odasına girmeden önce tamamen gaz fazındadır. 2014 öncesine kadar , sadece 2 adet tam-akışlı aşamalı yanma döngülü roket motoru rampada test edilebilmeye yetecek kadar ilerleme sağlamıştı: 1960'lardaki Sovyet RD-270 projesi ve 2000'lerin ortalarındaki Aerojet Rocketdyne Integrated powerhead ispat (demonstration) projesi.[2]

Raptor motoru için belirtilen tasarım boyutu tasarım devam ederken - çok yüksek bir hedef olan vakumda 8200 kN (1800000 lbf) itki [27] miktarından daha güncel ve daha küçük bir hedef olan 2300 kN (230 ton-kuvvet) itki miktarına[24]- büyük ölçüde değişmiştir. Tahminlere göre vakumdaki Isp değerinin 363 saniye[2] ve deniz-seviyesindeki Isp değerinin 321 saniye[2][23] olması beklenmektedir. Motorun en son itki ve Isp değerleri, SpaceX motoru çok-yıllık geliştirme döngüsünden geçirirken, önemli ölçüde değişecektir.[27]

Tam-akışlı tasarımın, verim ya da güvenilirlik artırması öngörülen ek özellikleri arasında şunlar bulunmaktadır:[2]

  • geleneksel motor tasarımlarında muhtemel arıza noktası olan, yakıt-oksitleyici türbinindeki iç-mühür'ün tasarımdan çıkarılması
  • pompalama sistemi daha düşük basınç değerleri gerektirdiğinden, sistemin yaşam-süresi artmakta ve sisteme ağır zarar verebilecek arızaların riski de azalmaktadır.
  • yanma odasındaki basıncı artırabilme özelliği sayesinde sistemin genel verimi artmaktadır, veya "daha soğuk gazlar kullanıldığından, genel bir aşamalı yanma motoru ile aynı verime ulaşıp kullanılan malzemeler üzerinde daha az fiziksel baskı uygulanmış oluyor, dolayısıyla malzemelerin yıpranma miktarları veya [motorun] ağırlığı azalıyor."[2]

Vakum uyarlaması[değiştir | kaynağı değiştir]

SpaceX'in Merlin motorunda olduğu gibi, Raptor roket motorunun da bir vakum uyarlaması planlanmıştır. Bu uyarlamada, itki üreten yakıtta (gazda) daha çok yayılma (expansion) sağlayabilmek üzere daha geniş bir egzoz çıkışı kullanılarak, 380 saniyelik bir özgül itici kuvvet değerine ulaşılması hedeflenmektedir,[1] .

Diğer motor tasarımlarıyla karşılaştırılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Motor ismi Vakum'da itki değeri
[kilonewton (lbf)]
Vakum'da Özgül itici kuvvet değeri
[saniye]
İtki/
Ağırlık oranı
Motor türü
SpaceX Raptor (hedeflenen[24]) 2300 (510 bin)[24] 380[1] Metan/LOX tam-akışlı aşamalı yanma
Blue Origin BE-4 2400 (550 bin)[28] Methane/LOX Oksijen bakımından zengin aşamalı-yanma
SpaceX Merlin 1D 801 (180 bin)[29] 309[30] 150 RP-1/LOX gaz üreteci
SpaceX Merlin 1C 610 (140 bin) 304[31] 96 RP-1/LOX gaz üreteci
RD-180 4152 (933 bin)[32] 338[32] 78.44[32] RP-1/LOX aşamalı-yanma
Uzay Mekiği Ana Motoru 2280 (510 bin) 453[33] 73[34] LH/LOX aşamalı-yanma
Rocketdyne F-1 (Saturn V) 7740 (1 milyon 740 bin) 304[35] 83 RP-1/LOX gaz üreteci
TR-107 4900 (1 milyon 100 bin)[36] [36] [36] RP-1/LOX Oksijen bakımından zengin aşamalı-yanma

Motorun testi[değiştir | kaynağı değiştir]

Raptor metan motoru bileşenlerinin ilk testi Stennis Uzay Merkezinde yapılmıştır. SpaceX buradaki test altyapısına, sıvı metan motorunun test edilebilmesi için, yeni donanım eklemiştir.[6][21] Stennis tesisindeki ilk test Raptor motorunun bileşenlerinin ayrı ayrı test edilimesiyle sınırlı olacaktır, çünkü Stennis tesisinin E-2 test alanındaki, 440 kN (1 milyon lbf) değerinde itki üretebilen test tablaları Raptor motorunun tamamını test edebilecek büyüklükte değildir. Raptor motoru geliştirilirken , Stennis tesisinde yapılan testlere göre hemen hemen aynı zaman dilimi içinde olmak üzere,2013 Ekim ayında yapılan konuşmalara göre, motorun vakumda 2940 kN (661 bin lbf) değerinden daha fazla itki üretmesi tasarlanmıştı.[6] 2014 Şubat ayında, gözden geçirilmiş, daha yüksek itkiye sahip bir tasarım şirket tarafından incelenmiştir; ancak daha yüksek hızın geliştirilen ilk motorlarla mı elde edileceği açık değildir.[2]

Raptor motoru bileşen testlerinin,SpaceX'in metan yakıtlı motor testlerini destekleyebilmesi için değişiklik yaptığı Stennis tesisindeki E2 tablalarında[6], 2014 Mayıs ayından sonra başlaması bekleniyordu[22]. Test edilecek olan ilk parçanın tekli Raptor enjektör öğesi olduğu belirtilmişti.[37] 2014 Ağustos ayında, SpaceX Stennis tesisinde test edilen ilk bileşenlerin yüksek-hacimli gaz enjektörleri olduğunu açıklamıştır.[38]

SpaceX tarafından yapılan donanım değişiklikleri, artık Stennis test altyapısının bir parçasıdır ve SpaceX'in kira sözleşmesi bittikten sonra başka kullanıcıların hizmetine sunulabilecektir.[6]

SpaceX, Raptor motoru tam halinde ürettiği daha büyük itki değerleriyle başa çıkabilmek için, ya yeni bir motor test tablası üretecek ya da varolanı bu ihityacı karşılayabileceği şekilde söküp yeniden oluşturacaktır.[6] 2014 Mayıs ayında, Stennis Uzay Merkezindeki B-2 test tablası NASA'nın 7440 kN itki üretebilen SLS ana aşamasının testine uygun hale gelmesi için yükseltilmeye başlandı.[39]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e Butler, Amy; Svitak, Amy. "AR1 vs. Raptor: New rocket program will likely pit kerosene against methane" (2014-06-09). Aviation Week & Space Technology. SpaceX is developing the Raptor as a reusable engine for a heavy-lift Mars vehicle, the first stage of which will feature 705 metric tons of thrust, making it 'slightly larger than the Apollo F-1 engine,' Tom Mueller, SpaceX vice president of propulsion development, said during a space propulsion conference last month in Cologne, Germany. The vacuum version is targeting 840 metric tons of thrust with 380 sec. of specific impulse. The company is testing subscale components using the E-2 test stand at NASA's Stennis Space Center in Mississippi, says Stennis spokeswoman Rebecca Strecker. ... Mueller said many people ask why the company switch to methane for its Mars rocket. With reusability in mind, SpaceX's cost studies revealed that 'by far the most cost-effective propellant to use is methane,' he said, which would be easier than hydrogen to manufacture on Mars. 
  2. ^ a b c d e f g h i j k l Belluscio, Alejandro G. (7 Mart 2014). "SpaceX advances drive for Mars rocket via Raptor power". NASAspaceflight.com. Erişim tarihi: 7 Mart 2014. 
  3. ^ a b c https://www.youtube.com/watch?v=hJD0MMP4nkM
  4. ^ http://spaceref.com/news/viewsr.html?pid=47400
  5. ^ a b c Todd, David (20 Kasım 2012). "Musk goes for methane-burning reusable rockets as step to colonise Mars". FlightGlobal Hyperbola. Erişim tarihi: 22 Kasım 2012. "We are going to do methane." Musk announced as he described his future plans for reusable launch vehicles including those designed to take astronauts to Mars within 15 years, "The energy cost of methane is the lowest and it has a slight Isp (Specific Impulse) advantage over Kerosene," said Musk adding, "And it does not have the pain in the ass factor that hydrogen has". 
  6. ^ a b c d e f g h Leone, Dan (25 Ekim 2013). "SpaceX Could Begin Testing Methane-fueled Engine at Stennis Next Year". Space News. Erişim tarihi: 26 Ekim 2013. 
  7. ^ "Notes: Space Access'11: Thurs. - Afternoon session - Part 2: SpaceX". RLV and Space Transport News. 7 Nisan 2011. 20 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2011. 
  8. ^ "SpaceX Raptor LH2/LOX engine". RLV and Space Transport News. 8 Ağustos 2011. 2 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2011. 
  9. ^ Rosenberg, Zach (16 Mart 2012). "SpaceX readies upgraded engines". Flightglobal. Erişim tarihi: 17 Mart 2012. SpaceX is in the midst of a variety of ambitious engine programmes, including the Merlin 2, a significant modification of the Merlin 1 series, and the Raptor upper stage engine. Details of both projects are tightly held. 
  10. ^ a b Rosenberg, Zach (15 Ekim 2012). "SpaceX aims big with massive new rocket". Flightglobal. Erişim tarihi: 17 Ekim 2012. 
  11. ^ GPUs to Mars: Full-Scale Simulation of SpaceX's Mars Rocket Engine. YouTube. 5 Mayıs 2015. Erişim tarihi: 4 Haziran 2015. 
  12. ^ mmooney (8 Kasım 2015). "In-Situ Resource Utilization - Mars Atmosphere/Gas Chemical Processing". NASA SBIR/STTR. NASA. 18 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2015. 
  13. ^ "Comparative study of ISRU-based transportation architectures for the Moon and Mars: LOX/LH2 vs. LOX/Methane" (PDF). Lunar and Planetary Institute. Chicago School of Mines. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2015. 
  14. ^ http://phys.org/news/2015-06-scientists-methane-mars-meteorites.html
  15. ^ "Long term SpaceX vehicle plans". HobbySpace.com. 7 Temmuz 2009. 14 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2009. 
  16. ^ a b c d Todd, David (22 Kasım 2012). "SpaceX's Mars rocket to be methane-fuelled". Flightglobal. Erişim tarihi: 5 Aralık 2012. Musk said Lox and methane would be SpaceX’s propellants of choice on a mission to Mars, which has long been his stated goal. SpaceX’s initial work will be to build a Lox/methane rocket for a future upper stage, codenamed Raptor. The design of this engine would be a departure from the “open cycle” gas generator system that the current Merlin 1 engine series uses. Instead, the new rocket engine would use a much more efficient “staged combustion” cycle that many Russian rocket engines use. 
  17. ^ Todd, David (20 Kasım 2012). "Musk goes for methane-burning reusable rockets as step to colonise Mars". FlightGlobal Hyperbola. Erişim tarihi: 22 Kasım 2012. The new Raptor upper stage engine is likely to be only the first engine in a series of lox/methane engines. 
  18. ^ Gwynne Shotwell (21 Mart 2014). Broadcast 2212: Special Edition, interview with Gwynne Shotwell (audio file). The Space Show. Etkinlik zamanı: 21:25–22:10. 2212. 22 Mart 2014 tarihinde kaynağından (mp3) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2014. our focus is the full Raptor size 
  19. ^ "NASA Stennis Space Center to Test SpaceX Next Generation Rocket Engines Systems". Mississippi Development Authority. 23 Ekim 2013. 3 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2013. 
  20. ^ "Cochran: Space-X Decision Bodes Well for Job Growth in South Mississippi". Senator Cochran. 23 Ekim 2013. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2013. 
  21. ^ a b Messier, Doug (23 Ekim 2013). "SpaceX to Conduct Raptor Engine Testing in Mississippi". Parabolic Arc. Erişim tarihi: 23 Ekim 2013. 
  22. ^ a b Guess, Natalie (21 Nisan 2014). "NASA, SpaceX Cut Ribbon To Launch Testing Partnership". MS EIGS. Erişim tarihi: 22 Nisan 2014. 
  23. ^ a b "SpaceX propulsion chief elevates crowd in Santa Barbara". Pacific Business Times. 19 Şubat 2014. Erişim tarihi: 22 Şubat 2014. 
  24. ^ a b c d Musk, E. (January 6, 2015) "Thrust to weight is optimizing for a surprisingly low thrust level, even when accounting for the added mass of plumbing and structure for many engines. Looks like a little over 230 metric tons (~500 klbf) of thrust per engine, but we will have a lot of them :)" Reddit.com
  25. ^ How (and Why) SpaceX Will Colonize Mars, accessed 19 Augus7 2015. Musk: "The critical elements of the solution are rocket reusability and low cost propellant (CH4 and O2 at an O/F ratio of ~3.8). And, of course, making the return propellant on Mars, which has a handy CO2 atmosphere and lots of H2O frozen in the soil."
  26. ^ "Space Shuttle Main Engines". NASA. 10 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2013. 
  27. ^ a b Bergin, Chris (29 Ağustos 2014). "Battle of the Heavyweight Rockets -- SLS could face Exploration Class rival". NASAspaceflight.com. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2014. 
  28. ^ Ferster, Warren (17 Eylül 2014). "ULA To Invest in Blue Origin Engine as RD-180 Replacement". Space News. Erişim tarihi: 19 Eylül 2014. 
  29. ^ "SpaceX Falcon 9 product page". 10 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2013. 
  30. ^ "Falcon Heavy Merlin Engines". SpaceX. 12 Nisan 2013. 14 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2014. 
  31. ^ "Merlin 1C". Astronautix.com. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2013. 
  32. ^ a b c "RD-180". NPO Energomash. 4 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2015. 
  33. ^ "SSME". Astronautix.com. 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2013. 
  34. ^ "Encyclopedia Astronautica: SSME". 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2014. 
  35. ^ "F-1". Astronautix.com. 19 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2013. 
  36. ^ a b c "TR-107" (PDF). NASA Marshall. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2015. 
  37. ^ "SpaceX to test methane rocket engine in Miss". The Sacramento Bee. 22 Nisan 2014. 29 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  38. ^ SpaceX Commercial Spaceflight, Garrett Reisman, Future in Space Operations (FISO) Colloquium, 2014-08-27, Retrieved 2014-08-28.
  39. ^ Rebecca Strecker (15 Mayıs 2014). "NASA Moving Forward on Test Stand Upgrades for SLS Core Stage Testing". 18 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]