Yakıt

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Yakıt, fiziksel ve kimyasal yapısında bir değişim meydana geldiğinde ısı enerjisi açığa çıkaran her türlü maddenin genel adı.

Yakıtlar içerdikleri enerjiyi ya yanmak gibi kimyasal anlamda ya da nükleer füzyon gibi nükleer anlamda serbest bırakırlar. Yakıtların en önemli özelliklerinden biri enerji üretebilmeleri için depolanabilmeleri ve sadece gerektiğinde bir üretebilmek için gerekli olan enerjinin üretimi için kullanılabilmeleridir.

Yakıtların esas maddesini organik karbon teşkil eder. Isı, bu organik karbonun oksijen ile reaksiyonu sonucunda açığa çıkar. Bu reaksiyon ısısından sanayide büyük ölçüde faydalanılır.

Sanayide kullanılan yakıtlar üç büyük gruba ayrılabilir:

1. Katı Yakıtlar

a) Doğal katı yakıtlar: Katı yakıtların en önemli olanları doğal katı yakıt olarak adlandırdığımız fosil kömürlerdir. Bu kömürler oluşum devirlerine göre; antrasit, taşkömürü, esmer kömür, linyit kömürü, turb sırasını takip eder. Bir de bunlardan farklı olan odun vardır. Sıvı ve gaz yakıtların giderek azalması sebebiyle biomass enerjisinin önemi giderek artmaktadır. Şeftali çekirdeği, Prina (Zeytinyağı posası) kayısı çekirdeği, badem kabukları alternetif katı yakıt türlerindendir.

b) Suni katı yakıtlar: Doğal katı yakıtlardan elde edilen kok ve odun kömürüdür.

2. Sıvı Yakıtlar (Akaryakıtlar): Ham petrol ile fosil kömürü katranından elde edilen maddelerdir. Kömürden elde ediş maliyeti ham petrolden elde ediş maliyetinden çok daha fazladır.

a) Doğal akaryakıtlar: Ham petrolün destilasyon ürünleridir.

b) Suni akaryakıtlar: Bunlar da elde edildiği kaynağa göre üç tiptir:

Taşkömürü, linyit, odun ve bitüm ile asfaltın destilasyonundan elde edilen ürünler

Ağır petrol fraksiyonlarının krakingi ile elde edilen ürünler

Sentez yolu ile yapılan sıvı yakıtlar.

3. Gaz Yakıtlar: Fosil kömürlerinin destilasyon ürünü olan havagazı ve jeneratör gazı, petrol destilasyon ürünü olan küçük moleküllü hidrokarbon karışımı yapısındaki gazlar, su gazı ve doğal yer gazlarıdır. Ayrıca hayvansal ve bitkisel kökenli atıklarda elde edilen biogazdır.