Rakam

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Rakam, sayıları yazılı olarak göstermeye yarayan sembollerden her biri. Pek çok dil ve kültürde kullanılan Arap kökenli rakamlar şunlardır:

0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 kümesinin elemanları onluk sayma sisteminin rakamlarıdır. Bir sayının basamaklarının alabileceği sayı değerlerinin kümesi o sayma sisteminin rakamlarını oluşturur. Dolayısıyla farklı sayma sistemlerinin farklı sayıda rakamları vardır. Örneğin sekizlik sayma sisteminde her bir basamak 0 ile 7 arasında sayı değeri alabildiği için rakamları 0,1,2,3,4,5,6,7 kümesinin elemanlarıyla belirtilir. Benzer şekilde onaltılık sayma sisteminde rakamlar 0 ile 15 arasındaki sayılardır. Bir sayı yazılırken sayıyı oluşturan rakamlar basamak değerlerine göre sıralanarak yan yana dizilirler. Bu yüzden rakamlar bireysel sembollerle ve sayılar da bu sembollerin ardışık yazılmasıyla ifade edilmektedir. Ondan fazla rakam içeren sayma sistemlerinin 9'dan büyük sayı değerine sahip rakamlarını bireysel sembollerle ifade edebilmek için genelde bu rakamlar harflerle temsil edilirler. Örneğin onaltılık sayı sisteminin rakamları 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9, A, B, C, D, E, F kümesindeki sembollerle ifade edilir. Burada A'dan F'ye harfler sırasıyla 10 ile 15 arasındaki sayıları ifade eden rakamlardır.

Rakam hanesi, basamaklı sayısal sistemlerde sayıları ("2" veya "5") temsil etmek için kullanılan kombinasyonlarda ("25" gibi) kullanılan sayısal semboldür (25 sayısı gibi).

Belirli bir sayı sisteminde, taban bir tam sayı ise, gerekli basamak sayısı daima tabanın mutlak değerine eşit olacaktır. Örneğin, ondalık sistem (taban 10) on basamak (0 ila 9 arası) içerirken, ikili (taban 2) iki basamaklıdır (0 ve 1).

Rakam ve sayı[değiştir | kaynağı değiştir]

Her farklı rakam bir sayıdır fakat her sayı bir rakam değildir. Sayılar rakamları kullanarak teklik veya çokluk bildirir. Örneğin 3 hem bir rakam hem de aynı rakama karşılık gelen sayı iken, 64 bir sayıdır ve 6 ile 4 rakamlarıyla yazılır. Benzer şekilde -1, -2, -3, -4, -5, -6, -7, -8 ve -9 negatif sayılardır ancak (rakam ihtiva etmekle birlikte) rakam değillerdir.

Çift ve tek doğal sayılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Çift doğal sayılar: 0, 2, 4, 6 ve 8.

Tek doğal sayılar: 1, 3, 5, 7 ve 9.

Farklı dillerde rakamlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı Arap 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Doğu Arap ٠ ١ ٢ ٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩
Bengalce
Çince
(basit)
Çince
(kompleks)
Çince
花碼 (huā mă)
Devanagari
Ge'ez
(Etiyopya)
Gujarati
Gurmukhi
Kannada
Khmerce
Lao
Limbu
Malayalam
Moğolca
Burmese
Oriya
Roman I II III IV V VI VII VIII IX
Tamilce
Telugu
Tayca
Tibetçe
Urduca ۰ ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]