On ikili sayı sistemi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

On ikili sayı sistemi (duodesimal), taban olarak 12 sayısının kullanıldığı sistemdir. Onluk (desimal) sayı sistemindeki deste teriminin karşılığı bu sistemde düzine'dir.

Onluk sayma sisteminde 15 sayısının anlamı 1 deste ve 5 birim iken, on ikili sayı sisteminde anlamı 1 düzine ve 3 birimdir. Dolayısıyla 1312=1510 şeklinde gösterilir. Baş parmak hariç bir elin diğer 4 parmağında 12 boğum olması ve baş parmakla 12'ye kadar kolay sayma yapılabilmesi tıpkı toplamda 10 parmak sayma yöntemi gibi kullanışlıdır. Takvim ve zamanı ölçme konusunda çok ileri oldukları bilinen eski Mezopotamya'da on ikili sayı sistemi kullanıldığı bilinmektedir. 1 takvim yılında 12 ay olması, 1 saat turunda 12 saat olması ve 12 burç adı olması, bu sayı sisteminin diğer kullanım alanlarından bazılarıdır.

Duodesimal rakamların desimal karşılığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Onikilik sayı Onluk sayı
1 1
2 2
3 3
4 4
5 5
6 6
7 7
8 8
9 9
A 10
B 11
10 12

Duodesimal sayının desimal sayıya çevrilişi[değiştir | kaynağı değiştir]

B13A sayısını desimale çevirelim:

Desimal sayının duodesimale çevrilişi[değiştir | kaynağı değiştir]

5796 sayısını 12 tabanlı sisteme çevirelim: 5796/12=483 (kalan=0) 483/12=40 (kalan=3) 40/12=3 (kalan=4) 3/12=0 (kalan=3)

343012=579610