Orman alaca ağaçkakan
| Orman alaca ağaçkakan | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Erkek kuş | |||||||||||||||||||
Ötüşü | |||||||||||||||||||
| Korunma durumu | |||||||||||||||||||
Asgari endişe altında (IUCN 3.1)[1] | |||||||||||||||||||
| Biyolojik sınıflandırma | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| İkili adlandırma | |||||||||||||||||||
| Dendrocopos major | |||||||||||||||||||
| Dağılımı | |||||||||||||||||||
| Sinonimler | |||||||||||||||||||
| Picus major Linnaeus, 1758 | |||||||||||||||||||
Orman alaca ağaçkakan ya da orman alaca ağaçkakanı[2] (Dendrocopos major), Ağaçkakangiller (Picidae) familyasından bir kuş türü.[3] Siyah ve beyaz alacalı tüy örtüsüne sahip olan ve kuyruk altında kırmızılık bulunan orta boyutlu bir ağaçkakandır. Erkek ve genç kuşlarda ayrıca boyun ya da kafada kırmızı lekeler bulunur. Kuzey Afrika'nın bir kısmı da dahil olmak üzere Palearktik'te yaşar. Dağılım alanının çoğunda göçmen olmasa da kuzey bölgelerde eğer kozalak azalırsa bazı popülasyonlar güneye göçebilir. Bazı bireylerin normal dağılım dışına çıkmaları söz konusu olabilmektedir ve yakın geçmişte İrlanda'da yeniden kolonileşmeleri ile Kuzey Amerika'da görülmelerinin nedeni budur. Orman alaca ağaçkakanları besin bulmak ya da yuva açmak için ağaçların gövdelerini gagaları ile deler ve bölgelerini belirleyip temas kurmak için de ağaç gövdelerine gagaları ile vurup ses çıkarırlar. Diğer ağaçkakanlar da olduğu gibi gagaları ile ağaç gövdelerine vurmalarından dolayı olan fiziksel stresleri yönetebilmek için anatomik uyum geçirmişlerdir. Bu tür alaca ağaçkakan türüne benzerdir.[kaynak belirtilmeli]
Bu ağaçkakan türü her tür orman alanında görülebilir ve çeşitli besinlerle beslenirler. Kozalaklardan tohumları, ağaç gövdelerinden larvaları çıkarabilir ve diğer kuşların yuvalarında yumurtalarını ve yavrularını yiyebilirler. Canlı ya da ölü ağaçlardaki oyuklarda yuvalanırlar. Tipik olarak bir kere de dört ila altı parlak beyaz yumurta yumurtlarlar. Her iki ebeveyn de kuluçkaya yatar, yavruları besler ve yuvayı temizler. Yavrular palazlandıktan sonra on gün kadar daha erişkinler tarafından beslenir.[kaynak belirtilmeli]
Çok büyük bir dağılım alanına ve büyük bir global popülasyona sahiptir dolayısıyla Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından asgari endişe altındaki türler arasında listelenmiştir.[kaynak belirtilmeli]
Özellikler
[değiştir | kaynağı değiştir]Tüylerine rağmen çoğunlukla göze çarpan bir kuş değildirler. Büyük beyaz omuz yaması ve göz yaması vardır. Büyüklükleri 23–26 cm, kanat açıklıkları ise 38–44 cm kadardır. Erkeğin üst parçaları düz ve parlak siyahtır, ensede koyu kırmızı bir nokta, yüz ve boynun kenarlarında beyaz tüyler vardır. Gaga siyah ve bacaklar yeşilimsi gridir. Dişide ve gençte, ensede koyu kırmızı nokta yoktur ama taç koyu kırmızı renklidir. Karnının koyu kırmızı olması ile daha küçük olan Küçük ağaçkakandan ayrılabilir. Son buzul çağı esnasında yaşayan prehistorik P. m. submajor dahil birkaç alt cinsi vardır. [kaynak belirtilmeli]
Dağılım ve habitat
[değiştir | kaynağı değiştir]Avrupa ve kuzey Asya boyunca yayılış gösterirler. Ormanlık bölgeler ve parkların sakinidirler, yiyecek için bağlıdır ve yuva için yaşlı ağaçların üzerine yerleşirler.
Galeri
[değiştir | kaynağı değiştir]
- Genç erkek
- Dişi
- Erkek
Konuyla ilgili yayınlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Türkiye'de ağaçkakanların geleneksel isimleri, Zeynel ARSLANGÜNDOĞDU, Avrasya Terim Dergisi, 2021
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ BirdLife International (2016). "Dendrocopos major". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2016: e.T22681124A87323054. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681124A87323054.en
19 November 2021. - ↑ Barış, Yakup Sancar; Boyla, Kerem Ali (2021). "Dünya Kuşlarının Türkçe İsimleri 2. Sürüm 2021 Picidae". KuşTR.org Kuş Gözlemciliği Sayfası. 14 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2026.
- ↑ "ITIS". 1 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2023.