Millî takımların Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılımları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Ülkelerin Avrupa Futbol Şampiyonası'nda elde ettiği en iyi dereceleri ve turnuvalara ev sahipliği yapan ülkeleri gösteren harita.
Ülkelerin turnuvaya katılma sayılarını gösteren harita.

Bu maddede, Avrupa Futbol Şampiyonası finallerine katılan ülkelerin gösterdiği performanslar konu edilmektedir.

İlki 1960'ta düzenlenen organizasyonda 4 takım mücadele ederken dönem içinde bu sayı artış gösterdi ve günümüzdeki katılımcı sayısı olan 24'e ulaştı. Her düzenlenişinde en az bir takımın ilk kez katıldığı turnuvada, zaman içerisinde dağılan ülkelerin bazı ardılları FIFA tarafından eski takımın devamı olarak nitelendirildiğinden 33 farklı millî takım mücadele etti (ardıl takımlar ayrı birer takım olarak kabul edildiğinde ise toplam katılımcı sayısı 38'e ulaşmaktadır). Dört takımın katıldığı turnuvalar dışındaki organizasyonlarda son dört takım arasına 15 takım kaldı. Toplamda ise 12 farklı finalist ve 10 farklı şampiyon çıktı.

Turnuvalara göre takım sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

1960'ta düzenlenen ilk Avrupa Futbol Şampiyonası'ndan 1976 Avrupa Futbol Şampiyonası'na kadarki turnuvalara 4 takım katılmıştı. 1980 Avrupa Futbol Şampiyonası'yla birlikte bu sayı 8'e yükseldi. 1996 Avrupa Şampiyonası ile birlikte 16'ya yükselen katılımcı sayısı, 24 takımın katıldığı 2016 Avrupa Şampiyonası'yla birlikte günümüzdeki şeklini aldı. Turnuva tarihinde hiçbir takım, elemelerine girdiği turnuvaların tamamında da elemeleri geçerek tüm şampiyonalara katılmayı başaramadı.

1. Şampiyon
2. İkinci
3. Üçüncü
4. Dördüncü (1960-1980)
YF Yarı finalist (1984-günümüz)
ÇF Çeyrek finalist (1996-günümüz)
S16 Son 16 turu (2016-günümüz)
GA Grup aşaması (1980-günümüz)
K Sonraki turnuvaya katılmaya hak kazandı
•• Katılmaya hak kazandı ama çekildi
Elemeleri geçemedi
× Katılmadı / Çekildi / Men edildi
   Ev sahibi
Takım 1960
(4)
1964
(4)
1968
(4)
1972
(4)
1976
(4)
1980
(8)
1984
(8)
1988
(8)
1992
(8)
1996
(16)
2000
(16)
2004
(16)
2008
(16)
2012
(16)
2016
(24)
Toplam[E] %
 Almanya[A] × × 1. 2. 1. GA YF 2. 1. GA GA 2. YF YF 13 → 12 92,3
 Arnavutluk × × × GA 12 → 1 8,3
 Avusturya GA GA 15 → 2 13,3
 BDT Rusya'ya bakınız (1992)[C]
 Batı Almanya Almanya'ya bakınız (1972-1988)[A]
 Belçika × 3. 2. GA GA ÇF 14 → 5 35,7
 Bulgaristan GA GA 15 → 2 13,3
 Çek Cumhuriyeti[D] 3. 1. 3. 2. GA YF GA ÇF GA 15 → 9 60
 Çekoslovakya Çek Cumhuriyeti'ne bakınız (1960-1980)[D]
 Danimarka 4. YF GA 1. GA GA ÇF GA 15 → 8 53,3
 Fransa 4. 1. GA YF 1. ÇF GA ÇF 2. 15 → 9 60
 Galler × YF 14 → 1 7,1
 Hırvatistan Yugoslavya'nın parçasıydı ÇF GA ÇF GA S16 6 → 5 83,3
 Hollanda × 3. GA 1. YF ÇF YF YF ÇF GA 14 → 9 64,3
 İngiltere × 3. GA GA GA YF GA ÇF ÇF S16 14 → 9 64,3
 İrlanda GA GA S16 15 → 3 20
 İskoçya × × GA GA 13 → 2 15,4
 İspanya × 1. GA 2. GA ÇF ÇF GA 1. 1. S16 15 → 10 66,6
 İsveç × YF GA ÇF GA GA GA 14 → 6 42,9
 İsviçre × GA GA GA S16 14 → 4 28,6
 İtalya × 1. 4. YF GA 2. GA ÇF 2. ÇF 14 → 9 64,3
 İzlanda × × × ÇF 12 → 1 8,3
 Kuzey İrlanda × S16 14 → 1 7,1
 Letonya Sovyetler Birliği'nin parçasıydı GA 6 → 1 16,6
 Macaristan 3. 4. S16 15 → 3 20
 Norveç GA 15 → 1 6,6
 Polonya GA GA ÇF 15 → 3 20
 Portekiz YF ÇF YF 2. ÇF YF 1. 15 → 7 46,6
 Romanya GA GA ÇF GA GA 15 → 5 33,3
 Rusya[C] 1. 2. 4. 2. 2. GA GA GA YF GA GA 15 → 11 73,3
 Sırbistan[B] 2. 2. 4. GA × × ÇF 14 → 5 35,7
 Slovakya Çekoslovakya'nın parçasıydı S16 6 → 1 16,6
 Slovenya Yugoslavya'nın parçasıydı GA 6 → 1 16,6
 Sovyetler Birliği Rusya'ya bakınız (1960-1988)[C]
 Türkiye GA ÇF YF GA 15 → 4 26,6
 Ukrayna Sovyetler Birliği'nin parçasıydı GA GA 6 → 2 33,3
 Yugoslavya Sırbistan'a bakınız (1960-1984 arasında Yugoslavya SFC; 2000 Yugoslavya FC)[B]
 Yunanistan × GA 1. GA ÇF 14 → 4 28,6

Katılım sayısına göre takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

UEFA'nın, zaman içerisinde dağılan ülkelerin ardıllarını da tek bir ülke olarak kabul etmesi sebebiyle, şu ana kadar Avrupa Futbol Şampiyonası'nda 33 farklı takım mücadele etti. Ardıl takımlar ayrı birer takım olarak kabul edildiğinde turnuvada mücadele eden takım sayısı 38'e ulaşmaktadır.

Takım Katılım En uzun katılım serisi Şu anki katılım serisi İlk katılım Son katılım En iyi sonuç (* = ev sahibi)
 Almanya[A] 11 11 11 1972 2016 Şampiyon (1972, 1980, 1996)
 İspanya 10 6 6 1964 2016 Şampiyon (1964*, 2008, 2012)
 Rusya[C] 10 4 3 1960 2016 Şampiyon (1960)
 Çek Cumhuriyeti[D] 9 6 6 1960 2016 Şampiyon (1976)
 Fransa 9 7 7 1960 2016 Şampiyon (1984, 2000)
 Hollanda 9 7 7 1976 2012 Şampiyon (1988)
 İngiltere 9 5 2 1968 2016 Üçüncü (1968)
 İtalya 9 5 5 1968 2016 Şampiyon (1968*)
 Danimarka 8 6 1 1960 2012 Şampiyon (1992)
 Portekiz 7 6 6 1984 2016 Şampiyon (2016)
 İsveç 6 5 5 1992 2016 Yarı final (1992)
 Sırbistan[B] 5 1 0 1960 1996 İkinci (1960, 1968)
 Belçika 4 2 0 1972 2016 İkinci (1980)
 Hırvatistan 4 3 3 1996 2016 Çeyrek final (1996, 2008)
 İsviçre 4 2 1 1996 2016 Son 16 (2016)
 Romanya 4 2 0 1984 2016 Çeyrek final (2000)
 Yunanistan 4 3 0 1980 2012 Şampiyon (2004)
 İrlanda 3 2 2 1988 2012 Son 16 (2016)
 Macaristan 3 1 0 1964 2016 Üçüncü (1964)
 Türkiye 3 2 0 1996 2016 Yarı final (2008)
 Avusturya 2 1 1 2008 2016 Grup aşaması
 Bulgaristan 2 1 0 1996 2004 Grup aşaması
 İskoçya 2 2 0 1992 1996 Grup aşaması
 Polonya 2 2 2 2008 2016 Çeyrek final (2016)
 Ukrayna 2 2 2 2012 2016 Grup aşaması
 Arnavutluk 1 1 1 2016 2016 Grup aşaması
 Galler 1 1 1 2016 2016 Yarı final (2016)
 İzlanda 1 1 1 2016 2016 Çeyrek final (2016)
 Kuzey İrlanda 1 1 1 2016 2016 Son 16 (2016)
 Letonya 1 1 0 2004 2004 Grup aşaması
 Norveç 1 1 0 2000 2000 Grup aşaması
 Slovakya 1 1 1 2016 2016 Son 16 (2016)
 Slovenya 1 1 0 2000 2000 Grup aşaması
Daha sonraları dağılan ülkelerin katılımları
Takım Katılım En uzun katılım serisi Şu anki katılım serisi İlk katılım Son katılım En iyi sonuç (* = ev sahibi)
 Çek Cumhuriyeti (1996'dan beri) 6 6 6 1996 2016 İkinci (1996)
 Çekoslovakya (1960-1980) 3 2 0 1960 1980 Şampiyon (1976)
Takım Katılım En uzun katılım serisi Şu anki katılım serisi İlk katılım Son katılım En iyi sonuç (* = ev sahibi)
 Almanya (1992'den beri) 6 6 6 1992 2016 Şampiyon (1996)
 Batı Almanya (1972-1988) 5 5 0 1972 1988 Şampiyon (1972, 1980)
Takım Katılım En uzun katılım serisi Şu anki katılım serisi İlk katılım Son katılım En iyi sonuç (* = ev sahibi)
 Rusya (1996'dan beri) 5 4 4 1996 2016 Yarı final (2008)
 BDT (1992) 1 1 0 1992 1992 Grup aşaması
 Sovyetler Birliği (1960-1988) 6 4 0 1960 1988 Şampiyon (1960)
Takım Katılım En uzun katılım serisi Şu anki katılım serisi İlk katılım Son katılım En iyi sonuç (* = ev sahibi)
 Sırbistan (katılmadı) 0 0 0 - - -
 Yugoslavya (2000) 1 1 0 2000 2000 Çeyrek final (2000)
 Yugoslavya (1960-1984) 4 1 0 1960 1984 İkinci (1960, 1968)

İlk dört sırada yer alan takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dört takımın katıldığı turnuvalar dışındaki organizasyonlarda son dört takım arasına 15 takım kaldı. Toplamda ise 12 farklı finalist ve 10 farklı şampiyon çıktı.

Takım Şampiyonluk Final İlk 4
 Almanya[A] 3 6 9
 İspanya 3 4 4
 Fransa 2 3 5
 Rusya[C] 1 4 6
 Çek Cumhuriyeti[D] 1 2 5
 İtalya 1 3 5
 Portekiz 1 2 5
 Hollanda 1 1 5
 Danimarka 1 1 3
 Yunanistan 1 1 0
 Sırbistan[B] 0 2 3
 Belçika 0 1 2
 İngiltere 0 0 2
 Macaristan 0 0 2
 Galler 0 0 1
 Türkiye 0 0 1

Takımların ilk katılımları[değiştir | kaynağı değiştir]

Her Avrupa Futbol Şampiyonası'nda ilk kez yer alan en az bir millî takım olmuştur. Parantez içindeki takımlar FIFA tarafından başka bir takımın devamı olarak kabul edilmektedir.

Yıl İlk kez katılan takımlar Toplam
1960  Çekoslovakya,[D]  Fransa,  Sovyetler Birliği,[C]  Yugoslavya SFC[B] 4
1964  Danimarka,  İspanya,  Macaristan 3
1968  İngiltere,  İtalya 2
1972  Batı Almanya,[A]  Belçika 2
1976  Hollanda 1
1980  Yunanistan 1
1984  Portekiz,  Romanya 2
1988  İrlanda 1
1992 ( Almanya),[A] ( BDT),[C]  İskoçya,  İsveç 2 (+2)
1996  Bulgaristan, ( Çek Cumhuriyeti),[D]  Hırvatistan,  İsviçre, ( Rusya),[C]  Türkiye 4 (+2)
2000  Norveç,  Slovenya, ( Yugoslavya FC)[B] 2 (+1)
2004  Letonya 1
2008  Avusturya,  Polonya 2
2012  Ukrayna 1
2016  Galler,  İzlanda,  Kuzey İrlanda,  Arnavutluk,  Slovakya 5

Ev sahiplerinin sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüze kadar 14 farklı ülke FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yaptı (2000 ve 2008'deki turnuvalar ikişer ülkenin ev sahipliğinde düzenlenmişti). Bu turnuvaların 4'ünde ev sahibi ülke şampiyon oldu. Ev sahipliği yapan ülkelerden ikisi ikincilik, biri üçüncülük, üçü dördüncülük elde etti, dördü ise yarı final oynadı. Beş ev sahibi ise grup aşamasında elendi.

Yıl Ev sahibi Sonuç
1960  Fransa Dördüncü
1964  İspanya Şampiyon
1968  İtalya Şampiyon
1972  Belçika Üçüncü
1976  Yugoslavya Dördüncü
1980  İtalya Dördüncü
1984  Fransa Şampiyon
1988  Batı Almanya[A] Yarı finalist
1992  İsveç Yarı finalist
1996  İngiltere Yarı finalist
2000  Belçika Grup aşaması
 Hollanda Yarı finalist
2004  Portekiz İkinci
2008  Avusturya Grup aşaması
 İsviçre Grup aşaması
2012  Polonya Grup aşaması
 Ukrayna Grup aşaması
2016  Fransa İkinci

Takımların genel istatistikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Takım O G B M AG YG Av. Puan En golcü oyuncu
 Almanya (1992'den beri)
 Batı Almanya (1972-1988)
48 26 12 11 72 48 +24 90 Jürgen Klinsmann 5
Mario Gómez 5
 İspanya 40 19 11 10 55 36 +11 68 Fernando Torres 5
 Fransa 38 19 19 9 60 44 +16 67 Michel Platini 9
 İtalya 38 16 16 6 39 27 +12 64 Mario Balotelli 3
Antonio Cassano 3
 Portekiz 35 17 19 8 49 31 +18 61 Cristiano Ronaldo 9
 Hollanda 35 17 8 10 57 37 +20 59 Patrick Kluivert 6
Ruud van Nistelrooy 6
 Çek Cumhuriyeti (1996'dan beri)
 Çekoslovakya (1960-1980)
32 13 6 13 40 40 0 45 Milan Baroš 5
 Rusya (1996'dan beri)
 BDT (1992)
 Sovyetler Birliği (1960-1988)
30 11 6 13 33 42 -9 39 Roman Pavlyuçenko 3
 İngiltere 31 8 11 11 40 35 +5 38 Alan Shearer 7
 Hırvatistan 18 8 5 5 23 20 +3 29 Davor Šuker 3
Mario Mandžukić 3
 Danimarka 27 7 6 14 14 30 -16 27 Frank Arnesen 3
Brian Laudrup 3
Henrik Larsen 3
Jon Dahl Tomasson 3
 Belçika 17 7 2 8 22 25 -3 23 Jan Ceulemans 2
Romelu Lukaku 2
Radja Nainggolan 2
 İsveç 20 5 6 9 25 24 +1 21 Zlatan Ibrahimović 6
 Yunanistan 16 5 3 8 14 20 -6 18 Angelos Haristeas 4
 Türkiye 15 4 2 9 13 22 -9 14 Semih Şentürk 3
 Galler 6 4 0 2 10 6 +4 12 Gareth Bale 3
 Polonya 11 2 6 3 7 8 -2 12 Jakub Błaszczykowski 3
 İsviçre 13 2 5 6 8 15 -7 11 Hakan Yakın 3
 Sırbistan (katılmadı)
 Yugoslavya (2000)
 Yugoslavya (1960-1984)
14 3 2 9 24 39 -15 11 Dragan Džajić 4
 İrlanda 10 2 2 6 6 17 -11 8 Robbie Brady 2
 İzlanda 5 2 2 1 8 9 -1 8 Birkir Bjarnason 2
Kolbeinn Sigþórsson 2
 Macaristan 8 2 2 4 11 14 -3 8 Ferenc Bene 2
Dezső Novák 2
Balázs Dzsudzsák 2
 Romanya 16 1 5 19 10 21 -11 8 Bogdan Stancu 2
 İskoçya 6 2 1 3 4 5 -1 7 Gary McAllister 1
Brian McClair 1
Ally McCoist 1
Paul McStay 1
 Bulgaristan 6 1 1 4 4 13 -9 4 Hristo Stoiçkov 3
 Norveç 3 1 1 1 1 1 0 4 Steffen Iversen 1
 Slovakya 4 1 1 2 3 6 -3 4 Ondrej Duda 1
Marek Hamšík 1
Vladimír Weiss 1
 Arnavutluk 3 1 0 2 1 3 -2 3 Armando Sadiku 1
 Kuzey İrlanda 4 1 0 3 2 3 -1 3 Gareth McAuley 1
Niall McGinn 1
 Ukrayna 6 1 0 5 2 9 -7 3 Andriy Şevçenko 2
 Avusturya 6 0 2 4 2 7 -5 2 Ivica Vastić 1
Alessandro Schöpf 1
 Slovenya 3 0 2 1 4 5 -1 2 Zlatko Zahovič 3
 Letonya 3 0 1 2 1 5 -4 1 Māris Verpakovskis 1

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

A.   Almanya (1949'dan beri kullandığı resmî adıyla Federal Almanya Cumhuriyeti), 1904 yılından beri Almanya Futbol Federasyonu (kısaca DFB) tarafından temsil edilmektedir. II. Dünya Savaşı sonrasında ülke bölündü ve Saarland (1956'ya kadar), Batı Almanya (1990'a kadar) ve Doğu Almanya (1990'a kadar) olarak üç ayrı millî takım oluşturuldu. 1990'daki Alman yeniden birleşmesiyle birlikte Doğu Almanya da DFB'ye dâhil oldu ve takım Almanya adıyla mücadele etti. FIFA, DFB'ye bağlı olan takımların sonucunu günümüzdeki Almanya elde etmiş olarak kabul etmektedir.
B.   Yugoslavya Krallığı (1930) ve Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti (1950-1990), ülkenin 1992'deki dağılışına kadar Yugoslavya adıyla dört Avrupa Şampiyonası'nda mücadele etti. 2000 yılında Yugoslavya Federal Cumhuriyeti de Yugoslavya adıyla Avrupa Şampiyonası'na katıldı. 2003 yılında gerçekleştirilen isim değişikliğinin ardından kurulan Sırbistan-Karadağ, 2006'da Karadağ'ın da bağımsızlığını kazanması sonrasında ise Sırbistan herhangi bir turnuvaya katılamadı. FIFA, geçmişte elde edilen tüm bu sonuçları Sırbistan adına elde edilmiş olarak göstermektedir. Yugoslavya'dan dağılarak millî takım oluşturan Hırvatistan, Slovenya, Bosna-Hersek, Makedonya ve Karadağ ise bağımsızlık kazandıktan sonra millî takım oluşturmuştur ve Yugoslavya'nın elde ettiği sonuçlar bu ülkelere yansıtılmaz.
C.   Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği, 1991'deki dağılması öncesinde altı Avrupa Şampiyonası'nda mücadele etti. Ülke dağıldıktan sonra takım, 1992 Avrupa Şampiyonası'nda Bağımsız Devletler Topluluğu adıyla katıldı. Ülkeyi oluşturan 15 ülkenin millî takımı, günümüzde bağımsız olarak mücadele etmektedir. FIFA, Sovyetler Birliği ve Bağımsız Devletler Topluluğu'nun elde ettiği sonuçları Rusya'ya yansıtmaktadır.
D.   Çekoslovakya, 1993'teki dağılması öncesinde üç Avrupa Şampiyonası'nda mücadele etti. FIFA, Çekoslovakya'nın elde ettiği sonuçları Çek Cumhuriyeti'ne yansıtmakta ve bölünme sonrasında kurulan diğer devlet konumundaki Slovakya'yı ise ayrı bir takım olarak tanımlamaktadır.
E.   Elemelerine katıldığı turnuvaları ve kaç tanesinde finallere katıldığını belirtmektedir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]